انتظار داشتیم نقدها به جشنواره، مغرضانه نباشد
- شناسه خبر: 45216
- تاریخ و زمان ارسال: 28 مهر 1403 ساعت 07:30
- بازدید :
نفیسه کلهر
«ابوالفضل سروشمهر» متولد سال 55 است. وی در سال 74 به انجمن سینمای جوان وارد شد و از سال 78 به صورت جدی و حرفهای به فیلمسازی پرداخت.
در طی سالهای گذشته به عنوان کارگردان و پژوهشگر مجموعهها و فیلمهای کوتاه و بلند مستند تهیه کرده است، وی از سال 1398 تاکنون عضو انجمن صنفی تهیهکنندگان سینمای مستند ایران میباشد.
سروشمهر در 15 فروردین ماه سال جاری به سمت ریاست انجمن سینمای جوان قزوین انتخاب شد و به گفته خودش سعی میکند فضایی مهیا کند که انجمن از رخوت و خاموشی که در 2 سال گذشته در آن حاکم بوده است فاصله بگیرد.
در این مصاحبه با محوریت فعالیتهای انجمن سینمای جوان قزوین به گفتوگو با سروشمهر نشستیم.
درباره تاریخچه انجمن سینمای جوانان ایران بگویید.
انجمن سینمای جوان از سال 52 تاسیس شد و در قالب سینمای آزاد شروع به کارکرد و مدتی بعد تبدیل به انجمن سینمای جوان شد و در حال حاضر انجمن سینمای جوانان ایران 56 دفتر در سطح کشور دارد.
به جز وقفهای که در سالهای اوایل انقلاب برای تمام مراکز فرهنگی افتاد، تاکنون به صورت مستمر به فعالیتش ادامه داده است.
شاید یکی از دلایلی که به عقیده من باعث شده تا انجمن سینمای جوان وضعیت مطلوبتری نسبت به انجمنهای فرهنگی هنری دیگر داشته باشد و کمتر دچار افتوخیز و فراز و فرود شود، همین قدمت و تداوم فعالیت انجمن است.
در حال حاضر فعالیت انجمن سینمای جوان قزوین چطور است؟
جایگاه انجمن قزوین از زمان تاسیس یعنی سال 63 تاکنون جایگاه مطلوبی بوده و قزوین در بیشتر این سالها جزو دفاتر الف کشور محسوب شده و تنها در یکی 2 سال اخیر دچار افت شده است.
در حال حاضر انجمن سینمای جوان قزوین شرایط مطلوبی به سیاق سالهای قبل ندارد، اما همه سعی ما این است که بتوانیم انجمن را به جایگاه قبلی برگردانیم تا هنرجویانی که به نوعی در این 2 سال اخیر از انجمن فاصله گرفتند، بتوانند برگردند، فعالیت کنند و فیلم بسازند.
با همتی که در ستاد مرکزی سینمای جوانان ایران و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین وجود دارد امیدوارم خیلی سریعتر به این هدف برسیم.
دانشآموختگان انجمن بعد از فارغالتحصیلی به چه کاری مشغول میشوند؟
در همه این سالها آدمهای تاثیرگزاری در سینمای ایران بودند که از دل انجمن بیرون آمدند، که میتوان از پایهگذاران انجمن به محمدرضا اصلانی و کیانوش عیاری اشاره کرد و از نسل جدید انجمن مانند شهرام مکری، سعید روستایی و هومن سیدی نام برد.
شاید بتوان گفت بیشتر از 70 درصد جریان عرصههای مختلف سینمای ایران به نوعی دانشآموخته انجمن سینمای جوانان ایران هستند، حتی به لحاظ کمی هم شاید بشود این ادعا را داشت که انجمن سینمای جوانان ایران با این قدمت و تعداد دانشآموختگان و شعبات و گستردگی که در نزدیک به این نیم قرن گذاشته داشته است، بزرگترین مدرسه فیلمسازی جهان است.
در سالهای اخیر هم انجمن در حیطه آموزش سعی کرده تا اتفاقات خوبی را رقم بزند، طرح درسها و نظام آموزشی که از سوی ستاد مرکزی طراحی شده به سمت استانداردسازی منطبق با مدارس سینمایی معتبر دنیا حرکت کرده، البته نقصانهایی در آن وجود داشته، اما رفتهرفته کمتر شده و وضعیت مطلوبی به دست آورده است و دائما در حال به روز کردن است.
