بلای سنگ کلیه

ترجمه و تدوین: ا. امیردیوانی

معمولا پزشکان به کسانی که دچار سنگ کلیه شده‌اند، توصیه می‌کنند از خوردن مواد غذایی سرشار از کلسیم مثل شیر و پنیر دوری کنند، چون جنس اینگونه سنگ‌ها عمدتا کلسیم است. با این حال به موجب بررسی اخیری که روی افزون بر 45 هزار مرد صورت گرفت، معلوم شد اشخاصی که غذاهای غنی از کلسیم خورده بودند، یک سوم کمتر از افرادی که مصرف کلسیمشان اندک بود، دچار سنگ کلیه شده بودند! به علاوه کسانی که پتاسیم زیادی مصرف کرده بودند، خطر ابتلاشان به سنگ‌های کلیوی 50 درصد بود. نوشیدن مایعات فراوان این احتمال ضعیف را به 29 درصد رساند. آنهایی که حداکثر استفاده را از پروتئین حیوانی کرده بودند، خطری که تهدیدشان می‌کرد 33 درصد بود.

کارشناسان حدس می‌زنند علت این که کلسیم جنبه حفاظتی دارد شاید مربوط به اگزالات (عامل دیگر سنگ کلیوی) باشد. انواع مواد غذایی شامل شکلات، چای، اسفناج و بادام زمینی به نحو چشمگیری از کلسیم برخوردارند.

به نظر برخی مردم، اگزالات خطر تشکیل سنگ‌های کلیه را افزایش می‌دهد و کلسیم، بدن را از جذب آن بازمی‌دارد.

توصیه‌هایی به همه و مخصوصا افراد مبتلا به سنگ کلیه

ـ مقدار زیادی آب (حداقل 10 لیوان در روز) بنوشید. این عمل باعث رقیق شدن ادرار و جلوگیری از رسوب کلسیم در سنگ‌ها می‌شود.

ـ از خوردن مقادیر زیاد گوشت بپرهیزید، گوشت حاوی مقدار زیادی اسید اوریک است که در بسیاری از سنگ‌ها یافت می‌شود.

ـ در مورد نقش کلسیم در رژیم غذایی و تشکیل سنگ اختلاف نظر وجود دارد. در مورد رژیم غذایی مناسب از پزشک خود نظرخواهی کنید.

ـ مصرف ویتامین «ث» را به کمتر از 1000 میلی‌گرم در روز محدود سازید. یکی از محصولات ناشی از سوخت و ساز ویتامین «ث» اسید اگزالیک است که در اکثر سنگ‌های کلیوی یافت می‌شود.

ـ از مواد غذایی حاوی مقدار زیاد اسید اگزالیک مثل اسفناج، ریواس، فلفل سیاه و مغزهای گیاهی (میوه‌های مغزدار) مثل گردو بپرهیزید.

ـ بر مبنای سنگ تشکیل شده، پزشک ممکن است برای جلوگیری از ایجاد سنگ، داروهایی مثل «آلوپرینول» یا مُدِرهای «تیازیدی» را تجویز کند.

نقل از کتاب مشاور پزشکی خانواده اثر دکتر جان سی هاربرت

منبع: Health Horizons