استاندارد، حامی و صیانت کننده حقوق شهروندان است

گفت‌وگو ـ محمد بهرامی

امروزه دیگر، استاندارد به بعد جدانشدنی از زندگی مردم تبدیل شده است و بسیاری از مردم در خریدهای روزانه‌شان به علامت استاندارد روی کالاها، توجه ویژه دارند تا از این طریق بتواند سلامتی خود را هم تامین کرده باشند. بازرسان اداره کل استاندارد با حضور در واحدهای تولیدی، بازار و نمایشگاه‌ها، با بررسی و نمونه‌برداری از کالاهای موجود سعی می‌کنند تا مردم با کمترین دغدغه ملزومات خود را تهیه کنند در همین راستا و  پس از پشت سر گذاشتن هفته دولت بر آن شدیم تا با «میترا عقیلی» مدیر کل استاندارد قزوین صحبتی در خصوص وضعیت استاندارد و اقدامات صورت گرفته، داشته باشیم.

n به طور کلی چند قلم کالا در کشور مشمول  استاندارد اجباری هستند و سازمان ملی استاندارد ایران چه نقشی دارد؟

حدود هزار و صد قلم کالا و خدمات مشمول استاندارد اجباری هستند و سازمان ملی استاندارد مرجع رسمی حاکمیتی در کشور می‌باشد و عهده‌دار حسن نظارت و هدایت نظام استاندارد و اطمینان بخشی به کیفیت کالاها و خدماتی است که در داخل کشور تولید یا ارائه و یا به کشور وارد و یا از کشور صادر می‌شود.

n وضعیت قزوین در حوزه استاندارد در قیاس با بقیه استان‌ها چگونه است؟

خوشبختانه در استان قزوین فعالیت اقتصادی و صنعتی ما رشد خوبی داشته و جزو استان‌های صنعتی کشور محسوب می‌شویم و حدود 800 واحد فعال داریم که تحت پوشش اداره استاندارد هستند و 1129پروانه معتبر داریم که نظارت کامل توسط اداره کل استاندارد قزوین بر روی تولیدات و خدمات این واحدها انجام می‌شود و 949 نفر مدیر کنترل کیفیت تایید صلاحیت شده داریم که در واحدهای تولیدی  فعالیت دارند و تحت نظارت اداره کل استاندارد هستند.

n در یک سال گذشته چند پروانه کاربرد علامت استاندارد توسط اداره کل صادر شده است؟

در یک سال گذشته صدور پروانه کاربرد علامت استاندارد اجباری و تشویقی 130 مورد بوده و تمدید پروانه نیز 680 مورد بوده است و به طور کلی صدور و تمدید پروانه از شهریور سال گذشته تاکنون 810 مورد بوده است.

n چند مورد کمیسیون ماده 42 در استان برگزار شده و در این کمیسیون چه اقداماتی صورت گرفته است؟

در ماده 41 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد آمده که واحدهای تولیدی و خدماتی که دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد یا تاییدیه از سازمان ملی استاندارد ایران هستند اگر اقدام به تولید کالا یا خدمات پایین‌تر از کیفیت استاندارد نمایند موضوع به کمیسیون ماده 42 ارجاع خواهد شد. در این کمیسیون یکی از قضات دادگستری که در استان ما جناب دادستان در این کمیسیون حضور دارند، مدیر کل استاندارد، نماینده اتاق بازرگانی، نماینده سازمان حمایت تولیدکننده و مصرف‌کننده و بنا به ضرورت نماینده اتاق تعاون و اتاق اصناف حضور دارند. در این کمیسیون که از شهریور سال گذشته تاکنون 5 بار تشکیل شده است پرونده‌های متعددی بررسی شده است و رای کمیسیون عبارت بوده است از تذکر و اخطار، اقدام به اخذ تعهد، جریمه، الزام به بهسازی و اصلاح و امحا، جمع‌آوری از بازار و در برخی موارد ارجاع به مراجع قضایی.