صحبت از بازگشت به انجمن شد، منظورتان چه هنرجویانی است؟
همه بچه هایی که در سالهای گذشته فعالیتهایی مرتبط با انجمن داشتند و حالا وقفهای ایجاد شده و فاصله گرفتهاند، امیدوارم برگردند و کمک کنند تا چراغ انجمن روشن نگه داشته شود. مطمئنا انجمن به تنهایی نمیتواند این کار را انجام دهد؛ همت ما هم بر همین اساس است که بچهها با هر بینش و تفکر و سلیقهای بتوانند زیر چتر فضای فرهنگی و هنری انجمن فعالیت داشته باشند.
برای ما فرقی نخواهد کرد که چه کسی با چه بینشی و طرز فکری اینجا فعالیت میکند، ما نمیخواهیم آدمها را در قالب و دستهبندی خاصی با عنوانهای سیاسی و فرهنگی خاص قرار دهیم، سعی میکنیم هرکسی را که توان فیلم ساختن دارد و دارای ایده و نگرشی متفاوت و جذاب است، در چارچوب تعیین شده از طرف ستاد مرکزی زیر چتر حمایت انجمن قرار بگیرد و بتواند از خدمات انجمن استفاده کند و کمک میکنیم تا فیلم بسازد.
همچنین تمام تلاشمان این است که مخاطب و فیلمسازان نسل جدید، با دیدگاههای جدید در کنار بچههای قدیمی که با ساختار انجمن آشنا هستند، بتوانند خدمات شایستهای دریافت کنند.
برای فصل جدید انجمن سینمای جوان قزوین با ریاست شما چه برنامههایی دیده شده؟
برنامههای تولید انجمن 2 شکل عمده دارند؛ برنامههایی که به بحث تولید برمیگردد و برنامههایی که ذیل آموزش تعریف میشود که این 2، شکل عمده ساختار محتوایی انجمن را تشکیل میدهند.
در بخش آموزش سعی ما بر این است که در هر 2 بخش عکاسی و فیلمسازی با برگزاری کلاسهای جامع و دورههای مختلف پوشش مناسبی برای تمام مخاطبانی که به انجمن مراجعه میکنند داشته باشیم.
در طرح جامع فیلمسازی کلاسهای 9 ماهه را داریم که شامل موارد مختلف تخصصی اعم از کارگردانی، فیلمنامهنویسی، تحقیق و پژوهش، داستاننویسی، تدوین، فیلمبرداری، صدابرداری و صداگذاری و تولید است که هنرجویان در یک جریان 9 ماهه فیلمسازی به همراه مدرس و سه کارگاه مرتبط با سینمای داستانی، تجربی و مستند این دورهها را پشت سر میگذارند.
همچنین در طرح جامع عکاسی هم دوره 7 ماهه آموزشی دیده شده است که تمام بخشها و زیرمجموعههای مختلف عکاسی را شامل خواهد شد و توسط اساتید مجربی که در داخل استان و خارج از استان به خانواده انجمن میپیوندند این آموزشها به نحو احسن انجام میشود.
در کنار این قضیه از برگزاری کارگاهها و ورکشاپهای مختلف بهره خواهیم برد و آن کمبودهایی که در ساختار حرفهای و آموزش مغفول مانده به وسیله کارگاهها جبران خواهد شد.
مسلما کارگاهها جریان پیشرفتهتری را دنبال میکنند و سعی ما این است که در زمینه فیلمنامه، فیلمبرداری، تدوین و صدا کارگاههایی را برگزار کنیم که فراتر از پرورش فیلمساز مبتدی به سمت حرفهای شدن گام برداند.
برای تولید آثار چه برنامههایی دارید؟
جریان دومی که در انجمن دنبال میکنیم بحث تولید اثر است. در ساختار جدید انجمن تولید به سمتی رفته که در یک قالب سازماندهی شده به نام طراحی پیچینک اتفاق میافتد که ما در چهار شکل هم فیلسازانی که در مجموعه انجمن و هم آنهایی که خارج از مجموعه آموزش دیدهاند، میتوانند در پیچینگ شرکت کنند و از مزایای انجمن برای تولید فیلم بهرهمند شوند.
این چهار شکل، شامل؛ پیچینگ فیلم اول، پیچینگ نیمهحرفهای، پیچینگ حرفهای و پیچینگ پستولید است که با چهار سقف ریالی و بودجهای متفاوت در خدمت هنرمندان هستیم.
