پشت پرده انتقال پسماند شهرهای شمالی کشور به قزوین

به گزارش خبرگزاری فارس، استان قزوین در روزهای اخیر شاهد دو مورد نگران‌کننده از تخلیه غیرمجاز پسماند بوده است؛ دو رخداد که با وجود تفاوت در محل تخلیه (حریم جاده در تاکستان و مسیل رودخانه فصلی در البرز)، یک نقطه مشترک کلیدی دارند: مبدأ پسماندها، شهرداری‌های واقع در استان‌های شمالی کشور بوده‌اند. این اتفاق، یک تخلف منطقه‌ای و ابعاد وسیع‌تری از چالش مدیریت پسماند در استان دیگر را آشکار می‌کند.

صدور دستورات لازم برای پاکسازی محل و جبران خسارات زیست‌محیطی

سید اسدا… هاشمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، با اشاره به تخلیه پسماند در دو نقطه از بخش مرکزی شهرستان تاکستان در روزهای اخیر اظهار کرد: در پی گشت مشترک کارشناسان منابع طبیعی و محیط زیست شهرستان تاکستان، در دو نقطه پسماندهایی مشاهده شد که بررسی‌های اولیه نشان داد بخشی از آنها ماهیت پزشکی داشته و به صورت غیرمجاز در حریم جاده تخلیه شده‌اند.وی افزود: پس از انجام اقدامات کارشناسی و مستندسازی‌های لازم، مشخص شد این پسماندها متعلق به یکی از شهرداری‌های یک استان شمالی کشور بوده که بدون دریافت مجوزهای لازم، اقدام به انتقال و تخلیه آنها در محدوده استان قزوین کرده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین ادامه داد: بلافاصله پس از شناسایی این تخلف، اقدام قضایی علیه متخلفان انجام و شکایت رسمی در دستگاه قضایی ثبت شد.

هاشمی تصریح کرد: همچنین دستورات لازم برای پاکسازی محل و جبران خسارات زیست‌محیطی صادر شده و شهرداری متخلف موظف است نسبت به جمع‌آوری و انتقال اصولی پسماندهای تخلیه‌شده اقدام کند. به گفته وی، هزینه‌های مربوط به احیا و پاکسازی عرصه‌های آلوده نیز باید از سوی متخلفان تأمین شود.

وی در ادامه با اشاره به مورد دیگری از تخلیه پسماند گفت: با اعلام گزارش تخلیه پسماند در یک مسیل و در مجاورت اراضی کشاورزی و باغات روستای کبریت میان در شهرستان البرز، بلافاصله گشت محیط زیست به منطقه اعزام شد.

این مسئول افزود: در دو مرحله بررسی، پسماندهای عادی و پزشکی ریخته‌شده مورد ارزیابی قرار گرفت و طبق مستندات موجود، حجم این پسماندها حدود ۴۰ تن برآورد شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین خاطرنشان کرد: بررسی‌ها نشان داد این پسماندها نیز متعلق به یکی از شهرداری‌های شمال کشور بوده و در این مکان تخلیه شده است؛ از این‌رو بلافاصله طرح شکایت انجام و به دادستان اعلام جرم شد. وی تأکید کرد که تاکنون رأی قطعی صادر نشده، اما پیگیری پرونده همچنان ادامه دارد.

انعکاس موضوع به محیط زیست کشور

هاشمی همچنین اعلام کرد: موضوع به سازمان حفاظت محیط زیست کشور گزارش شده و از طریق این سازمان، به اداره کل حفاظت محیط زیست همان استان شمالی نیز منعکس شده و در حال پیگیری است.

وی در پایان تأکید کرد: اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان قزوین با هرگونه انتقال غیرمجاز پسماند و تخلف زیست‌محیطی برخورد قاطع خواهد داشت و اجازه نخواهد داد سلامت مردم و محیط زیست استان قربانی بی‌توجهی یا تخلف برخی دستگاه‌ها شود. به گفته او، روند رسیدگی به این پرونده‌ها با جدیت دنبال می‌شود تا ضمن جبران خسارات وارده، از تکرار چنین تخلفاتی در آینده جلوگیری شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین یادآور شد: مدیریت صحیح پسماندهای پزشکی از اولویت‌های جدی محیط زیست استان است و این موضوع در دستور کار همه شهرستان‌ها قرار دارد. این اقدام با هدف پیشگیری از آلودگی‌های زیست‌محیطی و صیانت از سلامت عمومی انجام شده و نظارت بر پسماندهای ویژه بیمارستانی در سطح استان به‌صورت مستمر دنبال می‌شود.

ضرورت ریشه‌یابی علل تخلیه پسماندها

تخلیه پسماندهای شمالی در استان قزوین، بیش از آنکه یک خبر صرف باشد، یک هشدار جدی است. این اتفاق نشان می‌دهد که معضل مدیریت پسماند ابعاد دیگری یافته و شاهد تخلیه پسماند از یک استان به استان دیگر هستیم.تا زمانی که سازوکارهای نظارتی در مبدأ تقویت نشود و شفافیت در فرآیندها افزایش نیابد، احتمال تکرار چنین تخلفاتی همچنان باقی خواهد ماند و سلامت مردم و محیط زیست را در معرض تهدید قرار خواهد داد.

با وجود اقدامات قاطع مسئولان محیط زیست استان قزوین، این رخدادها پرسش‌های اساسی همچون چرایی و چگونگی انتقال پسماندها، ضعف نظارت در مبدأ، عدم توجیه اقتصادی و مسئولیت مشترک دستگاه‌های مختلف در آن استان شمالی را در ذهن متبادر می‌سازند.

از سوی دیگر، با توجه به اینکه مدیریت صحیح پسماند (به‌ویژه پسماندهای پزشکی) یکی از اولویت‌های جدی محیط زیست استان قزوین اعلام شده، برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، اقداماتی نظیر تقویت نظارت در مبدأ، هماهنگی بین‌استانی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین (مانند GPS برای رصد خودروهای حمل پسماند و سامانه‌های آنلاین برای ثبت و ردیابی پسماندها) و برخورد قاطع و بازدارنده ضروری به نظر می‌رسد.