آزادی زندانی، نجات یک خانواده

معصومه حسینی

مقدمه:

آزادی شاید برای افرادی که در خانه خود و در کنار خانواده هستند تنها یک کلمه باشد؛ اما درک این موضوع برای فردی که سال‌ها بابت یک اشتباه یا یک اعتماد دور از خانواده و در حبس باشد؛ و در انتظار یک بخشش تا بتواند لحظه‌ی دلنشین آزادی را حس کند؛ سخت و دور از ذهن است.

چه بسیار افرادی که به جرم جرایم مالی و بدهی در زندان و چشم انتظار کمک افرادی هستند که آزادی و بازگشت دوباره به خانواده را به آنها هدیه کند.

یکی از نهادهایی که می‌تواند با کمک خیرین این هدیه ارزشمند را به این افراد بدهد «ستاد دیه» است که افراد محبوس در زندان را با حمایت و کمک خیرین و حتی گذشت شاکی آزاد کرده است.

بررسی‌های اجتماعی حاکی از آن است که این اقدام، آثار و پیامدهای گسترده‌ای فراتر از آزادی یک فرد دارد و با آزادی هر زندانی در واقع یک خانواده از بحران نجات پیدا می‌کند، امید به زندگی در میان اعضای آن خانواده افزایش می‌یابد و از بروز بسیاری از آسیب‌های اجتماعی نظیر فروپاشی خانواده، فقر مضاعف و مشکلات روحی و روانی جلوگیری می‌شود.

نقش ستاد دیه در ساماندهی این کمک‌ها، شناسایی دقیق پرونده‌ها و هدایت منابع مالی به سمت موارد ضروری، از جمله عوامل کلیدی در موفقیت این روند به شمار می‌رود و شفافیت در عملکرد و اعتمادسازی میان مردم نیز سبب شده تا مشارکت‌ها روزبه‌روز افزایش یابد.

موضوع و هدف این ستاد تنها آزادی چند صد زندانی نیست؛ بلکه شکل‌گیری یک فرهنگ عمیق و ماندگار از همدلی، ایثار و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است که با مشارکت مردم، خیران و نهادهای مردمی به ثمر نشسته است و تداوم این مسیر روشن، می‌تواند امید را به خانواده‌های چشم‌انتظار بازگرداند.

در این زمینه خبرنگار روزنامه ولایت به گفت‌وگو با رئیس ستاد استان پرداخته است تا با آنچه این ستاد برای زندانیان جرایم غیرعمد و مالی می‌تواند و انجام داده است آشنا شویم.

ستاد دیه نهادی مردمی است

رئیس ستاد دیه استان قزوین در خصوص هدف تاسیس این ستاد در کشور می‌گوید: ستاد دیه یک نهاد مردمی و در سطح کشور با رویکرد آزادی زندانیان غیرعمد و زندانیان مالی است.

فرهاد کیایی ادامه می‌دهد: این ستاد یک نهاد کاملا مردمی است و کمک‌های خیرین به منظور آزادی زندانیان در کنار منابع برای تسهیلات کم بهره و قرض‌الحسنه به صورت بلندمدت، مجموع امکاناتی است که استفاده می‌کنیم تا نسبت به آزادی زندانیان اقدام شود.

وی می‌افزاید: ابزارهایی وجود دارد که منجر به آزادی زندانیان شود شامل درخواست اعسار از قضات و یک اینکه خود مددجو یک بخش از بدهی خود را بعد از آزادی پرداخت کند. یک بخشی را هم ستاد دیه اقدام می‌کند. برای گذشت شاکیان هم از افرادی که ذی‌نفوذ هستند استفاده می‌کنیم.

این مقام مسئول تصریح می‌کند: بخشی هم شامل آورده مددجو خواهد بود و یک بخش هم ستاد دیه به عنوان بلاعوض پرداخت می‌کند که مجموع این موارد منجر به آزادی زندانی می‌شود.

رئیس ستاد دیه استان اعلام می‌کند: تلاش ما بر این است که تا جایی که امکان دارد با تبلیغات و آگاهی و اطلاع‌رسانی به مردم و افراد خیّر کمک‌های مردمی جمع‌‌آوری شود. تا مسیری فراهم گردد و نسبت به آزادی زندانیان اقدام شود.

کیایی در پاسخ به این سوال که ستاد دیه اقدام به آزادی چه افرادی می‌کند اظهار می‌کند: ستاد دیه نسبت به آزادی کسانی اقدام می‌کند که عمدتا مورد کلاهبرداری قرار گرفته‌اند یا نوساناتی که در حوزه اقتصادی کشور اتفاق ‌افتاده یا هزینه‌های منجر به بیماری یکی از اعضای خانواده، آنها را زیر قرض برده است.

وی تاکید می‌کند: عمدتا این افراد کسانی هستند که نیازمند واقعی هستند و هر کدام از این افراد که آزاد می‌شوند می‌توانند یک خانواده را نجات دهند. اطلاع‌رسانی اگر به درستی صورت بگیرد شاید بتواند کمک‌های مردمی بیشتری را برای ستاد جمع‌آوری کند.

