تلنگری که باید جدی گرفته شود

مرضیه قنبری

تغییر سبک زندگی در جوامع امروزی؛ موضوعی است که در حوزه سلامت نیز تاثیرات آن را می‌توان به وضوح مشاهده کرد.

این روزها، با وجود اینکه از مضرات چاقی بسیار گفته می‌شود؛ ولی شاهد هستیم که آمار دانش‌آموزان و کودکان دارای اضافه وزن و چاق افزایش یافته است.

این امر لزوم توجه ویژه به امر تغذیه مناسب، تحرک بدنی کافی و ترویج سبک زندگی سالم‌تر در گروه کودکان و نوجوان را می‌رساند.

«رویا اقمشه کارشناس ارشد تغذیه» در گفت‌وگو با ولایت از ضرورت اصلاح سبک زندگی به ویژه در گروه کودکان و نوجوانان گفته و بر ضرورت توجه والدین به این مقولات برای حفظ سلامت فرزندانشان تاکید کرد.

اقمشه اظهار داشت: در حالی روزهای آغازین سال تحصیلی جدید را پشت سر می‌گذاریم که چندی پیش، وزارت بهداشت اعلام کرد که شیوع اضافه وزن و چاقی در بین دانش‌آموزان به مرز هشدار رسیده است.

چاقی و اضافه وزن نیز به اندازه کمبود وزن برای سلامت و آینده کودکان و نوجوانان مضر بوده و لطمات بسیار زیادی به سلامت فرزندان می‌زند.

این کارشناس با بیان اینکه این افزایش اضافه وزن و چاقی در نوجوانان به موضوعی نگران‌کننده تبدیل شده است؛ ادامه داد: این امر تلنگر جدی به متولیان سلامت و خانواده‌ها مخصوصا مادران عزیز است که نقش اصلی را در سلامت خانواده داشته و می‌توانند بستر مناسب را برای عادت‌های صحیح در فرزندان خود فراهم کنند.

وی با اشاره به اینکه سالها نگران کمبود وزن در کودکان بودیم؛ تصریح کرد: البته که چاقی و اضافه وزن نیز به اندازه کمبود وزن برای سلامت و آینده کودکان و نوجوانان مضر بوده و لطمات بسیار زیادی به سلامت فرزندان می‌زند.

چاقی و اضافه وزن در کودکان، عاملی مهم در بلوغ زودرس

کارشناس ارشد تغذیه با اشاره به مضرات فراوان چاقی و اضافه وزن، از آن به عنوان یکی از عوامل بسیار مهم بلوغ زودرس یاد کرده و افزود: متاسفانه این موضوع امروز بسیار در بین نوجوانان شایع است.

وی اذعان داشت: بلوغ زودرس علاوه بر تبعات روانی که برای کودکان و نوجوانان به همراه دارد، عامل اصلی کوتاه‌قدی در قشر کودکان و نوجوانان است.

اقمشه افزود: امروزه خانواده‌های زیادی با نگرانی بابت کوتاه‌قدی فرزندان خود به مطب پزشکان مراجعه می‌کنند؛ در حالی که از یک سالگی باید با توجه به نکات ظریف تغذیه و سلامت کودکان، آنها را برای زندگی سالم دوران بلوغ آماده کنیم.

چاقی در کودکان آنها را مستعد ابتلا به انواع بیماری‌های مزمن می‌کند

وی تاکید کرد: چاقی در کودکان آنها را مستعد ابتلا به انواع بیماری‌های مزمن مثل فشار خون، بیماری‌های قلبی ـ عروقی، مشکلات مفصلی حرکتی و …. خواهد کرد.

کارشناس ارشد تغذیه با اشاره به ضرورت اتخاذ راهکارهایی در این زمینه؛ یادآور شد: امروزه در تمام دنیا برای داشتن جامعه سالم و پویا، متخصصان سلامت بر گسترش سبک زندگی سالم تاکید دارند.

اقمشه در خصوص سبک زندگی سالم گفت: سبک زندگی سالم یعنی تغذیه سالم، خواب کافی، تحرک کافی و مدیریت استفاده از وسایل دیجیتال است.

