کوین مفت و انگشت مفت!

آرش صالحی- حدود یک‌ماهی از همه‌گیر شدن بازگشت تاریخی جمع زیادی از مردم ایران و حتی جهان به پیام‌رسان تلگرام برای نصب بازی همسترکامبت می‌گذرد؛ بازی‌ای که به نظر می‌رسد گام بزرگی برای همه‌گیر شدن بازی‌هایی برداشته که قرار است کاربر را وارد یک معامله تجاری دوطرفه کنند و به میزان فعال‌تر بودن کاربر بر ثروت او بیفزایند. با این حال همسترکوین بیش از اینکه بازی باشد، یک اپلیکیشن یا نرم‌افزار کاربردی جلوه می‌کند که قرار است کار ماینینگ و استخراج رمز ارز را جهانی‌سازی کند تا عامه مردم که تا امروز درگیر موضوعاتی مانند ارز دیجیتال نبودند، بیشتر به این سمت کشیده شوند و در شرایطی که به اعتقاد اقتصاددانان ارزهای دیجیتال آینده مبادلات ارزی جهان را به خود اختصاص می‌دهند، معلوم نیست که همسترکوین، نایت‌کوین و موارد مشابه آیا در صدد خیانت به مردم جهان سومی هستند یا خیر؟

کاربران چه می‌گویند؟

علی‌اصغر فتحی، کاربر جوان همسترکوین که این روزها زمان زیادی را برای کلیک کردن روی همسترکوین و افزایش سکه‌هایش صرف می‌کند، همسترکوین را فرصتی می‌داند که در آینده جواب می‌دهد.

این دانشجوی جوان در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت گفت: در گذشته بسیاری از مردم را از حضور در بازار ارزهای دیجیتال به خاطر ریسک بالایش منع می‌کردند، اما واقعیت این است که خیلی از ارزهای دیجیتال مردم را پولدار کردند و بسیاری از افراد به همین خاطر به آرزوهای بزرگشان رسیدند.

فتحی با اشاره به وضعیت نامساعد کسب درآمد به ویژه درآمد ارزی اضافه کرد: اگر امروز رفتن به سمت ارزهای دیجیتال و ماینینگ و استخراج ساده این ارزها مانند همسترکوین رواج یافته، به خاطر این است که مردم ما طی 13 یا 14 سال گذشته همواره در خطر از دست دادن ثروت ریالی خود بوده‌اند و دستاویزی هم برای کسب درآمد ارزی نداشتند.

وی ادامه داد: در ضمن ارز دیجیتال و سبک کار در این حوزه که به «ترید کردن» مشهور است، مفهوم کسب‌وکار و حتی بورس‌بازی را تا حدود زیادی متحول کرده و خیلی از جوانان فکر می‌کنند که می‌توانند با ارز دیجیتال به رویاهای نابودشده در اقتصاد ریال‌محور، جامه تحقق بپوشانند.

تلقی نوعی همبستگی برای درآمدزایی ارزی

سعید کریمی، واسطه‌گر معاملات خودرو هم علت گرایش خود به همسترکوین را کسب درآمد هر چند اندک در زمان‌های زیادی می‌داند که بازار معاملات خودرو دچار رکود جدی شده است.

این فعال بازار خودرو با بیان اینکه همسترکوین نوعی آزادی و همبستگی در کسب ثروت را برای خانواده‌ها در پی دارد، گفت: فرهنگ حاکم بر کشور و به ویژه شهرستان‌ها همیشه طوری بوده که راز و رمز کسب‌وکارهای پرسود همیشه از نزدیکان هم دریغ شده و اما امروز رمز استخراج ارز در همسترکوین نوعی تعامل و همبستگی است.

کریمی افزود: این روزها فرستادن دعوت‌نامه‌های کسب‌وکارهای دیجیتال برای همدیگر به نوعی لطف و مهربانی در شرایط نامساعد اقتصادی بدل شده و هیچ‌کس هم نمی‌تواند تضمین بدهد که این دعوت‌نامه‌ها کسی را راهی بهشت می‌کنند و یا جهنم، ولی به هر حال نوعی نگاه «سنگ مفت و گنجشک مفت» پشت این ماجرا خودنمایی می‌کند.

