آرامش در محیط کار

شیوا جبارزاده و کبری قنبرزاده

مقدمه

محیط کاری شما جایی است که بخش زیادی از عمرتان را در آن می‌گذارانید. شما نیمی از روز را در محل کار و در میان همکاران هستید؛ پس باید بدانید که چگونه می‌توانید در این بخش از زندگیتان موفق باشید و آرامش بیشتری داشته باشید. برخورد شما با رئیس، همکاران و از همه مهمتر خودتان در محیط کار می‌تواند تنش‌زا و نگران‌کننده باشد اما مسئولیت جلوگیری از سوءتفاهم و مشکلات پیرامون‌تان برعهده شماست. این شما هستید که باید موقعیت‌تان را درست بشناسید و برای آرام کردن محیط تلاش کنید تا هم کارتان را با بازده بالاتری به انجام برسانید و هم زندگیتان سرشار از آرامش باشد. اسلام به عنوان یک دین کامل برای زندگی متعالی و با دارا بودن بزرگانی که در اوج آرامش بوده‌اند بدون آسایش تن، روش‌هایی را ارایه کرده که بشر امروزی به آن نیاز دارد تا از این بحران‌هایی که در آن واقع شده رهائی بیاید. البته به این مطلب باید توجه کرد که آرامش صد درصد مال این دنیا نیست.

نکات مهم برای آرامش در محیط کار:

ـ هدف‌گذاری و درک درست از کار

اگر اشتیاق رسیدن به جاه و مقام با هدف‌های نامشخص همراه شود، شخص را در وضعیتی پر از فشارهای عصبی قرار می‌دهد. آرام باشید و اهداف خود را به صورت روشن و واضح مشخص کنید. نکته دیگری که اهمیت دارد این است معمولاً درک شما از میزان کار و مسئولیت، به زمانی برمی‌گردد که باید کار را انجام دهید و نه به مقدار کاری که باید انجام شود. بهتر است برای حفظ آرامش برای حجم و مدت زمان کار خود برنامه‌ریزی کنید تا کارها  راحت‌تر انجام شوند. موقع انجام کارهایتان اگر احساس خستگی کردید، سراغ کار دیگری بروید که قبلاً انجام نمی‌دادید، به چیزهایی فکر کنید که قبلاً به آن توجه نداشتید.

ـ به خودتان استراحت بدهید

با تمام شدن یک کار و قبل از شروع کار دیگری، چند دقیقه‌ای استراحت کرده و سپس کار جدید را شروع کنید فراموش نکنید همین چند دقیقه می‌تواند خستگی شما را از بین ببرد و شما را برای کار بعدی آماده کند. بین دو ملاقات خود حداقل ده دقیقه فاصله بیندازید، این کار نه تنها مانع وارد شدن فشار عصبی بر شما نمی‌شود، بلکه کیفیت ملاقات‌ها را نیز بالا می‌برد و می‌توانید با دقت و توجه بیشتری به حرف‌های طرف مقابل گوش دهید و نتیجه بهتری از دیدارها بگیرید. لحظات آسودگی خود را به یاد آورید. فکر خود را در آن لحظات متمرکز کنید و خوش باشید. هر بار که احساس کردید به آرامش نیاز دارید، ذهن خود را روی آن لحظه‌ها متمرکز کنید. مغز شما باید فرصتی برای آرام شدن داشته باشد تا درست بیندیشد و پاسخ مناسبی برای مسائل بیابد.

ـ انتظارهای دیگران را بشناسید

بسیاری از موقعیت‌های استرس‌زا به این دلیل پدید می‌آیند که افراد دقیقاً نمی‌دانند دیگران از آنها چه انتظاراتی دارند. با صحبت با مافوق یا همکارانتان می‌توانید از بروز چنین موقعیت‌های استرس‌زایی اجتناب کنید و در خصوص توقعاتی که به نظرتان نابجا می‌آید با همکارتان حرف بزنید تا دچار مشکل نشوید. دانستن «میزان کار کافی» در سازماندهی به زمان و کار بسیار مهم است و می‌تواند به شما کمک کند تا موفقیت‌های بهتر و بیشتری کسب کنید. توجه داشته باشید که تنها شما نیستید که باید نیازهای دیگران را برآورده کنید، شما هم می‌توانید از همکارانتان توقعاتی معقول و منطقی داشته باشید.

