تصحیح رسالۀ «عبدالعزیز بن عبدالقادر مراغی» منتشر شد

به گزارش ولایت، رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی در فرازی از یادداشت خود بر آغاز این کتاب نوشته است: در میان هنرهای ایرانی، موسیقی از نظر علمی و عملی جایگاهی خاص دارد.

بخش مهمی از میراث موسیقی ایرانی، به‌ویژه از حیث نظری، همچنان در نسخه‌های خطی باقی مانده و جز شماری معدود از اهل فضل و هنر بدان دسترسی نداشته‌اند و باید افزود که درک این قبیل متون هم به آسانی دست نمی‌دهد و تصحیح آنها نه ‌فقط به مهارت کافی و شناخت علم موسیقی بستگی دارد، بلکه در گروی اطلاع و آگاهی وسیع از ادب فارسی و عربی و تاریخ و حتی علوم ریاضی هم هست و بدین‌سبب است که پیگیری موضوع تحقیق در موسیقی ایرانی از هر جهت دشوار، ولی لازم است. رسالۀ نقاوه الأدوار، تألیف عبدالقادر مراغه‌ای ازجمله رسائل مهم در شناخت علمی و عملی موسیقی ایرانی است.

سیدحسین میثمی از مصححان کتاب نیز در بخشی از مقدمه این اثر آورده است: «عبدالعزیز فرزند عبدالقادر مراغی است. وی همانند پدر خویش در عرصه‌های مختلفی فعالیت کرده است. حاصل این تلاش‌ها تالیف رساله، ابداعاتی در نظام موسیقی، ساخت یک ساز جدید و ساختن آهنگ‌هایی در اقسام تصانیف زمانه است. رسالۀ نقاوه‌الادوار از آن عبدالعزیز مراغی (د ۸۳۷ق) برای سلطان‌محمد فاتح در عثمانی نگاشته شده است. نقاوه معانی مختلفی دارد؛ اما از آن‌جایی که این رساله تلخیصی از رساله‌های جامع‌الالحان و مقاصدالالحان عبدالقادر مراغی است، می‌توان حدس زد که مقصود نویسنده از این عنوان، گزیده‌ای از این رساله‌ها است که دو مبحث اصلی آن یعنی «ادوار نغمگی» و «ادوار ایقاعی» را شامل می‌شود. اصطلاح ادوار به بنیان‌گذار مکتب منتظمیه، صفی‌الدین ارموی برمی‌گردد. در این مکتب اصل مهمِ نظامِ فکری مؤلفین، انتظام‌بخشیدن به مباحث مختلف نظری موسیقی دوران خویش است. رسالۀ نقاوه‌الادوار و مقاصدالادوار اثر محمود فرزند عبدالعزیز را می‌توان آخرین رساله‌های مکتب منتظمیه در قلمرو عثمانی دانست.»