n اقدامات دیگر در صورت مشاهده تخلف واحد تولیدی چیست؟

طبق ماده 15 همان قانون، اگر کالا یا خدماتی مشمول استاندارد اجباری شود و واحد تولیدی بدون اخذ پروانه کاربرد علامت استاندارد اقدام به تولید، عرضه، تمرکز و فروش محصول تولیدی خود کند، ضمن اینکه نسبت به پلمب اقدام می‌شود، جرم محسوب شده و مراتب به مراجع قضایی معرفی می‌شود و با متخلف طبق ماده 40 قانون برخورد می‌شود. در سال گذشته 11 مورد در این خصوص به مراجع قضایی معرفی شدند.

همینطور با اجرای طرح «طاها» بازرسی و نمونه‌برداری از بازار انجام می‌شود. بازرسین اداره کل در این طرح از مراکز توزیع و اصناف بازرسی و نمونه‌برداری می‌کنند و در صورت مشاهده کالای مشمول استاندارد اجباری فاقد نشان استاندارد و یا کالای غیر استاندارد، ضمن اخطار توقیف و جمع‌آوری، معرفی به اداره تعزیرات یا مراجع قضایی صورت می‌گیرد. در سال گذشته ۱7 مورد تخلف مشاهده گردید که به اداره کل تعزیرات معرفی گردیدند.

n یکی از وظایف اداره استاندارد بررسی وضعیت آسانسورها است در یک سال گذشته چه اقداماتی در این زمینه داشته‌اید و وضعیت استان در این حوزه چگونه است؟

آسانسورهای کششی از سال ۱۳۸۲ و آسانسورهای هیدرولیکی از 01/02/1400 و تجهیزات پله برقی و پیاده‌روهای متحرک از 01/02/1399 مشمول استاندارد اجباری هستند و فعالیت هر یک از این تجهیزات بدون انجام بازرسی و داشتن تاییدیه ایمنی ممنوع است و باید حتما گواهینامه ایمنی از اداره کل استاندارد صادر شود و اعتبار گواهینامه ایمنی یک سال است و برای سال‌های بعدی باید بازرسی ادواری انجام و این گواهی تمدید شود. لازم به توضیح است با توجه به اجباری بودن استاندارد آسانسور، در صورت عدم اخذ تاییدیه ایمنی و بهره‌برداری از آسانسور، مسئولیت کلیه عواقب حقوقی و قانونی استفاده و بهره‌برداری از آسانسورهای فاقد گواهی ایمنی بر عهده مالکین و بهره‌برداران آسانسور می‌باشد. از شهریور سال گذشته تا شهریور امسال ۲۸ مورد پلمپ و اخطار آسانسور به بهره‌برداران صورت پذیرفته است. و تعداد ۱۵۷۳ مورد گواهینامه ایمنی اولیه و ادواری آسانسور صادر شده است. از شهروندان عزیز درخواست می‌کنیم که هنگام استفاده از آسانسورها حتما به شناسه ملی آسانسور که در پلاک منصوب در کابین آسانسور درج شده دقت نمایند و این شناسه ۱۰ رقمی را به شماره پیامکی 10001517 پیامک نمایند و از اصالت و اعتبار گواهینامه ایمنی آسانسور اطمینان حاصل نمایند. با توجه به اینکه اخذ گواهی ایمنی آسانسور جهت ایمنی و سلامتی شهروندان از اهمیت خاصی برخوردار است از شهروندان می‌خواهیم که به اخذ این گواهی اهمیت دهند تا از بروز حوادث احتمالی در امان باشند.

n اگر مردم بخواهند بدانند که استعلام اصالت پروانه استاندارد یک محصول و یا یک خدمت چگونه است باید چه کاری انجام بدهند؟

