جلوههای تاریک زندگی روشندلان
- شناسه خبر: 68855
- تاریخ و زمان ارسال: 22 مهر 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
معضل تردد ناامن در سطح شهر
برای درک بهتر مشکلاتی که نابینایان و کمبینایان با آنها دستوپنجه نرم میکنند، به سراغ چند تن از آنها رفتیم تا از زبان خودشان بشنویم؛ این افراد با وجود مشکلات فراوان همچنان امیدوارانه تلاش میکنند تا بر موانع موجود فائق آیند، اما دسترسی به حقوق اولیه همچنان چالشبرانگیز است.
یک روشندل قزوینی در گفتوگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه مناسبسازی شهر برای نابینایان همچنان مشکلات بزرگی برای آنها رقم میزند، گفت: بزرگترین دغدغه نابینایان قزوینی، مناسبسازی ناکافی و نامطلوب معابر شهری است که تردد را برای آنان به چالشی خطرناک تبدیل کرده و بسیاری را به اجبار در خانه حبس کرده است.
پروانه سعیدزاده با اشاره به وجود موانع فیزیکی و طراحی نادرست فضاهای شهری برای نابینایان و کمبینایان اضافه کرد: پیادهروهای ناهموار، داربستهای بدون علائم هشداردهنده، قرارگیری وسایل مغازهداران و تردد موتورسیکلتها در مسیر عابران پیاده، از جمله موانع اصلی هستند. حتی سنگفرشهای مخصوص نابینایان اغلب به مسیرهای درستی منتهی نمیشوند یا با موانع بلوک شدهاند.
وی ناکارآمدی سیستمهای حمل و نقل عمومی را از دیگر مشکلات کمبینایان و نابینایان قزوینی برشمرد و گفت: اتوبوسهای شهری قزوین به سامانه صوتی اعلام ایستگاه مجهز نیستند و چراغهای راهنمایی عابر پیاده فاقد علائم صوتی هستند که جهتیابی را برای نابینایان بسیار دشوار میکند.
سعیدزاده با بیان اینکه طرحهای مناسبسازی شهری برای افراد نابینا با ضعف در نظارت و اجرا روبهروست، تصریح کرد: با وجود برگزاری جلسات متعدد، اقدامات اجرایی شهرداری در حوزه مناسبسازی، اغلب بدون مشورت با کارشناسان و خود نابینایان انجام میشود که منجر به اجرای پروژههای غیراستاندارد و بیفایده میشود.
بحران بیکاری و محدودیتهای شغلی
اما اگر از مشکلات تردد و سبک زندگی معلولان در فضاهای شهری و عمومی بگذریم، بیتردید یکی از مشکلات اساسی این قشر، بحران بیکاری است و بنا بر رصدهای صورتگرفته اشتغال به عنوان دومین چالش بزرگ نابینایان استان شناسایی شده است.
بنا بر آمار اداره کل بهزیستی استان از حدود 5 هزار و 487 نفر نابینا و کمبینای شناسایی شده در استان، ۳ هزار و 762 نفر با مشکل بیکاری دست به گریبانند. بنابراین حدود 70 درصد جامعه نابینا و کمبینای استان بیکار هستند و در واقع از هر 10 نفر نابینا و کمبینا در استان قزوین فقط 3 نفر موفق به یافتن شغل شدهاند.
دیگر روشندل قزوینی در گفتوگو با خبرنگار ولایت تبعیض در فرآیند استخدام را از مشکلات و دردهای بزرگ نابینایان و کمبینایان برشمرد و گفت: با وجود مصوبه قانونی مبنی بر اختصاص ۳ درصد از پستهای دستگاههای دولتی به معلولان، در عمل بسیاری از سازمانها هنگام مصاحبه و تحویل مدارک افراد بینا را بر نابینایان واجد شرایط ترجیح میدهند.
رحیم جلیلوند با بیان اینکه عدم باور به توانمندیهای جامعه کمبینایان و نابینایان از دردسرهای بزرگ ما در حوزه اشتغال است، افزود: بسیاری از کارفرمایان و صاحبان صنایع نسبت به قابلیتهای نابینایان آگاهی ندارند، در حالی که بسیاری از آنان دارای مدارک تحصیلی بالا تا مقطع دکتری هستند.
چالشهای اجتماعی و فرهنگی
این روشندل، ازدواج و دشواری در تشکیل خانواده را چالش سوم نابینایان برشمرد و تصریح کرد: نگرانیهای مرتبط با مسائل ژنتیکی و مادرزادی باعث میشود افراد برای ازدواج با آنان دچار تردید شوند.
جلیلوند اضافه کرد: در ضمن نیاز به فرهنگسازی عمومی در برخورد و رفتار با جامعه نابینایان و کمبینایان جدی است و اگرچه برخورد مردم با نابینایان عموما دوستانه است، اما هنوز نیاز به آگاهیبخشی گستردهتری در مورد نحوه تعامل صحیح و درک توانمندیهای این قشر احساس میشود. فقدان این فرهنگسازی از طریق رسانههای ملی به شدت احساس میشود.