سال گذشته 199 مرد و 16 زن زندانی جرایم مالی آزاد شدند

این مسئول اعلام می‌کند: یک موضوع دیگر در مجموع آزادی‌هایی که انجام می‌دهیم شاید بعضی از خیرین بخواهند زندانی خاصی را آزاد کنند و ما این موضوع را در نظر می‌گیریم و آزادی را به نام همان شخص انجام می‌دهیم. این امر حس خوبی را ایجاد می‌کند و افراد را تشویق به این امر خیر می‌کند. خیرین همچنین می‌توانند در هنگام آزادی زندانیان در زندان حضور پیدا کنند. در آن فضا حضور داشته و این اطمینان را حاصل کنند که فردی که آزاد می‌شود چه ویژگی‌هایی داشته است.

رئیس ستاد استان خاطرنشان می‌کند: سال گذشته 215 آزادی داشتیم که 199 نفر از این‌ها مرد و 16 نفر هم از بانوان بودند همچنین 146 مورد مربوط به موارد مالی بوده 69 مورد نفقه و مهریه بوده است.

شاکیان 177 میلیارد تومان را بخشیدند

کیایی تصریح می‌کند: 215 نفر آزاد شده تقریبا 695 میلیارد تومان بدهی داشتند حدود 21 میلیارد تومان کمک بلاعوض پرداخت کردیم که تقریبا 14 میلیارد تومان به صورت تسهیلات قرض‌الحسنه بلندمدت پرداخت شده است .

وی ادامه می‌دهد: 177 میلیارد تومان گذشت شاکی بوده است و 13 میلیارد تومان آورده مددجو بوده است. همچنین 467 میلیارد تومان پذیرش اعسار از سوی قضات دادگستری بوده است.

رئیس ستاد دیه اعلام می‌کند: در مجموع 695 میلیارد تومان را با 21 میلیارد تومان بلاعوض عمدتا شرایطی را ایجاد کرده است که مددجو از تسهیلات و اعسار استفاده کند.

وی با اشاره به اینکه کمک‌های ستاد دیه شامل تصادفات نبود؛ می‌گوید: طی سال گذشته ستاد دیه یک پیگیری کرد و یک صندوقی تشکیل شد با عنوان تصادفات که با این صندوق هیچ کسی وارد زندان نمی‌شود .

کیایی ادامه می‌دهد: در یکسال گذشته ستاد دیه در حال تلاش است تا نسبت به حبس‌زدایی مهریه هم اقدام شود؛ نه اینکه مهریه پرداخت نشود بلکه نسبت به حبس‌زدایی اقداماتی صورت گیرد ولی از ابزارهای قانونی دیگر هم استفاده کنند.

وی اظهار می‌کند: متاسفانه عمده‌ی آورده ستاد دیه که عمدتا خیرین کمک می‌کنند در ماه مبارک رمضان در طی برگزاری گلریزان است که به دلیل جنگ اخیر این امر اتفاق نیفتاد. نیاز داریم از منابع دیگری کمک جذب کنیم و آن هم رسانه‌ها هستند که با افزایش آگاهی به مردم و خیرین به مددجویان کمک کنند.

هم‌اکنون 28 زندانی مالی در زندان هستند

این مقام مسئول بیان می‌کند: ستاد دیه زندانیانی را حمایت می‌کند که عمدتا مورد آسیب قرار گرفتند و عامدانه دچار مشکل نشدند.

کیایی اعلام می‌کند: در حال حاضر 28 زندانی مالی در زندان داریم. نسبت ورودی و خروجی به نوعی است که باید تلاش کنیم تا موجودی داخل زندان را به حداقل برساند.

رئیس ستاد دیه تصریح می‌کند: اصل چالشی که داریم جذب منابع مالی است تا نسبت به تسریع آزادی زندانیان اقدام کنیم.

وی در رابطه با جایگاه اصناف و صنعت در آزادسازی زندانیان مالی می‌گوید: این بخش نقش موثری در آزادی زندانیان داشته و دارند .

کیایی تاکید می‌کند: بحث مالی و جمع‌آوری کمک خیری ستاد کاملا در مسیری قرار دارد که به صورت شفاف عمل می‌کند و حساب دقیق دارد.

پذیرش اعسار از سوی قضات افزایش داشته است

رئیس ستاد دیه استان درخصوص پذیرش اعسار مددجو از سوی قضات استان می‌گوید: 1404 پذیرش اعسار 96 درصد افزایش داشته است که این نشان می‌دهد عملکرد این ستاد در آزاد شدن زندانی بی‌تاثیر نبوده است و تلاش داریم از ظرفیت‌ها و راهکاری بهتر و جدیدتری استفاده نمائیم تا قضات بهتر تصمیم بگیرند.

وی ادامه می‌دهد: بالای 90 درصد مرخصی‌ها مورد پذیرش قرار می‌گیرد؛ اما برخی از مددجوها چند پرونده دارند و ممکن است یک قاضی قبول نکند.

رئیس ستاد استان به گذشت شاکیان زندانیان جرایم مالی اشاره و خاطرنشان می‌کند: در بحث گذشت شاکیان، ستاد دیه استان پروندهایی را در سال گذشته حل کرده است که شاید غیرممکن به نظر می‌رسید. پرونده‌ای بود که مددجو 33 میلیارد بدهی داشت اما با پرداخت  2 میلیاردی حل شد. استاد دانشگاهی بود که 8 و نیم میلیارد تومان بدهی داشت که شاکی از 6 و نیم میلیارد گذشت کرد و باقی مانده را نیز خود مددجو آورده داشت .