یک کد 10 رقمی بر روی لیبل محصولات و کالاهای تولیدی، در زیر علامت استاندارد وجود دارد که شهروندان می‌توانند با ارسال این کد به سرشماره 10001517 از طریق پیامک، وضعیت اعتبار و اصالت سنجی پروانه کاربرد علامت استاندارد و نام واحد تولیدی، اطمینان حاصل نمایند.

n جایگاه‌های عرضه سوخت CNG و سوخت مایع نیز نظارت جدی اداره استاندارد را می‌طلبند در این مورد در یکسال اخیر چه اقداماتی صورت گرفته است؟

جایگاه‌های عرضه سوخت گاز (سی‌ان‌جی) توسط شرکت‌های بازرسی تایید صلاحیت شده از نظر ایمنی و عدم کم‌فروشی مورد بررسی و ارزیابی فنی قرار می‌گیرند و در طی سال در زمان بهره‌برداری رعایت الزامات فنی جایگاه بر عهده مسئول فنی جایگاه شرکت تعمیرات نگهداشت و بهره‌برداری می‌باشد. هرگونه فعالیت جایگاه‌های عرضه سوخت گاز بدون انجام بازرسی فنی و اعلام وضعیت ایمنی جایگاه ممنوع است. خوشبختانه در حال حاضر جایگاهی نداریم که عدم انطباق بحرانی داشته باشد و در حال بهره‌برداری باشد. نازل‌های جایگاه‌های سوخت مایع نیز در حال حاضر جهت جلوگیری از کم‌فروشی و حمایت و صیانت از حقوق شهروندان به صورت ادواری توسط شرکت‌های بازرسی تایید صلاحیت شده مورد آزمون قرار می‌گیرند و در صورت مشاهده کم فروشی اقدامات مقتضی صورت می‌پذیرد.  بررسی و حسن نظارت بر اجرای استاندارد  ایمنی جایگاه‌های سوخت مایع در برنامه آتی سازمان استاندارد قرار دارد.

n وضعیت صحت سنجی فلزات گرانبها در یک سال اخیر چگونه بوده است؟

عیارسنجی مصنوع طلا تولید شده توسط واحد تولیدی، تحت نظارت اداره کل استاندارد قرار دارد. در سال گذشته در قالب طرح طاها، بازرسی و نمونه برداری از مصنوعات طلا در بازار استان انجام شده است و آزمون عیارسنجی بر روی ۸۴ مورد مصنوع طلا انجام و در خصوص مواردی که تخلف مشاهده شده است اقدام مقتضی صورت پذیرفته و به مراجع قضایی معرفی گردیدند. مصنوع طلا باید کد شناسایی داشته باشد و از شهروندان درخواست می‌کنیم که به کد شناسایی درج شده بر روی مصنوع توجه کنند و اگر حرف G را به همراه کد شناسایی به شماره پیامک 10001517 پیامک نمایند از اصالت و اعتبار آن کد شناسایی می‌توانند اطمینان حاصل کنند و از صحت عیار مصنوع اظهار شده، مطمئن شوند. متذکر می‌گردد هر گونه تولید و عرضه و فروش مصنوعات طلا، بدون داشتن کد تولید کننده، غیرقانونی و غیراستاندارد محسوب شده و شبهه قاچاق نیز بر آن مترتب می‌باشد.

n طرح نظارت بر کالاهای پیش بسته‌بندی چیست؟

یک مورد مهم که استان قزوین از سال 1400 در آن پایلوت و پیشقدم شده است، بحث پیش بسته‌بندی محصولات است که به تدریج همه استان‌ها این آزمون را انجام دادند. این موضوع در خصوص کالاهایی است که بسته‌بندی می‌شوند و بر روی آن کمیت فرآورده اظهار می‌شود. این کمیت می‌تواند شامل حجم، تعداد و وزن  و … باشد و الزامات لازم برای عدم کم‌فروشی و الزامات نشانه‌گذاری ارزیابی می‌شود. این طرح با هدف احقاق حقوق عامه و جلوگیری از بروز کم‌فروشی بر پایه صیانت از حق‌الناس انجام شده است و در شرع مقدس نیز تاکید ویژه بر عدم کم‌فروشی شده است. این طرح هم در واحد تولیدی و هم در بازار انجام می‌شود. در سال گذشته ۴۶۸۰ نمونه مورد آزمون قرار گرفته است و خوشبختانه بعد از سه سال از انجام این طرح شاهد کاهش کم‌فروشی بوده‌ایم و این باعث خوشحالی است.