موفقیتها و توانمندیهای درخشان
اما در میان تمامی مشکلات، نابینایان قزوین با ارادهای مثالزدنی به موفقیتهای بزرگی در عرصههای مختلف دست یافتهاند که گواهی بر تواناییهای بیپایان آنان است.
برای نمونه در حوزه دستاوردهای علمی و حرفهای مرضیه مولایی از نابینایان مطلق استان است که با وجود محرومیت از تحصیل در کودکی، هماکنون در مقطع دکترا تحصیل میکند، حافظ قرآن است و در مخابرات اداره کل بهزیستی قزوین مشغول به کار است. محسن محمدقلی دیگر روشندل موفق قزوینی، کارشناس تولید محتوا، آهنگساز و مجری رادیویی است.
اقدامات نهادهای حمایتی و قوانین
مدیرکل بهزیستی استان در گفتوگو با خبرنگار ولایت از تحت پوشش بودن حدود ۹۰ درصد از نابینایان خبر داد و گفت: این سازمان خدماتی از قبیل کمک هزینه تحصیلی، درمان، معافیت سربازی و وسایل توانبخشی مانند عصای سفید را به این قشر ارائه میدهد.
زهرا غلامرضایی با اشاره به پشتیبانی آموزشی از جامعه نابینایان و کمبینایان استان قزوین افزود: موسسه نابینایان و کمبینایان استان با برگزاری کلاسهایی مانند خط بریل، رایانه، زبان انگلیسی و شطرنج، به توانمندسازی اعضای خود میپردازد.
وی ادامه داد: موسسه نابینایان تحت نظر بهزیستی استان قزوین در سال ۱۳۷۹ با هدف بالا بردن سطح فرهنگی و اجتماعی و همچنین پیشگیری از معلولیت، آگاهسازی در سطح جامعه فعالیتهای ورزشی آموزشی و جهتیابی ازدواج و اشتغال این اقشار تاسیس شده است و در حال ارائه خدمات به شهروندان است.
مدیرکل بهزیستی استان با بیان اینکه کاهش محدودیتها و افزایش سطح عملکرد افراد آسیبدیده بینایی، مستلزم بهرهگیری آنان از تجهیزات کمکی توانبخشی متناسب با نیازهای آنهاست، افزود: از اینرو با اجرای برنامههای نیازسنجی در سراسر استان و تعیین نوع و میزان تقاضای افراد نابینا و کمبینا، وسایلی از قبیل عصای سفید، ساعتهای گویا و بریل، تجهیزات سختافزاری و نرمافزاری مانند رایانه، برجستهنگار و نرمافزارهای مربوطه در اختیار افراد نابینا قرار میگیرد.
غلامرضایی ادامه داد: افراد کمبینا نیز از امکاناتی مانند انواع درشت نما (بهدید) و ذرهبین برخوردار میشوند که طی یک سال گذشته تعداد ۲۰۰ نوع از انواع وسایل کمک توانبخشی در اختیار این عزیزان قرار گرفته است.
وی درباره خدمات رفاهی نابینایان تحت پوشش خود گفت: پرداخت کمک هزینه تحصیلی به دانشآموزان دارای آسیب بینایی، کمک هزینه تشویقی به دانشجویان نابینا و کمبینای دانشگاههای دولتی و پرداخت شهریه تحصیلی نابینایان شاغل به تحصیل در دانشگاه آزاد و مؤسسات غیردولتی از خدمات رفاهی ویژه این اقشار است.
مدیرکل بهزیستی استان با اشاره به قوانین مصوب در حوزه نابینایان تصریح کرد: قوانینی مانند قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب ۱۳۹۶ در ۳۴ ماده به تصویب رسیده، اما اجرای کامل این قوانین محقق نشده است.
راهکارهای پیش رو
با توجه به آنچه گفته شد، برای بهبود کیفیت زندگی نابینایان قزوین، نیازمند عزمی جدی و اقدامات عملی در سطوح مختلف هستیم که در ادامه ذکر شده است:
1- اجرای دقیق و نظارت بر مناسبسازی معابر توسط شهرداری با نظارت مستقیم تشکلهای نابینایان.
2- اجرای بدون تبعیض قانون ۳ درصد استخدام معلولان در تمام دستگاههای دولتی.
3- فرهنگسازی گسترده از طریق صدا و سیما و سیستم آموزشی برای شناخت و درک بهتر توانمندیهای نابینایان.
4- گفتوگوی مستمر بین مسئولان و جامعه نابینایان برای شناسایی و رفع دقیقتر مشکلات.
در نهایت میتوان چنین گفت که نابینایان قزوین نه به ترحم که به اجرای عدالت و فرصتهای برابر نیاز دارند. همانگونه که یکی از آنها گفته است: «شهری زیباست که همه در آن حضور داشته باشند.»
