لزوم بازطراحی ساختار رسانهای در دوره «صلح مسلح»
- شناسه خبر: 63238
- تاریخ و زمان ارسال: 31 تیر 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
آرزو سلخوری
تجاوز نظامی اخیر رژیم جعلی صهیونیستی به خاک ایران، علاوه بر مواجهه نظامی مستقیم، عرصه جنگ رسانهای و روانی پیچیدهای را به دنبال داشت که به دوره «صلح مسلح» مشهور شده است. در این دوره، هرچند درگیریهای نظامی سخت به صورت موقت پایان یافته، اما جنگ رسانهای و اطلاعاتی با شدت ادامه دارد. این یادداشت با رویکردی نظری و کاربردی، چالشها و ضعفهای ساختار رسانهای کشور در مقابله با این نوع جنگ را بررسی و بر ضرورت بازطراحی و تقویت زیرساختهای رسانهای با بهرهگیری از فناوریهای نوین و نظریههای ارتباطات تأکید میکند.
دوره «صلح مسلح» چیست؟
«صلح مسلح» مفهومی است که به وضعیت تعلیق شده میان جنگ و صلح اشاره دارد؛ جایی که درگیری نظامی مستقیم پایان یافته اما جنگ رسانهای، روانی و اطلاعاتی اوج گرفته است. تجاوز ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی به خاک ایران نشان داد که در عصر ارتباطات، میدان نبرد به فضای رسانهها و شبکههای مجازی منتقل شده است. این تحول، نظریههای سنتی جنگ را به چالش کشیده و نیازمند بازنگری عمیق در مدیریت رسانهای بحرانهاست.
چالشهای ساختار رسانهای در ایران
1ـ ضعف مدیریت بحران رسانهای و نبود هماهنگی بینبخشی
مطالعات نشان میدهد موفقیت در مدیریت بحرانهای رسانهای نیازمند «مرکز فرماندهی رسانهای» با قدرت تصمیمگیری سریع و هماهنگی کامل میان نهادهاست. در بحران اخیر، نبود چنین مرکزی باعث واکنش کند و پراکنده رسانهها شد.
2ـ نفوذ سازمانیافته رسانههای فراملی و جنگ روانی هدفمند
رسانههای فراملی مانند ایراناینترنشنال و منوتو با بهرهگیری از تحلیل داده و استراتژیهای پیشرفته، به طور هدفمند جامعه ایران را دوقطبی و ناامید کردند.
فقدان پاسخ قوی و هماهنگ در داخل کشور، انسجام اجتماعی را به خطر انداخت.
3ـ نقص فناوریهای نوین مقابله با اخبار جعلی و تحلیل داده
با توجه به مدلهای نوین مبارزه با اخبار جعلی و تحلیل دادههای بزرگ. نبود سامانههای هوشمند تشخیص اخبار جعلی و تحلیل لحظهای دادههای رسانهای، باعث شد جریانهای معاند کنترل فضای رسانهای را در دست بگیرند.
4ـ محدودیت در پوشش میدانی و تولید محتوای مستند
بررسیهای حوزه روزنامهنگاری بحران نشان میدهد که تولید محتواهای مستند و دقیق اهمیت بالایی دارد. محدودیتهای ارتباطی و امنیتی، کیفیت گزارشها و اعتماد عمومی را کاهش داد.
ظرفیتهای موجود در ساختار رسانهای ایران
علیرغم این چالشها، ایران دارای ظرفیتهای مهمی است که میتواند مبنای تقویت رسانهها در دوره «صلح مسلح» باشد. نیروی انسانی متخصص، حضور گسترده کارشناسان علوم ارتباطات و روزنامهنگاران کارآزموده، فرصت خوبی برای ارتقای کیفیت تحلیل و تولید محتوا فراهم کرده است. همچنین، شبکه وسیع رسانههای رسمی، مردمی و فعالان فضای مجازی امکان اطلاعرسانی سریع و انعطافپذیر را فراهم کرده که میتواند در مقابله با اخبار جعلی موثر باشد. تجربه موفق در مدیریت بحرانهای گذشته، مانند مقابله با حوادث طبیعی و تحولات سیاسی، نشان میدهد با تقویت هماهنگی میانبخشی و بهرهگیری از فناوریهای نوین میتوان، توان رسانهای کشور را ارتقا داد.
راهکارهای بازطراحی ساختار رسانهای در دوره «صلح مسلح»
ایجاد و تقویت مرکز فرماندهی جنگ رسانهای
ایجاد مرکزی تخصصی برای مدیریت بحران، هماهنگی میانبخشی و پاسخگویی سریع در حوزه رسانه و فضای مجازی با حضور کارشناسان ارتباطات، امنیت و رسانههای رسمی. این مرکز باید توان تصمیمگیری لحظهای و مدیریت یکپارچه را داشته باشد.
بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی و تحلیل داده
توسعه سامانههای هوشمند برای تشخیص و مقابله با اخبار جعلی، شایعات و عملیات روانی با استفاده از یادگیری ماشین و تحلیل دادههای بزرگ که به صورت لحظهای فضای رسانهای را رصد و واکنش دهند.
آموزش تخصصی روزنامهنگاران و تحلیلگران رسانه
برگزاری دورههای تخصصی مبتنی بر نظریههای ارتباطات و روانشناسی رسانه برای تقویت مهارتهای تحلیل، تولید محتوای مستند و مؤثر در شرایط بحران.
تقویت شبکههای مردمی و رسانههای مستقل
استفاده از ظرفیت شبکههای اجتماعی و رسانههای شهروندی برای گسترش پوشش خبری، افزایش سرعت پاسخگویی و تقویت مشارکت مردمی در مقابله با جنگ رسانهای.
طراحی راهبرد رسانهای مبتنی بر دیپلماسی عمومی و ارتباطات بینالملل
تدوین استراتژیهای بلندمدت برای مقابله با روایتهای جعلی و بهبود تصویر ایران در عرصه جهانی، با تمرکز بر ابزارهای دیپلماسی عمومی.
دوره «صلح مسلح» به معنای ادامه جنگ رسانهای و روانی پس از توقف درگیریهای نظامی است. ایران در این دوره با چالشهای پیچیدهای در حوزه رسانه مواجه است که بدون بازطراحی ساختار رسانهای کشور و بهکارگیری رویکردهای تخصصی، علمی و فناورانه، مقابله اثربخشی ممکن نیست. با این حال، ظرفیتهای بالای نیروی انسانی متخصص، شبکه رسانهای گسترده و تجربههای موفق قبلی، زمینهساز پیشرفت و تقویت جایگاه رسانهای کشور هستند. ایجاد مرکز فرماندهی رسانهای، بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای نوین و آموزش تخصصی، از مهمترین راهکارهای مقابله با جنگ رسانهای تجاوزگران به شمار میروند.
