تن نحیف راه‌های روستایی زیر بار سنگین معادن

آرش صالحی ـ آخرین آمارها نشان می‌دهد که استان قزوین دارای حدود 5 هزار کیلومتر راه روستایی است و در این میان یکی از مشکلات سنواتی و کهنه در استان قزوین معضل تخریب روکش آسفالت راه‌های روستایی در طول سالیان متمادی است که با توجه به هزینه‌های سنگین ترمیم و تعمیر، بخش زیادی از جاده‌های روستایی در این استان را دچار مشکل کرده و رفت‌وآمد به بسیاری از نقاط روستایی به ویژه در بخش‌هایی همچون طارم‌سفلی و الموت را به کاری دشوار برای اهالی این روستاها مبدل کرده است. در این میان فعالیت معادن و عبور بارهای سنگین و دارای وزن بیش از حد مجاز آن‌ها، تخریب راه‌های روستایی استان قزوین را تشدید کرده و به نظر می‌رسد بازسازی و مرمت محورهای روستایی در استان قزوین نیازمند اعتبارات مشخص باشد. در این زمینه باید از دستاوردهای مدیریت جهادی برای رفع معضل راه‌های روستایی استان کمک گرفت و در همین رابطه باید ظرفیت‌های قرارگاه‌های محرومیت‌زدایی و بسیج سازندگی بیشتر به کار گرفته شود.

جاده‌های روستایی تعریض شود

سهراب برزگر، دهیار روستای وجیه‌آباد در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه راه در کنار آب یکی از دو مشکل اساسی روستاهای استان به حساب می‌آید، اظهار کرد: با توجه به افزایش حجم تردد و مراجعه روستاییان به شهرها برای امور اداری و معیشتی باید فکر جدی برای توسعه راه‌های روستایی شود.

برزگر تاکید کرد: امروز بسیاری از مردم و جوانان روستا از ما می‌خواهند که پیگیر بهبود وضعیت راه‌های روستایی برای آسفالت و پر کردن چاله‌های موجود در این راه‌ها باشیم، اما اعتباراتی که در اختیار دهیاری‌ها قرار می‌گیرد، محدود است و با وجود گشایش‌های سالیان اخیر باز هم این اعتبارات در مقابل حجم جاده‌های خراب اندک و ناچیز است.

این دهیار با اشاره به شعار مسئولان برای محوریت دادن به توسعه روستایی به جای توسعه شهرنشینی گفت: وقتی می‌توانیم از روستاییان انتظار داشته باشیم که در روستا بمانند و به تولید محصولات دامی و کشاورزی ادامه دهند، که زیرساخت‌ها را به بهترین شکل مهیا کنیم و به همین خاطر باید در نخستین گام برای آسفالت و تعریض راه‌های روستایی اقدامات جدی صورت بگیرد.

وجود 750 کیلومتر راه روستایی آسفالت‌نشده

جواد حق‌لطفی، مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه ۷۵۰ کیلومتر از راه‌های روستاهای با بیش از ۲۰ خانوار استان مسیر آسفالت ندارد، اظهار کرد: ۸۵۰ کیلومتر از راه‌های روستایی به دلیل عمر بالای رویه راه و عبور بارهای معادن با وزن بیش از حد مجاز تخریب شده‌اند.

جواد حق‌لطفی اضافه کرد: در مجموع ۱۶۰۰ کیلومتر از راه‌های روستایی فاقد آسفالت و راه‌های روستایی تخریب‌شده در استان قزوین به آسفالت و بهسازی نیاز دارند که برای انجام این کار به ۶ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم.

تخریب 500 کیلومتر راه روستایی با فعالیت معادن

مدیرکل راهداری استان قزوین فعالیت معادن را از عوامل اصلی تخریب مسیرهای روستایی دانست و تصریح کرد: ۵۰۰ کیلومتر از راه‌های این استان بر اثر تردد خودروها و عبور بارهای بیش از وزن استاندارد معادن تخریب شده است، این راه‌ها نیاز به بازسازی و مرمت سنگین دارد و ترمیم این راه‌های تخریب شده نیازمند ۲ هزار میلیارد تومان اعتبار است.

حق‌لطفی با بیان اینکه در حال حاضر ۶۶ درصد کامیون‌های دارای بار معدنی در استان بدون بارنامه از راه‌ها عبور می‌کنند، اضافه کرد: از ۲۶۱ معدن فعال در استان سالانه ۱۰ میلیون تن مواد معدنی استخراج می‌شود که با وجود اقدامات انجام شده تنها ۳۴ درصد از این بارها بارنامه داشته‌اند و ۶۶ درصد آن‌ها همچنان بدون بارنامه تردد می‌کنند.

وی ادامه داد: عبور بدون بارنامه خودروهای حامل بار معدنی در جاده‌ها به دلیل تأثیرات جدی بر تخریب رویه راه‌ها یکی از دغدغه‌های جدی اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان قزوین است.