آخرین پیچینگی که انجمن برگزار کرد و به واسطه آن حالا هشت اثر را در دست تولید داریم، سه ماه پیش بود و امیدواریم پیچینگ بعدی را تا 2 ماه آینده برگزار کنیم.
فراخوان پیچینگ در سایت انجمن ارائه شده و دوستان میتوانند فیلمنامههایشان را در سایت بارگذاری کنند و منتظر باشند تا حداکثر 2 ماه بعدی در پیچینگ بعدی شرکت کنند و از مزایای انجمن برای ساخت راحتتر اثرشان بهرهمند شوند.
همچنین در بخش پستولید که در ساختار چهارگانه پیچینگ جای دارد، بچهها کاری را تولید میکنند و به انجمن ارایه میدهند و بر اساس نظر شورای ارزیابی تولید ممکن است کار خریداری شده و انجمن تهیه کنند آن باشد.
به طور کلی سعی ما بر این است تا شرایط خوبی را در انجمن ایجاد کنیم و مشارکت انجمن مشارکت مثبتی باشد.
در طرح جامع سعی بر این بوده که همه گروههای عکاسی و فیلمسازی با وجود اختلاف سلیقه و اختلاف در فرم اجرا، اما در زیر یک چتر به نام انجمن دورهم جمع شوند و کنار هم کار کنند.
چشمانداز آینده انجمن سینمای جوان را چطور میبینید؟
همیشه سعی کردم در عین حال که واقعبین هستم، نسبت به آینده خوشبین باشم.
هر چند شرایط سختی است و بحثهای بودجه، حداقلی است و تورم فزاینده در جامعه ما خیلی سریعتر از آن چیزی است که بخواهد در قالب برنامهریزی ما بگنجد و این روند، برنامهریزی تولید یک فیلم را میتواند دچار معضل کند، ولی نگاه من به آینده خوشبین است.
همچنین فکر میکنم نسل جدید که به عنوان فیلمساز آموزش میبینند به نسبت نسلهای قبل آوردههای بهتری دارند و با دنیای جدیدی آشنا میشوند، چراکه تنوع و گوناگونی بیشتری را درک میکنند و کمتر دچار ایدئولوژیها و جمود فکری میشوند، شاید در کنار این نقصانهایی هم داشته باشند و آن کمبود عمق مطالعاتیشان است، اینکه چیزی که به عنوان جهان داده و اطلاعات دریافت میکنند حجم وسیعی را شامل میشود اما به معنای عمقش نیست که امیدوارم این بخش را جبران کنند.
همچنین امیدوارم بتوانند نسبت به مسایل اطرافشان و مواد و ابزاری که برای ساخت آثارشان استفاده میکنند، درک، تلقی و دیدگاه عمیقتری هم پیدا کنند.
با وجود رشد کمی که سینمای جوان در سالهای اخیر داشته، اما در کنارش به کیفیت نسبتا قابل قبولی هم رسیده است که البته مطلوب نهایی نیست و هنوز بسیار جای رشد دارد، اما فکر میکنم در آینده به این رشد نسبی در کنار کیفی هم خواهیم رسید.
کما اینکه جشنواره فیلم کوتاه تهران ورودی یکی از جشنوارههای معتبر دنیا مثل اسکار شده و کسانی که در این جشنواره دارای بهترین رتبه شوند میتوانند یکی از ورودیهای جشنواره فیلم اسکار باشند.
اخیرا قزوین میزبان هفتادمین جشنواره منطقهای سینمای جوان راژیا بود، درباره این جشنواره و برگزاریش هم توضیح دهید.
در اسفندماه تفاهمنامهای بین اداره کل ارشاد قزوین و انجمن سینمای جوان قزوین برای برگزاری جشنواره فیلم منطقهای قزوین منعقد شد و کارهای اجرایی این جشنواره از تیرماه آغاز شد.
در نهایت جشنواره در 27 شهریورماه به میزبانی قزوین برگزار شد که استانهای گیلان، همدان، بوشهر، هرمزگان، مرکزی، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و تهران میهمانان قزوین بودند.
99 فیلمساز و عکاس در این رویداد به قزوین سفر کردند و 462 فیلم به دبیرخانه این جشنواره ارسال شد که در نهایت 69 اثر در بخش فیلم توسط هیاتهای انتخاب و داوران به مرحله داوری راه یافت.
45 فیلم داستانی، هفت فیلم پویانمایی،11 فیلم مستند و 6 فیلم تجربی فیلمهای برگزیده این جشنواره بودند.
