حقوق شهروندی، زمین خواری و تغییرکاربری باغستان سنتی قزوین


محترم رحمانی دانش‌آموخته جامعه‌شناسی
عوامل و دلایل بسیاری در تخریب باغستان نقش ایفا کرده‌اند که هر یک در جای خود از اهمیت زیادی برخوردار هستند. در این میان، زمین‌خواری و تغییرکاربری از جمله عوامل و دلایل اولیه تخریب به شمار می‌رود. تا سال 1340، زمین باغستان کالای تجاری به شمار می‌آمد، تجار و کسبه شهر قزوین با خرید باغ و سپردن نگهداری آن با باغبان‌های خبره، به رونق باغستان می‌پرداختند. ولی نام واژگونه‌ی توسعه شهر قزوین، بخش زیادی از باغ‌های اطراف شهر را تخریب و تبدیل نمود. قبل از سال 1340 هم برای احداث جاده‌های دسترسی ماشین و ایستگاه راه آهن، انبارهای شرکت نفت و... تخریب‌هایی در باغستان انجام شد، اما بعد از 1340 بخش‌های زیادی از باغستان در اثر نیاز به تفکیک و تبدیل منطقه شهری تخریب شد. اخویزادگان در گزارش خود که در سال 1380 تهیه شده است، از محله‌ها، میدان‌ها و خیابان‌های دهخدا، خیام، بلوار، عارف، پادگان، توحید، کمربندی جنوبی و شمالی، میدان ولیعصر، کاشانی، راه آهن جنوبی، اصفهان، میدان تره‌بار، اسدآبادی، میرزا کوچک‌خان، محله شیشه‌چی، محله بهار، باهنر سعدی شمالی نام می‌برد که دیگر هیچ اثری از باغ در آنان دیده نمی‌شود. توسعه راه آهن و احداث کارخانه‌های آلومتک و شیشه، تعریض جاده‌ها، احداث خط لوله گاز و اجرای هر برنامه‌ای، خسارت‌هایی به باغستان وارد کرده است. در سال‌های 1345 تا 1355 تعدادی سرمایه‌دار، باغ‌ها را به قصد کسب سود کلان خریداری کردند اما باغدار نبودند و به نوعی روند تخریب و نابودی باغستان وارد مرحله‌ی جدیدی شد که تاکنون ادامه دارد. اما در دهه‌های اخیر زیبا ساختن فضای اطراف شهر، حل مساله ترافیک شهری، حل مساله خاکسپاری شهروندان، حل مساله حمل‌ و ‌نقل عبوری، ایجاد کارگاه‌های تفکیک زباله و توسعه‌‌ی کارگاه‌های کوچک اما متعدد، به تغییر کاربری‌ها و تخریب گسترده‌تر باغستان انجامیده که زمین‌خواری و دست‌های پنهان و آشکار زیادی در پشت ماجرای این جاده‌سازی‌ها، پل‌ها، پارک سافاری، قبرستان و...مشاهده می‌شود و این امر به شدت به ضرر محیط زیست اکنون و آینده‌ی قزوین است. زمین‌خواری مگر غیر از این است که به تصرف و تصاحب اراضی ملی، دولتی و شخصی می‌انجامد و با تغییر کاربری و اراده‌های پیدا و پنهان به نابودی اثری ملی مانند باغستان سنتی می‌انجامد؟! اگر تاکنون مسئولیتی بر عهده تخریب پهنه باغستان بر دوش کسی هم نباشد که هست، در این یک دهه اخیر، با بلند شدن فریادهای اعتراض باغداران و دوست داران محیط زیست و باغستان نسبت به نابودی و تخریب باغستان؛ مدیران شهری و دولتی باید نسبت به تک‌تک تغییر کاربری‌ها که خواه ناخواه به زمین‌خواری و تخریب محیط زیست شهری می‌انجامد پاسخگو باشند. یکی از سوالات مهمی که باید به آن پرداخت این است که آیا برای حفظ باغستان قزوین و جلوگیری از تخریب آن، قوانین وضع شده است یا خیر؟ پاسخ این است که قوانین متعددی برای حفظ و احیای باغستان و جلوگیری از تخریب آن وجود دارد. در نوشتار هفته‌ی بعد این قوانین را مرور خواهیم کرد.

سه شنبه 7 ارديبهشت 1400
03:40:56
 
 
Copyright © 2021 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT