جای خالی نمادهای شهری در قزوین
- شناسه خبر: 38027
- تاریخ و زمان ارسال: 10 تیر 1403 ساعت 07:30
- بازدید :
یکی از راهکارها در جهت بهبود فضای شهری که بر عهده شهرداریها و مدیران شهری گذاشته شده، سفارش طراحی المان شهری است که باید بر پایه سنتها، مفاهیم، فرهنگ، هویت و تاریخ آن شهر و ارزشها و بینشهای شهروندان آن منطقه باشد. با توجه به ویژگیها و اهدافی که هر المان شهری دارد، میتوان از آن در جایجای شهر و برای انتقال مفاهیم مورد نظر و تاثیر بر مخاطب استفاده کرد.
المان شهری و فواید آن
یک کارشناس طراحی المان شهری در گفتوگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه المانها و نمادهای شهری را میتوان در سه دسته بیانی، کاربردی و نمایشی یا تزیینی تقسیمبندی کرد، گفت: از جمله فواید استفاده از المان شهری زیباسازی سطح شهر با استفاده از ترکیب هنر و معماری است.
نصیرالدین منظری توکلی، تلطیف فضای ماشینی و مطبوع کردن فضای زندگی سراسر ازدحام شهری به ویژه در کلانشهرها را از دیگر فواید المان شهری برشمرد و افزود: پیوند بافت قدیم و جدید شهر به یکدیگر و نمایش یکپارچگی و انسجام شهر در کنار ایجاد کشش و جذابیت برای حضور مسافران و گردشگران در شهر و برقراری ارتباط بهتر افراد با فضای شهری از دیگر فواید المان شهری محسوب میشوند.
وی ادامه داد: در ضمن ایجاد انگیزه و سرزندگی برای شهروندان، ایجاد جاذبههای دیداری و تنوع در فضای زندگی شهری، هویتبخشی به هر قسمت از شهر با لحاظ کردن ویژگیهای تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی خاص آن منطقه، معرفی ویژگیهای خاص یا رویدادهای ویژه هر منطقه و شناساندن افتخارات شهری و محلی، سهولت در شناخت، مسیریابی و آدرسدهی آسانتر در منطقه مورد نظر از ویژگیهای برجسته دیگر المانهای شهری به حساب میآیند.
این کارشناس طراحی صنعتی با ذکر اینکه ایجاد مقیاس زیستی و انسانی برای شهرها از جمله کارکردهای مهم المان شهری است، یادآور شد: پوششدهی بخشی از مشکلات شهری با استفاده از المانهای کاربردی خلاقانه هم از مزیتهای دیگر این المانها و نمادهای شهری به شمار میرود.
منظری توکلی یکی از اصلیترین اهداف مدیران شهری از ساخت المانهای شهری را ایجاد نمادی جذاب و ماندگار برای معرفی و شناساندن هرچه بیشتر شهر دانست و افزود: میتوان با توجه به ویژگیهای خاص فرهنگی، تاریخی و جغرافیایی هر شهر المان شهری متناسبی طراحی کرد و ساخت.
وی ادامه داد: همین نماد و المان شهری میتواند پس از سالها به عنوان اثری ماندگار و تاریخی در ذهن افراد جای بگیرد و به نوعی موجب به سر زبان افتادن نام شهر شود.
تناسب با شاخصههای فرهنگی
کارشناس ارشد شهرسازی در گفتوگو با خبرنگار ولایت درباره المانهای شهری در قزوین گفت: این المانها باید متناسب با فرهنگ و معماری ایرانی و اسلامی و شاخصههای فرهنگی و هنری شهر قزوین طراحی و نصب شوند. اگر چه به ظاهر اثری به نام المان شهری در معماری و شهرسازی ایرانی و اسلامی نداریم، ولی بعضی از بناها، تزیینها و معماریهای ما، نقش المان شهری را در شهرسازی اسلامی بازی میکنند.
سیروس سلیمیفر به ضرورت نگاه جدی به مقوله المانهای شهری در قزوین پرداخت و خلاقیت و نوآوری و استفاده از ویژگیهای فرهنگی و هنری شهر قزوین را در طراحی این المانها خواستار شد و اضافه کرد: اینگونه تزیینهای شهری در زیبایی فضای شهری و دور کردن آن از یکنواختی و کمک به افزایش سواد بصری شهروندان نقش دارند و در این حوزه شهرداری قزوین باید از هنرمندان صاحبنظر کمک بگیرد و برای ارتقای سطح این المانها کارهای بهتری ارائه دهد.
وی همچنین از شهرداری خواست جدیتر به این مساله بپردازد و از نظر کارشناسان و هنرمندان برای زیباسازی فضای شهری بهره بگیرد و بودجه قابل قبولی برای طراحی و اجرای المانها و مبلمان شهری اختصاص دهد و همچنین با پرداخت مبالغ مناسب در هر دو زمینه طراحی و اجرا که در شأن هنرمندان و صاحبان اثر باشد، آنان را به طراحی و نوآوری در ایجاد این المانها ترغیب کند.
این کارشناس به نقش مهم رسانهها در واکاوی و بررسی وضعیت زیبایی شهری و نقد آثار المانهای شهری اشاره کرد و گفت: اگر رسانهها جدیتر به مساله زیبایی شهری و نگاه هنری در تزئین شهر بپردازند، مسئولین شهری را متوجه نقایص در این حوزه خواهند کرد و همین امر باعث میشود، وضعیت فعلی رو به بهبود برود.
