به وقت ناترازی

وحید حاج سعیدی

این روزها واژه «ناترازی» در حوزه انرژی، آب، برق، گاز و … یکی از پرتکرارترین واژه‌هایی است که در محافل رسمی و غیررسمی شنیده می‌شود و به نوعی بار و فشار مسئولیت را از دوش مدیران فعلی برمی‌دارد و توپ وضع موجود را به زمین گذشتگان و حتی مردم می‌اندازد.

اینکه درکشور پالایشگاه و نیروگاه و سد به اندازه کافی ساخته نشده است. اینکه در حوزه فرهنگ‌سازی خوب عمل نشده است و دمای رفاه مردم با دمای مد نظر وزارت نیرو تفاوت دارد. آمایش در حوزه کشاورزی کمرنگ بوده و با آب گرانبها، هندوانه کیلویی هزار تومان تولید می‌شود؛ مردم از آب شیلنگ به جای جاروی حیاط استفاده کرده و با آب شرب حیاط و ماشین می‌شویند و باغچه و گل و گیاه‌شان را آب می‌دهند و قس علی هذا …

خلاصه اینکه شرایط به گونه‌ای تصویر می‌شود که به قول معروف «چاره‌ای نیست به جز دیدن و حسرت خوردن»!

چرا که در عمل، برخورد با مدیرانی که در این سال‌ها ترک فعل کرده‌اند ممکن نیست و حتی پلمب چاه غیرقانونی معاون اسبق وزیر که در رسانه ملی از آن یاد شد، با حرف و حدیث همراه است چه رسد به بازخواست مدیری که الان سال‌هاست بازنشسته شده یا حتی روی در نقاب کشیده است.

از سویی ساخت نیروگاه‌ها و سد استاندارد و پالایشگاه و … هم در مدت زمان کوتاه حتی با صرف بودجه کلان غیرقابل اجرا است و سال‌ها زمان می‌برد.

فرهنگ‌سازی نیز در مدت کوتاه، نتیجه‌اش از قبل مشخص است و قبایی خواهد شد که به تن همگان زار خواهد زد.

فلذا برای حل ناترازی در شرایط کنونی، نیاز به یک بسته سیاستی جامع است که شامل اقدامات کوتاه‌مدت، میان مدت و بلندمدت در راستای افزایش تولید، مصرف بهینه و مدیریت مصرف در حوزه انرژی باشد. این بسته باید براساس نظر  دانشمندان و کارشناسان بی‌طرف حوزه‌های مختلف و با در نظر گرفتن جمیع شرایط اقتصادی و اجتماعی تدوین شود. در این طرح علاوه بر تسریع ساخت نیروگاه و پالایشگاه و … همزمان باید برخورد با متخلفان حوزه‌های مختلف نظیر چاه‌های غیرمجاز، صنایع غیرمجاز آب بر، آمایش کشاورزی و حتی تعطیلی استخرهای تفریحی غیراستاندارد و پر مصرف پرداخته شود.

در چنین شرایطی می‌توانیم انتظار همکاری از مردم و اجرای طرح‌های میان‌مدتی نظیر محدود کردن برخی مشاغل به سه روز در هفته امید داشت.

فی‌المثل اگر طلافروشی‌ها یا بنگاه‌های معاملات ملکی در طول تابستان هفته‌ای سه در روز در هفته بازگشایی شوند، قطعاً به لحاظ اقتصادی دچار چالش نخواهند شد و مردم فقط در روزهای فرد یا زوج به خرید و فروش طلا یا انجام معامله مبادرت می‌کنند.

اما طرح‌هایی از این دست زمانی موثر واقع خواهند شد که بسته جامع دولت با روند پرشتاب به حل اساسی معضل بپردازد؛ وگرنه همچون ادارات که الان ساعت کاری آنها به 5 ساعت رسیده است، ممکن است روزهای فعالیت طلافروشی‌ها و بنگاه‌ها به یک روز در هفته کاهش پیدا کند و دولت برای کاهش فعالیت بقیه مشاغل هم اقدام کند!