ـ زمانبندی درستی داشته باشید

وقتی کسی برای انجام کاری مهلتی برای شما تعیین می‌کند، خیلی زود آن را به عنوان فرصتی برای خود تعبیر کنید. فرصتی که هر طور دلتان بخواهد می‌توانید از آن استفاده کنید. شما می‌توانید به کارتان سرعت بدهید چون کارتان را خوب بلدید و کمی سرعت موجب نمی‌شود از کیفیت آن کاسته شود، شما زمانی دارید که می‌توانید برای آن برنامه‌ریزی کنید. به این ترتیب شما تصمیم گیرنده اصلی خواهید بود و نه آنکه کار را از شما تحویل می‌گیرد و شما آرام‌تر از همیشه به انجام مسئولیت‌هایتان مشغول می‌شوید و احساس بهتری نسبت به شرایط به وجود آمده خواهید داشت. فشار روانی ناشی از به تعویق انداختن کارها، با تقسیم‌بندی کارهای بزرگ به بخش‌های کوچک‌تر و بعد انجام آن‌ها، از بین می‌رود.

ـ همکاری به جای پرکاری

برای حفظ سلامت فکری در زمان انجام کارها، بهترین شیوه، محول کردن بعضی کارها به دیگران است. رمز موفقیت درست به انجام رساندن کارهای گروهی، تمرکز برکارهایی است که خود شما می‌توانید بهتر انجام دهید و دست کشیدن از کارهایی است که دیگران بهتر از پس انجام آن برمی‌آیند. اگر به همان مقدار که به انجام شدن کار فکر می‌کنید به ارتباط خوب و تاثیرات آن بردیگران نیز بیندیشید، از بسیاری از سوءتفاهم‌ها در امان می‌مانید و در محیط کاریتان جوی دوستانه ایجاد می‌شود. به این ترتیب هم بازده بیشتری در انجام کار خواهید داشت و هم آرامش خود را حفظ کرده‌اید.

ـ کارها را ساده بگیرید

به نظر بسیاری از متخصصان، در محیط‌های کاری بیشترین فشار از طرف خود شخص بر او وارد می‌شود. این فشارها گاهی از زیاده‌خواهی‌ها است و یا گاهی به خاطر برنامه‌ها و مهلت‌هایی است که خودتان برای خود تعیین می‌کنید. منطقی بیندیشید تا جایی برای آرامش شما وجود داشته باشد. تنها رایانه می‌تواند چند کار را در زمان انجام دهد، اول یک کار تمام کنید و بعد کار دیگری را شروع کنید. به این ترتیب افزایش کار شما با افزایش آرامش توأم خواهد بود. بهتر است کارهای بزرگ و کوچک را در روز هماهنگ کنید. هر چه کارهای شما کمتر با هم تلاقی پیدا کند، آرامش بیشتری خواهید داشت.

ـ نود دقیقه فرصت دارید

چرخه کارآمدی و اوج بازدهی و فعالیت مغز انسان (خلاقیت، تصور، تجسم و خیال‌بافی) به گونه‌ای است که پس از هر نود دقیقه فعالیت به چند دقیقه فعالیت آرامش و استراحت نیاز دارد. این چرخه را در نظر بگیرید و آن را در طول روز تکرار کنید تا بازده بهتری از نود دقیقه‌های فکری‌تان بگیرید. البته توجه داشته باشید که نیازی نیست یک ساعت کار و زندگی را تعطیل کنید، یک استراحت سه تا هفت دقیقه‌ای کافی خواهد بود تا دوباره به انجام فعالیت بپردازید و به کارتان ادامه بدهید. باید بدانید که چگونه می‌توانید آرامش داشته باشید و ذهنتان را هم آرام کنید.