در بخش عکس نیز از میان 827 عکس ارسال شده به دبیرخانه 281 عکس پذیرفته شد.
همه سعی ما بر این بود که این جشنواره را در استانداردهای یک جشنواره منطقهای بتوانیم برگزار کنیم و با وجود کمبودهای ساختاری در استان و زیرساختهای نامناسب، اما با همت و پشتکار اداره کل فرهنگ و ارشاد استان و دوستان و عزیزانی که در خدمتشان بودیم، سعی کردیم این قضیه را پوشش دهیم و از این قضیه سربلند بیرون بیاییم.
دستاورد این جشنواره برای فیلمسازان و عکاسان قزوینی را چطور ارزیابی میکنید؟
با وجود تلاشهایی که انجام شد، جشنواره خوبی برگزار گردید و میهمانان و کسانی که درگیر جشنواره بودند رضایتشان را از برگزاری این جشنواره اعلام کردند، تنها نکتهای که من را آزار داد این بود که از این جشنواره دستاورد چندان قابل اعتنایی برای بچههای قزوین به دست نیامد.
شاید ترجیح ما این بود که بیشتر حجم جوایز در قزوین بماند و از قزوین بیرون نرود و فیلمسازها و عکاسان خود قزوین بتوانند دریافت کننده آن باشند اما خب این اتفاق نیفتاد؛ و به عقیده من این موضوع برمیگردد به اینکه تولید فیلم و عکس در 2 سال گذشته طوری نبوده که بتوانیم در این جشنواره از آن بهرهبرداری مناسب داشته باشیم.
شاید بشود گفت هر آنچه بکاریم پایان فصل، درو خواهیم کرد و ما به واسطه رخوتی که در سالهای اخیر در انجمن سینمای جوان قزوین شاهد بودیم، تولید چندان مناسب و درخور جشنواره نداشتیم که بتوانیم در عرصه رقابت با استان های دیگر آن را عرضه کنیم.
همه امید ما این است که از این به بعد در جریان تولید بتوانیم فیلمهای خیلی جدیتر و قابل اعتناتری تولید کنیم که برای جشنوارههای منطقهای بعدی و فیلم کوتاه تهران حرفی برای گفتن داشته باشیم و قزوین به جایگاه سابقش برگردد.
برگزاری این جشنواره چه دستاوردی برای استان داشت؟
هر جشنواره در هر جغرافیایی که برگزار میشود برای اهالی آن استان و شهر و کسانی که زیست بومی دارند، حائز اهمیت است و دارای دستاوردهای مفیدی خواهد بود.
همین که هنرمندان در کنار هم فیلم ببینند، با هم گپ و گفت داشته باشند و از ارتباطاتی رو در رو و خارج از فضای مجازی بهره ببرند و تجربیاتشان را با هم درمیان بگذارند، حتی در کوتاهمدت میتواند به رشد و تعالی هنرمندان کمک کند.
همچنین در خلال برگزاری این جشنوارهها بتوانند برای تولید اثر بعدی با سلایق فیلمسازانی که درگیر در تولید اثر هستند از نزدیک آشنا شوند و استانداردهایی که برای جشنوارهها در سطح بالاتر جریان پیدا میکند را بدانند و این آشنایی کمک میکند تا دقت عمل بیشتری داشته باشند و از آن برای تولید آثار کیفی بیشتر بهره بگیرند.
از طرفی دیگر فیلم کوتاه به نسبت سریالهای نمایش خانگی یا فیلمهای سینما و تلویزیون هنوز در سبد مصرف خانوار به صورت جدی قرار نگرفته اما در چند سال گذشته به کمک همین جشنوارههای منطقهای که به صورت چرخشی در استانهای مختلف برگزار میشود، مخاطب عام خوبی تربیت شده و باعث شده خانوادهها در سطوح مختلف سنی بتوانند مخاطب فیلم کوتاه باشند و آن را به عنوان مقوله جدی فرهنگی بپذیرند.
از طرفی دیگر نفس برگزاری این جشنوارهها باعث میشود که مسئولان و مدیران شهری در سازمانها و جریانهای مختلف هم با مقوله فیلم کوتاه آشنا شوند و به عنوان سرمایهگذار در تولید فیلم کوتاه برای فیلمسازها راه را هموار کنند و البته جدی گرفتن فیلم کوتاه به عنوان یک مدیوم برای پخش و ارائه اهداف سازمانها از دستاوردهای چنین جشنوارههایی است.