لزوم تفکیک جاده روستاها از معادن

احمد قارخونی از اهالی بخش طارم‌سفلی هم در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با اشاره به وضعیت نامناسب راه‌های روستایی در این بخش از شهرستان قزوین گفت: با توجه به کوهستانی بودن بخش طارم‌سفلی زمانی که فصل بارندگی و سرما آغاز می‌شود، وجود راه‌های روستایی تخریب‌شده در عمل جلوی بسیاری از ترددهای بین روستایی را می‌گیرد.

وی اضافه کرد: تا امروز مسئولان و نمایندگان زیادی به این روستاها آمده و قول‌هایی برای پیگیری مشکلات راه روستایی در بخش طارم سفلی داده‌اند، اما همچنان طرح‌های گذشته برای آسفالت و بهسازی مسیرهای روستایی در این بخش روی زمین مانده و رنگ اجرا به خود ندیده است.

این کشاورز طارمی با اشاره به آثار مخرب فعالیت‌های معدنی در راه‌های روستایی این بخش ادامه داد: به نظر می‌رسد باید راه روستاها از راه معادن جدا شود و معادن مکلف شوند که برای خود جاده اختصاصی داشته باشند، در غیر این صورت راه‌های روستایی روز به روز بیشتر تخریب شده و از بین خواهند رفت.

تدوین «سند عدالت» توسعه راه‌های روستایی

از سوی دیگر، لیلا غریب، مدیرکل امور روستایی استانداری قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با اشاره به تدوین سند عدالت توسعه راه‌های روستایی استان قزوین در دولت سیزدهم گفت: سند عدالت توسعه راه‌های روستایی براساس یک اقدام بومی در راستای توسعه هدفمند روستاهای کم‌برخوردار و برقراری عدالت در حوزه راه روستاهای استان قزوین تدوین شده است.

وی افزود: براساس این سند روستاهای با جمعیت بالای ۲۰ خانوار طی سه سال باید از راه روستایی مناسب و ایمن برخوردار شوند، در این سند روستاها براساس اولویت و شاخص‌هایی نظیر جمعیت، تراکم، تردد و همچنین موقعیت جغرافیایی مورد توجه قرار می‌گیرند.

برنامه قرارگاه محرومیت‌زدایی برای بازسازی و ساخت 1500 کیلومتر راه روستایی

مدیرکل روستایی استانداری قزوین با بیان اینکه ۶۴۵ کیلومتر راه روستایی خاکی وجود دارد که باید طی مدت یاد شده به آسفالت تبدیل شود، عنوان کرد: در حال حاضر روستاهای نیازمند به آسفالت اغلب در مناطق رودبار الموت، طارم‌سفلی و مناطقی در شهرستان‌های بویین زهرا و آوج قرار دارند.

غریب اضافه کرد: بخشی از عملیات عمرانی راه‌های روستایی طی قراردادی با قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) محقق می‌شود، برخی از دستگاه‌ها نیز در این حوزه مسئولیت‌هایی دارند که از ظرفیت آن‌ها نیز استفاده می‌شود. سند عدالت راه‌های روستایی پس از طرح و تصویب در شورای زیربنایی استان قزوین جهت اجرا به تمامی دستگاه‌های اجرایی و فرمانداران استان قزوین ابلاغ شده است.

وی با اشاره به انعقاد تفاهم‌نامه با قرارگاه محرومیت‌زدایی امام‌حسن (ع) ادامه داد: اجرای این تفاهم‌نامه در استان قزوین به عهده گروه‌های جهادی بسیج سازندگی و قرارگاه پیشرفت و آبادانی است که بخش مهمی از انعقاد تفاهم‌نامه به ساخت و بازسازی ۱۵۰۰ کیلومتر راه روستایی اختصاص دارد که آسفالت ۷۰۰ کیلومتر جاده روستایی و احداث ۸۰۰ کیلومتر راه روستایی دیگر مهمترین بخش این تفاهم‌نامه است.

مدیرکل روستایی استان قزوین با بیان اینکه با آسفالت شدن این ۷۰۰ کیلومتر ۲۸ درصد از مسیرهای خاکی روستایی ما دارای روکش آسفالت می‌شوند، خاطرنشان کرد: به این ترتیب با آسفالت شدن ۷۰۰ کیلومتر راه روستایی استان قزوین تمام راه‌های روستایی مربوط به روستاهای بالای ۲۰ خانوار، صاحب جاده آسفالته می‌شوند.

ضرورت عزم جهادی مدیران

در این شرایط به نظر می‌رسد به‌کارگیری ظرفیت‌های تفاهم‌نامه استانداری قزوین با قرارگاه محرومیت‌زدایی امام‌حسن مجتبی (ع) برای ساخت و بازسازی ۱۵۰۰ کیلومتر راه روستایی در این استان می‌تواند انقلابی در این حوزه ایجاد کند، اما اجرای این تفاهم‌نامه نیازمند عزم جهادی مدیران دستگاه‌های متولی به ویژه راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای برای جذب اعتبارات و همکاری تنگاتنگ با دستگاه‌های مجری از جمله بسیج سازندگی برای اجرای تفاهم‌نامه یاد شده است.