ـ بیشتر تحمل کنید

آستانه تحمل‌تان را بالا ببرید. این مهمترین و موثرترین روش مقابله با استرس‌های محیط کار است. یاد بگیرید که در برابر دیگران صبورتر باشید و هرگز بر زیردستانتان در محیط کار فریاد نکشید، فریاد به هیچ‌وجه به شما کمکی نمی‌کند فقط ذهن اطرافیان را در مورد شما به اشتباه می‌اندازد. در عوض آن بهتر است تقصیرات کوچک همکارانتان را ببخشید و سعی کنید آنها را فراموش کنید. خصوصاً اگر مدیریت بخش یا مجموعه‌ای را به عهده دارید باید بتوانید عصبانیت خود را کنترل و آرامش خود را در هر شرایطی حفظ کنید تا مدیری شایسته و لایق به نظر برسید.

ـ باید نگویید

باید و نباید بسیاری در زندگی شما وجود دارند که شما به آنها پایبندی زیادی دارید اما در طول روز، در محل کار و مواجهه با اطرافیان بهتر است کمتر از این کلمه استفاده کنید و امواج منفی آن را به محیط پیرامونتان انتقال دهید. این را بدانید که هر وقت از کلمه «باید» در صحبت‌های خود استفاده کنید، بر فشار روانی خود تا حد زیادی می‌افزایید. به دنبال واژه‌ای بهتر و تاثیرگذار بگردید و کلمه مناسب‌تری را جایگزین آن کنید تا زندگی هم برای شما و هم برای اطرافیان‌تان ساده‌تر و راحت‌تر به نظر برسد.

ـ موقعیت را درست بسنجید

در موقعیت‌هایی که فشار عصبی ایجاد می‌شود، اولین قدم برای مقابله با آن، ایستادن، فکرکردن و سنجیدن موقعیت است. هر بار که افکار خود و موقعیت خود را بسنجید، می‌توانید گامی به سوی آرامش بردارید. یک لحظه صبر کنید و بهتر بیندیشید، چه کاری بهتر است؟ شما را در چه موقعیتی قرار دهید؟ چند راه برای گرفتن نتیجه دلخواه‌تان وجود دارد؟ با سنجیدن درست تمام راه‌های پیش‌رو در نظر گرفتن موقعیت خودتان می‌توانید از فشار عصبی که به شما هجوم آورده بگریزید و با آسودگی بیشتری مسائل را حل کنید.

ـ مثبت نگاه کنید

دیدن جنبه‌های مثبت هر چیز و خوش بودن، کار راحتی نیست. اما اگر زحمت جست‌وجو را به خود بدهید، خلاقیت شما به راه می‌افتد و آن‌ها را مشخص خواهد کرد. تقریباً برای هر موقعیتی، جنبه روشنی هم وجود دارد. حتی برای موقعیت‌هایی که در ابتدا ناراحت‌کننده به نظر می‌رسند. مشکلات پیش از آنکه شما به دنبالشان بروید خود را نشان می‌دهند اما شما باید به دنبال جنبه روشن هر موضوع بگردید. سعی کنید از آن لذت ببرید و بگذارید شما را آرام کند. فکر آرام این فرصت را برایتان مهیا می‌کند که بتوانید بهترین نتیجه را از شرایط پیش آمده بگیرید.

ـ پرشور و با نشاط باشید

افرادی که زندگی‌شان چه داخل یا خارج از محیط کاری رضایت‌بخش باشد، عموماً در محیط کاری خود موفق‌تر هستند. کارکنانی که با نشاط‌تر از بقیه‌اند فعال‌ترند و نسبت به شرایط منفی مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند و کمتر دچار اضطراب می‌شوند. همچنین برای کارشان شور و شوق بیشتری دارند و از کاری که با موفقیت انجام داده‌اند احساس غرور به دست می‌آورند.

نکته پایانی این که در کل تمامی اصطکاک‌ها و مشکلات در زندگی مشترک در محیط کار و هر جایی که ما با کسی یا کسانی در ارتباط هستیم و یا می‌خواهیم دیگران را تغییر بدهیم؛ وجود دارد اما یادمان باشد تنها کسی که قابل تغییر است خودمانیم و تنها می‌توانیم افرادی را که در اطراف ما هستند را بپذیریم با تمام وجود. موفقیت وآرامش ما زمانی ارزشمند و زیبا است که دیگران را همان‌طور که هستند بپذیریم و مدیریت کنیم.