n در خصوص استاندارد خدمات پس از فروش توضیح دهید؟

از سال 1402 خدمات پس از فروش لوازم خانگی و خودرو اجباری شده و واحدهایی که لوازم خانگی و لوازم خودرو تولید می‌کنند می‌بایست این پروانه را دریافت کنند. در سال گذشته 19 مورد بازرسی از خدمات پس از فروش لوازم خانگی و 15 مورد هم بازرسی خدمات پس از فروش خودرو انجام شده است. ارائه خدمات پس از فروش بسیار مهم است و تولید کنندگان باید به آن توجه کنند. در استان به 6 واحد تولیدی برای خدمات پس از فروش لوازم خانگی پروانه استاندارد داده‌ایم و در خصوص خودرو از نمایندگی‌های مجاز عرضه کننده / واسط خودرو بازرسی لازم توسط اداره کل انجام شده است تا از برقراری الزامات اطمینان حاصل کنیم.

n در نمایشگاه پاییزه امسال آیا بازرسان شما حضور داشتند؟

بله همکاران ما در این نمایشگاه حضور یافتنند و علاوه بر آن گشت‌های مشترکی با اداره صمت و تعزیرات  و اتاق اصناف انجام می‌شود که اگر کالایی مشمول استاندارد اجباری است باید حتما پروانه استاندارد داشته باشد تا بتواند توزیع و عرضه شود.

n آیا نوشت‌افزار شامل استاندارد اجباری است؟

خودکار، مداد و مداد رنگی که غلافش از جنس چوب یا پیچه کاغذی باشد و خمیر بازی مشمول استاندارد اجباری است و بقیه را شامل نمی‌شود.

n نظارت شما بر صحت عملکرد وسایل سنجش و توزین چگونه است؟

سازمان، وظیفه نظارت بر الزامات اندازه شناختی قانونی مرتبط با حقوق عامه را برعهده دارد. و در خصوص اوزان سبک، هر ساله یک بار آزمون صحت سنجی و تصدیق وسایل توزین سبک اصناف در سطح استان جهت جلوگیری از کم‌فروشی و همینطور زیاده‌فروشی انجام می‌شود. این آزمون جهت صیانت و حمایت از حقوق مردم صورت می‌پذیرد.

n و صحبت پایانی؟

بحث سرشماره 10001517 برای ما اهمیت زیادی دارد. مردم باید به علامت استاندارد و کد 10 رقمی که در زیر علامت استاندارد نوشته شده است توجه کنند و با پیامک به این سرشماره می‌توانند از اصالت و اعتبار پروانه استاندارد و کیفیت کالاها اطمینان حاصل کنند. همچنین سامانه‌ای به نام سامانه مردم‌دار با نشانی 1517 inso.gov.ir. راه‌اندازی شده تا مردم گزارشات و شکایات و پیشنهادات خود را در خصوص تخلفات کیفی کالا و خدمات در آن ثبت کنند و سازمان ملی استاندارد ایران می‌کوشد در راستای تحقق دادخواهی مردم در کیفی‌گرایی محصولات و خدمات پل ارتباطی را از طریق این سامانه ایجاد کند. همچنین شماره تماس تلفنی1517 به طور مستقیم از سوی سازمان ملی استاندارد ایران برای دریافت شکایات و گزارش شهروندان عزیز راه‌اندازی شده است.