سلیمیفر اضافه کرد: اگر فضا برای دخالت همه کارشناسان فرهنگی و هنری در پرداختن به مساله زیبایی شهری باز شود و این امر در انحصار سازمان زیباسازی شهرداری نباشد، ایدهها و انگارههای بیشتری برای به وجود آمدن عناصر زیباکننده شهری به وجود میآید و این تکثر آرا به تنوع مفیدی در تزیینهای شهری خواهد انجامید.
وی از نگاه سطحی برخی مسئولین به فضاسازی و زیباسازی شهری انتقاد کرد و گفت: برخی از مسئولان تصور میکنند، مسائل شهر فقط آب و فاضلاب و پسماندها و مساله زباله است، در حالی که به شهر باید مانند یک موجود زنده نگاه کرد که در حال تغییر و تحول است و مدام پوست اندازی میکند. اگر شهر زبان داشت خیلی چیزها به ما میگفت و از این دردها و مشکلاتی که دارد، میتوانست برای ما مدتها گله و شکایت کند.
کارشناس ارشد شهرسازی با بیان اینکه نگاه مردم به محیط شهری و فضاهای مختلف آن باید انتقادی باشد و هم مسائل اعم از کلان و خرد ریزبینانه زیر ذرهبین آنها رود، ادامه داد: اگر مردم آگاه و هشیار باشند، حقوق شهری خود را به خوبی مطالبه میکنند و یکی از این حقوق داشتن شهری زیبا با المانهای شهری نوآورانه و متناسب با معماری و شهرسازی قزوین است.
خلاقانه بودن و هماهنگی با فضای شهری
یک کارشناس ارشد معماری منظر هم در این زمینه به خبرنگار ولایت گفت: خلاقیت در طراحی و نصب المانهای شهری یکی از ویژگیهای ضروری آنها به حساب میآید که در فضاهای مختلفی که این المانها باید نصب گردند باید مورد توجه قرار میگیرد.
وحید رضایی افزود: همگرایی و همگونی با بافتی که المان شهری در آن نصب و در معرض دید عموم قرار میگیرد، یکی از شروط اساسی طراحی خلاقانه در المان شهری است، مثلا در محلهای که مردم آن وضعیت اقتصادی خوبی ندارند، استفاده از عناصری که زندگی اشرافی را نشان میدهد، چندان جالب نیست و به جای شادی به افسردگی شهروندان آن منطقه کمک میکند.
وی ادامه داد: این هماهنگی با بافت و زمینه باید در همه ابعاد اجتماعی، فرهنگی، دینی و حتی اقلیمی مورد توجه قرار گیرد و باید در نظر گرفته شود برای چه محلهای در چه شهری با چه پیشینه تاریخی و فرهنگی و با چه شرایط اجتماعی و آب و هوایی قرار است یک المان یا مبلمان شهری قرار است طراحی شود.
یک کارشناس ارشد معماری با بیان اینکه اگر یک المان شهری مانند یک مجسمه زیبا برای شهر طراحی، ساخته و نصب شود، میتوان با چاپ عکس بزرگ آن و نصب روی بعضی سازههای تبلیغات شهری مردم را از نصب و نمایش آن در سطح شهر با ذکر آدرس دقیق محل آگاه کرد، گفت: به این ترتیب با یک تیر میتوان دو نشان زد. اول اینکه مردم از ساختن این اثر زیبا و هنری آگاه گردند و همچنین با این کار این گونه المانها و عناصر شهری مورد تبلیغ قرار گیرند و فرهنگ نگاه به آنها و لذت بردن از حضور این عناصر تقویت شود.
رضایی اضافه کرد: میتوان با برگزاری همایشهای سازنده در خصوص این عناصر و المانهای شهری و دعوت از هنرمندان و کارشناسان مطرح کشور و حتی جهان به بررسی علمی و دقیق وضعیت المان و مبلمان شهری امروز به ویژه در قزوین پرداخت و با رویکردها و رهیافتهای تازه ملی و بینالمللی در زمینه به کارگیری درست و به جای المانهای شهری آشنا شد و با تطبیق این رهیافتها با شرایط خاص فرهنگی، تاریخی و اجتماعی قزوین به راهکارهای مناسبی در جهت توسعه و ارتقای این گونه المانها در شهر قزوین رسید تا کمتر شاهد کارهای سطح پایین و حتی کپیبردارانه با فرمهای تکراری و مشابه در این خصوص در فضاهای مختلف شهر اصیل و با هویت قزوین بود.
وی با ذکر اینکه اگر این همایشها نقطه شروعی برای یک فراخوان و مسابقه در زمینه طراحی المانهای شهری باشند، کسانی که با شرکت در این همایشها به نگاه درستی در طراحی و کارکرد این عناصر شهری رسیدهاند، به صورت رقابتی شروع به طراحی و ایدهپردازی در این مورد میکنند، ادامه داد: آنگاه سازمان زیباسازی شهرداری به طرحهایی خواهد رسید که هم خلاقه و نوآورانه بوده و هم واجد هوشمندی و ویژگیهای الزامی المانهای شهری هستند.
المانهای شهر قزوین مدتهاست بهروزرسانی نشدهاند
با این همه به نظر میرسد مدیریت شهری قزوین در سالیان گذشته از پویایی لازم برای توسعه المان و نماد شهری در سطح شهر قزوین دور شده و چندسالی است که نمادهای شهری آنچنان که باید در سیما و منظر شهری قزوین بهروزرسانی نشدهاند که در اینباره باید سازمان زیباسازی به عنوان نهاد متولی ورود جدیتری داشته باشد و از نمادهای خلاقانه و فاخر برای جلوهبخشی به فضای شهری قزوین بهره بگیرد.