وی ادامه داد: پیشتر شاهد همه‌گیر شدن استخراج رمز ارز از طریق خریدن ماینرهای گران‌قیمت بودیم که با توجه به خطر دستگیری، جریمه و حبس و با توجه به حجم وحشتناک مصرف برق به مرور توجیه اقتصادی و روانی خود را برای سرمایه‌گذاری از دست دادند، در حالی که در همسترکوین شما فقط باید با انگشتان خود روی صفحه تاچ گوشی بزنید.

10 درصد مردم جهان درگیر ارز دیجیتال هستند

اما مهری سلیمانی، تریدر ارز دیجیتال در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت پشت پرده ماجرای همسترکوین را تلاش یک کنسرسیوم اقتصادی بین‌المللی برای همه‌گیر کردن ارز دیجیتال می‌داند.

این کارشناس ارز دیجیتال در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با ذکر اینکه تلاش‌های سالیان اخیر برای گرایش دادن مردم به ویژه جهان‌سومی‌های پرجمعیت به سمت ارز دیجیتال کافی نبوده است، گفت: در حالی که در ابتدای سال ۲۰۲۳ میلادی ۴۳۲ میلیون نفر در جهان مالک ارزهای دیجیتال بوده‌اند، تعداد دارندگان ارزهای دیجیتال در پایان همین سال به ۵۸۹ میلیون نفر رسیده است.

سلیمانی اضافه کرد: از میان این ۵۸۹ میلیون نفر حدود ۲۹۶ میلیون نفر که معادل ۵۱ درصد کل دارندگان ارزهای دیجیتال در جهان است، ارز دیجیتال بیت‌کوین را در اختیار دارند که مهمترین ارز دیجیتال و پایه بقیه ارزهای دیجیتال در دنیا است و در واقع در آینده نقش دلار را در دنیای ارزهای دیجیتال بازی می‌کند.

وی ادامه داد: بنابراین امروز شاید حدود 600 یا 700 میلیون نفر درگیر بازار ارزهای دیجیتال هستند و حداقل یک‌بار حضور در این بازارها برای کسب‌ درآمد را تجربه کردند. بنابراین شاید امروز در بهترین حالت فقط 10 درصد مردم جهان درگیر ارز دیجیتال هستند که تازه این نسبت در کشورهای جهان‌سومی و در حال توسعه کمتر است و بالطبع این جمعیت برای آینده‌سازی از اقتصاد مبتنی بر ارز دیجیتال به شدت ناکافی است.

درگیر کردن جمعیت بیشتر در بازار ارز دیجیتال

این فعال بازار ارزهای دیجیتال با اشاره به اینکه پیشتر سرمایه‌گذاری در حوزه ارز دیجیتال را با بیت‌کوین شروع کرده است، گفت: ارز دیجیتال مانند هر پول دیگری برای ارزشمندتر شدن به تقاضای بیشتر و به زبان بهتر به کاربران بیشتری برای استخراج نیاز دارد و به همین خاطر باید از مسیر آسان و رایگان ابتدا گرایش به سمت ارز دیجیتال ایجاد کرد.

سلیمانی تصریح کرد: طبیعی است که هیچ کاربری در شرایط اقتصادی شکننده امروز حاضر نیست سرمایه زیادی را برای خرید ارز دیجیتال صرف کرده و با آزمون و خطا کردن، سواد اقتصادی حضور در بازار ارز دیجیتال را پیدا کند، آن‌هم در حالی که الفبای این بازار همچنان برای مردم پیچیده و گنگ است.

وی افزود: بنابراین بهترین محمل برای همه‌گیر کردن فعالیت در حوزه ارز دیجیتال بازی‌ها و پدیده‌ای مانند همسترکوین است که می‌تواند الفبای زندگی در دنیای ارزهای دیجیتال را به ساده‌ترین زبان برای مردم کشورهای درحال توسعه آموزش دهد و در واقع بهترین ترویج‌گر برای همه افراد با هر میزان از آگاهی و سواد اقتصادی باشد.

