قصه یک مرکز دیالیز که هنوز به خط پایان نرسیده است

گزارش: آرزو سلخوری

برای یک بیمار دیالیزی، هفته را نمی‌توان فقط با شنبه و یکشنبه و روزهای تعطیل شمرد. بخشی از تقویم زندگی او با نوبت‌های دیالیز نوشته می‌شود؛ ساعتی که باید از خانه بیرون بزند، زمانی که روی تخت می‌ماند و ساعتی که دوباره با خستگی به خانه برمی‌گردد. چند روز بعد، همین مسیر از نو تکرار می‌شود.

دیالیز برای این بیماران یک مراجعه معمولی به بیمارستان نیست که بتوان آن را چند روز عقب انداخت. درمانی مستمر است و همین استمرار، «دسترسی» را به یکی از مهم‌ترین مسائل زندگی بیمار و خانواده‌اش تبدیل می‌کند؛ دسترسی به مرکز، تخت و نوبتی که باید در زمان مناسب فراهم باشد.

در میان ده‌ها ردیف و عددی که در فهرست پروژه‌های مشمول مالیات نشان‌دار استان قزوین برای سال ۱۴۰۵ آمده، یک ردیف مستقیماً به همین زندگی‌ها مربوط می‌شود: «تکمیل مرکز دیالیز محمدزاده قزوین».

پروژه‌ای که ۸۵ درصد مسیر را طی کرده و ۱۵ درصد دیگر تا پایان فاصله دارد؛ اما گاهی فاصله میان ۸۵ تا ۱۰۰ درصد، بسیار بیشتر از ۱۵ عدد روی کاغذ است.

این‌بار بخشی از مسیر عبور از همین فاصله، به انتخاب مؤدیان مالیاتی نیز گره خورده است.

۱۵ درصد تا خط پایان

براساس فهرست پروژه‌های مشمول مالیات نشان‌دار در قزوین، پیشرفت فیزیکی مرکز دیالیز محمدزاده ۸۵ درصد اعلام شده و برای آن ۲۵۰ هزار میلیون ریال اعتبار مشمول مالیات نشان‌دار پیش‌بینی شده است؛ معادل ۲۵ میلیارد تومان.

در زبان پروژه‌های عمرانی، ۸۵ درصد یعنی بخش عمده‌ای از کار انجام شده است؛ اما در حوزه درمان، عدد پیشرفت معنای دیگری هم پیدا می‌کند. برای بیماری که به خدمات دیالیز نیاز دارد، درصد پیشرفت ساختمان مسئله اصلی نیست؛ آنچه اهمیت دارد رسیدن پروژه به نقطه‌ای است که بتواند برای بیماران مفید واقع شود.

همین‌جاست که آن ۱۵ درصد باقیمانده اهمیت پیدا می‌کند.

مرکز دیالیز محمدزاده امسال در فهرست پروژه‌های مالیات نشان‌دار قرار گرفته است؛ یعنی مؤدیان می‌توانند هنگام ارسال اظهارنامه مالیاتی، این پروژه را از میان طرح‌های معرفی‌شده انتخاب کنند و مالیات خود را به آن اختصاص دهند.

به این ترتیب، مؤدی فقط تکلیف مالیاتی خود را انجام نمی‌دهد؛ امکان آن را دارد که مقصد مالیاتش را نیز انتخاب کند. یکی از این مقصدها در قزوین، پروژه‌ای درمانی است که اکنون ۱۵ درصد تا خط پایان فاصله دارد.

مالیاتی که مقصدش معلوم است

برای بسیاری از مالیات‌دهندگان همیشه یک سؤال وجود داشته است: پولی که به عنوان مالیات پرداخت می‌شود، در نهایت کجا هزینه خواهد شد؟

«نشان‌دار کردن مالیات» این امکان را ایجاد کرده که پاسخ این سوال برای بخشی از مؤدیان ملموس‌تر شود. در این سازوکار، مؤدی می‌تواند از میان پروژه‌های معرفی‌شده، مقصد مالیات خود را انتخاب کند.

موضوع از این جهت اهمیت دارد که انتخاب یک پروژه به معنای پرداخت مبلغی اضافه بر مالیات نیست. مؤدی همان مالیاتی را می‌پردازد که در چارچوب تکلیف مالیاتی خود باید پرداخت کند؛ تفاوت در این است که این‌بار می‌تواند بگوید سهم مالیاتی او به کدام پروژه اختصاص پیدا کند.

یک سوی این انتخاب، اظهارنامه یک مؤدی قرار دارد و سوی دیگر، پروژه‌ای که قرار است پس از تکمیل به بخشی از نیاز درمانی شهر پاسخ دهد.

دو نقطه‌ای که شاید در ظاهر ارتباطی با یکدیگر نداشته باشند، با «مالیات نشان‌دار» به هم متصل می‌شوند.

سهم مالیات در ۱۵ درصد پایانی

برای مرکز دیالیز محمدزاده در فهرست امسال ۲۵ میلیارد تومان اعتبار مشمول مالیات نشان‌دار پیش‌بینی شده است.

حالا مؤدیانی که در زمان انجام تکلیف مالیاتی با فهرست پروژه‌های نشان‌دار روبه‌رو می‌شوند، امکان انتخاب مرکز دیالیز محمدزاده را دارند و از این مسیر می‌توانند در تأمین اعتبار ادامه پروژه سهم داشته باشند.

شاید تفاوت میان یک عدد در جدول بودجه و یک پروژه ملموس نیز همین‌جا روشن‌تر شود. ۲۵ میلیارد تومان روی کاغذ یک عدد است؛ اما وقتی مقصد آن مشخص باشد، می‌توان مسیرش را تا پروژه‌ای دنبال کرد که قرار است در نهایت به یک مرکز درمانی فعال تبدیل شود.

مسیری که از قبل آغاز شده بود

این نخستین بار نیست که مرکز دیالیز محمدزاده در فهرست مالیات نشان‌دار قرار می‌گیرد.

این پروژه در سال ۱۴۰۳ نیز در این فهرست قرار داشت و ۴۰ میلیارد تومان اعتبار از محل مالیات مؤدیان به آن اختصاص یافت. اکنون پیشرفت فیزیکی مرکز ۸۵ درصد اعلام شده و نام آن بار دیگر در میان پروژه‌هایی قرار گرفته که امکان انتخابشان برای مؤدیان فراهم است.

کنار هم قرار گرفتن این اعداد، وجه دیگری از مالیات نشان‌دار را نیز برجسته می‌کند؛ اینکه نتیجه انتخاب مؤدی باید قابل مشاهده باشد.