در این جشنواره نزدیک به 170 میهمان از 10 استان داشتیم که میتوانند برای استان ما سفیران فرهنگی خوبی باشند و به رونق گردشگری استان کمک کنند و سعی ما در این جشواره این بود که بتوانیم در قالب تورهای گردشگری نقاط مختلف قزوین را به میهمانانمان معرفی کنیم.
همچنین برگزاری چنین جشنوارههایی فضای شهر را نیز درگیر میکند و اهالی شهر نیز با هنر بیشتر آشنا میشوند. بسیاری از شهروندان قزوینی در این سه روز همراه با هنرمندان به تماشای فیلمهای برگزیده نشستند و از این رویداد هنری بهره بردند.
با صرف هزینه این جشنواره دستاوردهایی به دست آوردیم که هرکدام را اگر میخواستیم تکتک در سازمانها و ادارات مرتبط پیگیری کنیم هزینههای بیشتری متحمل میشدیم.
در مورد حواشی این جشنواره لطفا صحبت کنید.
هر جشنواره در کنار محاسنی که دارد میتواند اشکالاتی هم داشته باشد که بعدها میتواند مورد نقد قرار بگیرد و ارزیابی شود.
اینکه یک جشنواره از لحاظ کیفی و برگزاری چه جایگاهی داشته است و تمام مواردی که در هر جشنواره و هر رویداد فرهنگی میتوانیم در موردش صحبت کنیم، قابلیت نقد و بررسی دارد، اما مطمئنا برگزارکنندگان دارای یک سلیقه فرهنگی هستند و سعی میکنند از آن سلیقه فرهنگی دفاع کنند و این سلیقه شامل انتخابهای برگزارکننده در بخشهای مختلف میشود.
در این جشنواره هم من منتظر بودم که صاحبنظران در یک نقد منصفانه به مساله ورود کنند تا برای برنامههای فرهنگی بعدی نقدها را به کار ببریم و این در حالی بود که متاسفانه بعضی از دوستان که با سلیقه و گرایش فرهنگی این جشنواره قرابت و نزدیکی نداشتند، نقد منصفانهای به جشنواره و اتفاقاتی که ذیل اداره ارشاد افتاد، ارائه نکردند و به جای نقد جشنواره و بررسی امور فرهنگی مرتبط با جشنواره به نقد فرد پرداختند.
در واقع پرداختن به نقد افراد فارغ از اینکه بخواهند سیستمی را نقد کنند و جریان فرهنگی را مورد حلاجی قرار دهند، خیلی درست نبود و شاید این منتقدان نسبت به افراد زاویه دارند، افرادی که میتوانند بیرون آن جشنواره نسبت به آن آدم فاصله یا نزدیکی داشته باشند را تنها در دل این جشنواره معنا میکنند.
به طور مثال اگر بخواهم بگویم جشنواره ما شامل بخشهای مختلف در زمینههای مختلف بود، برگزاری فیلمهای مسابقه، نمایشگاه عکس، اجرای کارگاهها، تور عکاسی، بزرگداشت برای هنرمند معتبر استانی و بخشهایی از این قبیل. ولی متاسفانه شاهدیم که یک منتقد از بیرون قضیه و بدون اینکه بخواهد اشراف و شناختی نسبت به برگزارکنندگان داشته باشد، شروع به تخریب میکند، تنها به این دلیل که احساس میکند برگزارکنندگان این جشنواره از نقطه نظر سیاسی کسانی هستند که با ایشان فاصله معناداری دارند و طبق سلیقه آن آدم خاص، جشنواره را پیش نبردند. مطمئنا این نوع نقد، کار زیبندهای نیست و هیچکس آن را تائید نمیکند.
به عنوان سخن آخر اگر صحبتی دارید، بگویید
از آنجایی که تمام موارد اجرایی و برنامههای این جشنواره از نظر امنیتی و شکل برگزاری به تائید مراجع ذیصلاح رسیده بود، بعضی نقدها را مغرضانه دیدم.
خیلی خوب است اگر رسانهها بعد از هر جشنواره در قالب گزارش و مقاله با نگاه کارشناسانه حرف بزنند و نقدهایی بکنند که به بالندگی کارهای آتی فرهنگی استان منجر شود و اگر احساس میکنند با جریانی میانهای ندارند شروع به تخریب و فحاشی نکنند، چرا که این رویه از جریان حرفهای اطلاعرسانی، روزنامهنگاری و رسانهای دور خواهد بود و بیشتر نوعی غرضورزی شخصی است.