این کارشناس ارز دیجیتال ادامه داد: پس همین‌که مردم با گمان کسب درآمد و سود، همسترکوین را در بستر پیام‌رسان تلگرام خود نصب می‌کنند،‌ آغاز دوستی آنها با جهان ارزهای دیجیتال و کوین‌های رنگارنگ است و به این ترتیب نخستین هدف طراحان همسترکامبت یعنی درگیر شدن جمعیت بسیار زیادی با بازار ارز دیجیتال محقق شده است.

سلیمانی یادآور شد: به هر حال وقتی مشتری زیادی جذب شد، امکان مانور بیشتری برای تولیدکننده و عرضه‌کننده ارز دیجیتال ایجاد می‌شود و همین نخستین برگ برنده طراحان همسترکوین، نایت‌کوین و مانند اینهاست.

ساختار درآمدزایی از همسترکوین شفاف نیست

مسعود کثیری‌فر، کارشناس اقتصادی هم در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با ذکر اینکه تعلق آینده اقتصادی به ارز دیجیتال، تلقی درستی است؛ گفت: اما اگر بنا بر سرمایه‌گذاری در این حوزه داریم،‌ باید به سراغ بیت‌کوین یا معدود ارزهای قابل اعتماد‌تر برویم که ساختار سرمایه‌گذاری، قیمت‌گذاری و ارزش‌گذاری شفافی دارند.

وی تصریح کرد: بازی همسترکامبت که قرار است کوینی به نام همسترکوین تولید کند که ارزش آن البته امروز کمتر و احتمالاً فردا بیشتر است، مشخص نیست از سوی چه کسانی و با چه قصد و نیتی طراحی شده و بنابراین نباید تا شفاف شدن ساختار درآمدزایی این نوع ارز دیجیتال به آن دل بست.

دولتی‌ها از پنهان‌کاری درباره ارز دیجیتال دست بردارند

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: آنچه امروز کمبود آن در حوزه اقتصاد کشور به شدت احساس می‌شود، برخورد پنهان‌کارانه دولتی‌ها با این موضوع است و به نظر می‌رسد ساختارهای اقتصادی دولتی ما هنوز موضوع ارز دیجیتال را جدی نگرفته‌اند و صداوسیما و رسانه‌های ما تمایلی به آموزش در این حوزه ندارند.

کثیری‌فر ادامه داد: به هر حال اگر پای سود در میان است، باید عمده مردم را از این سودآوری مطلع کرد و اگر زیان‌های بزرگی در پیش است، نباید مانند ماجراهای بورس دریافت کرد و به هر شکل باید حوزه ارز دیجیتال را برای مردم شفاف نمود و هر چه‌قدر شفاف‌تر در این حوزه عمل شود، خطر ریسک و باخت‌های بزرگ کمتر می‌شود.

وی یادآور شد: امیدواریم دولت چهاردهم در حوزه ارز دیجیتال جسورانه‌تر ورود کند و در صورت امکان سازوکارهای حضور امن مردم در بازار ارز دیجیتال را فراهم نماید و بی‌تردید نمی‌توان به ارز دیجیتال مانند کالای قاچاق نگاه کرد، چرا که ارز دیجیتال معتبر مانند دلار و یورو قابل اعتماد است و باید مردم را در این زمینه یاری داد.

ابهام عمیق در سودآوری همسترکوین

در نهایت به نظر می‌رسد وضعیت غیرشفاف و مبهم همسترکامبت و همسترکوین می‌تواند عدم اطمینان برای سرمایه‌گذاری در این حوزه را به شدت افزایش دهد و در این بین باید اطلاعات به‌‌روزتری در اختیار کاربران ایرانی قرار گیرد تا اگر خطری بزرگ در پیش است، این خطر زودتر از موعد خنثی شود و اگر سود بزرگی در راه است، نحوه کسب این سود برای مردم ناآشنا با فضای ارز دیجیتال تشریح شود.