ذائقه کودکان به سمت غذاهای کم‌نمک، کم‌شیرین و چربی‌های سالم هدایت شود

وی گریزی به ضرورت داشتن تغذیه سالم از کودکی داشته و ادامه داد: از همان ۶ ماهگی که کودکان، اولین غذاها رو تجربه می‌کنند، باید مادران، ذائقه آنها را به غذاهای کم‌نمک، کم‌شیرین و چربی‌های سالم عادت دهند.

اقمشه اظهار داشت: در مراحل بعدی میان وعده‌های سالم مثل میوه‌ها و سبزیجات مختلف، اسنک‌های خانگی و کیک‌های سالم خانگی را به جای چیپس، پفک، کیک و بیسکویت صنعتی به کودکان معرفی کنند.

وی اضافه کرد: همین‌طور به جای معرفی انواع نوشابه‌های گازدار، بچه‌ها را به نوشیدن شیر کم چرب، دوغ و آب سالم عادت بدهند.

کارشناس ارشد تغذیه با اشاره به تنوع بالای سبزیجات در کشور به خواص متنوع این گروه غذایی اشاره داشته و گفت: باید مادران به طور وسیع و متنوع سبزیجات با رنگ‌های مختلف را در رژیم‌های غذایی خانواده بگنجانند.

میوه‌های ریز هم همانند میوه‌های درشت، مواد مغذی را دارا بوده و در تامین سلامت کودکان موثر است

وی اذعان داشت: توجه کنید وقتی می‌گوییم کودکان باید در روز دو تا سه واحد میوه بخورند، اصلا مهم نیست که آن میوه درشت و درجه یک و اول فصل یا اصطلاحا نوبرانه باشد؛ بلکه میوه‌های ریز هم همان مواد مغذی را دارا بوده و در تامین سلامت کودکان موثر است.

اقمشه از اهمیت وعده غذایی صبحانه و ضرورت توجه به آن گفته و تاکید کرد: خانواده‌ها باید برای وعده صبحانه اهمیت ویژه‌ای قائل باشند.

وی با اشاره به اینکه دانش‌آموزان در آغازین روزهای روز در مدرسه حضور می‌یابند؛ افزود: مخصوصا در دانش‌آموزان، خوردن صبحانه نقش بسیار موثری در تمرکز و یادگیری آن‌ها دارد.

این کارشناس در ادامه اذعان داشت: کودکان و نوجوانان بیشتر از آن که به توصیه‌های ما گوش کنند، رفتارهای ما را الگو قرار می‌دهند؛ از این رو پدرها و مادرها باید الگوی سبک زندگی سالم برای بچه‌ها باشند.

استفاده بی‌رویه از گوشی‌های همراه، وسایل دیجیتال و  تلویزیون معضلی جدی برای سلامت همه

کارشناس ارشد تغذیه در ادامه با اشاره به اینکه استفاده بی‌رویه از گوشی‌های همراه، وسایل دیجیتال و تلویزیون امروزه به معضلی جدی برای سلامت نه تنها کودکان و نوجوانان حتی گروه‌های سنی بالاتر تبدیل شده است؛ اظهار داشت: بایستی ساعات استفاده از گوشی همراه، سایر وسایل دیجیتال و تلویزیون را برای همه اعضای خانواده محدود کنیم و البته به جای آن، اوقات فراغت کودکان و نوجوانان را با فعالیت‌های ورزشی پر کنیم.

وی در ادامه گریزی به شرایط امروز زندگی خانواده‌ها در جامعه داشته و یادآور شد: امروز که تعداد فرزندان خانواده کم شده و اکثر خانواده‌ها آپارتمان‌نشین هستند؛ باید طوری برنامه‌ریزی کنیم که بچه‌ها حداقل ۴ روز در هفته فعالیت ورزشی متناسب با شرایط خانواده داشته باشند.

خواب کافی و با کیفیت، یکی از ارکان مهم سبک زندگی سالم است

اقمشه در ادامه از اهمیت داشتن خواب کافی در تامین سلامت افراد به ویژه در گروه سنی کودکان و نوجوان گفته و تاکید کرد: خواب کافی و با کیفیت یکی از ارکان مهم سبک زندگی سالم بوده و به داشتن خواب کافی فرزندان خود توجه کنند.

کارشناس ارشد تغذیه اضافه کرد: فرزندان ما وقتی از کودکی سبک زندگی سالم را یاد بگیرند و تجربه کنند، نوجوانی بهتر و بزرگسالی و حتی سالمندی سالم‌تری را تجربه خواهند کرد.