ویژه نامه 99 < ویژه‌نامه
مغازه‌های با اصالت قزوین


مقدمه
کتابفروشی‌ها جزو مولفه‌های فرهنگی در هر شهر و استانی محسوب می‌شوند. وجود کتابفروشی‌های قدیمی برای شهرها یک اعتبار فرهنگی به حساب می‌آید. بسیاری از مشاغل فرهنگی از جمله کتابفروشی‌هایی که از نسل‌های گذشته باقی مانده‌اند امروز تبدیل به تاریخ شفاهی شهرها شده‌اند. این کتابفروشی‌ها در زمان رونق خود محل رفت و آمد افراد سرشناس، تحصیل کرده و روحانیون و سیاسیون شهر بوده‌اند، ولی امروز دیگر رونق گذشته را ندارند و به سختی به حیات خود ادامه می‌دهند. در این گزارش به معرفی 2 کتابفروشی قدیمی قزوین پرداخته‌ایم؛ مغازه‌هایی که روایت‌های تلخ و شیرینی از تاریخ شفاهی قزوین را در حافظه‌ی خود بایگانی کرده‌اند.  کتابفروشی فردوسی با بیش از 80 سال قدمت کتابفروشی "فردوسی" درعمارت تاریخی طوطی بنا شده است. این کتابفروشی ابتدا در سال 1308 در بازار بزازهای قزوین دایر بود و در سال 1335 به محل فعلی منتقل شد. مرحوم حاج علی‌اکبر فردوسی و برادرش جزو اولین افرادی بودند که در قزوین وارد صنف کتاب فروشی شدند و امروز این مغازه توسط محمد فردوسی فرزند حاج علی اکبر اداره می‌شود. وی از سن 12 سالگی و همزمان با گذراندن دوران تحصیل، بعد از ظهرها به مغازه پدرش می‌آمد. فردوسی از سال 55 مسئول اتحادیه کتابفروشی‌ها و لوازم تحریری‌های قزوین را بر عهده دارد. ویترین‌های مغازه متعلق به سال 1317 است و محمد فردوسی تا به امروز به ترکیب آن دست نزده‌است. قفسه‌ها در سال 1327 ساخته شده و حتی لامپ‌های مهتابی هم در سال 1335 به سقف این مغازه نصب شده است. اکثر وسایل این مغازه متعلق به همان دهه 30 می‌باشد. آقای فردوسی تا به امروز سعی کرده‌ به هیچکدام از وسایل مغازه دست نزد تا اصالت آن حفظ شود؛ به گفته‌ی خودش هر گوشه از این مغازه برای او یک خاطره است و عاشق این است که گذشته را با نگاه کردن به آنها مرور کند. نکته‌ی جالب این است که این مغازه تا یک سال قبل از انقلاب، همزمان با فروش کتاب، دوچرخه و موتور هم می‌فروخت و علت آن را می‌توان در بازارِ کساد فروش کتاب جست و جو کرد. آن زمان کسی نمی‌توانست با شغل کتابفروشی امرار معاش کند؛ آن هم در شهر کوچکی مثل قزوین. کتابفروشی‌ها برای کمک خرجی به دوچرخه‌فروشی روی می آوردند و به شوخی می‌گفتند که دوچرخه هم جزو لوازم‌‌تحریر است.  کتابفروشیِ 70 ساله در مرکز شهر کتابفروشی اقمشه در خیابان سبزه‌میدان قرار دارد. این مغازه 70 سال قدمت دارد و 45 سال است که توسط کاظم اقمشه اداره می‌شود. به گفته‌ی اقمشه این مغازه روزگاری‌ پاتوق همه‌ی کتابخوان‌های قزوین بود. از حاج آقا زرآبادی گرفته تا دکتر انصاری و حاج آقا مظفری. آقای اقمشه می‌گوید در زمان قدیم کتاب‌های تاریخی مثل "امیر ارسلان نامدار" فروش خیلی خوبی داشت؛ مردم طرفدار کتاب‌های تاریخ مشروطه بودند. رمان هم مشتریان خودش را داشت. کتاب‌های مذهبی و کتاب‌های شهید مطهری و مفاتیح‌الجنان جزو پرفروش‌ها بودند. این روزها بازار کتاب هم از افزایش قیمت‌ها مصون نمانده. گرانی‌های اخیر سبب شده مشتریان کتابفروش‌ها به حداقل برسد. آقای اقمشه از افزایش کتاب‌ها شاکی است و می‌گوید مردم و به ویژه قشر جوان دیگر قدرت خرید کتاب ندارند. قیمت یک کتاب روانشناسی، رمان یا نهج‌البلاغه حداقل به 80 هزار توان رسیده است و پرداخت این مبلغ برای جوان‌ها دشوار است. آقای اقمشه در مدرسه محمد قزوینی درس خوانده و از سن 12 سالگی زمانی که مدرسه تعطیل می‌شد به مغازه‌ی کتابفروشی می رفته. این کتابفروش با‌تجربه تعریف می‌کند: "یکی از مدیران سابق ارشاد در یکی از سخنرانی‌هایش تعریف می‌کرد که من یک روز به مغازه آقای اقمشه رفتم و پرسیدم قیمت این کتاب چند است" آقای اقمشه گفت 5 ریال. من پول نداشتم و آقای اقمشه کتاب را به من داد و گفت هر وقت که پول داشتی هزینه‌ی کتاب را پرداخت کن" روی دیوار مغازه لوح تقدیری نصب شده که نشان می‌دهد آقای اقمشه در زمان وزارت عطاا... مهاجرانی به عنوان کتابفروشی برتر قزوین انتخاب و در مراسمی که در تهران برگزار شده از او تقدیر به عمل آمده است. البته آقای اقمشه می‌گوید 5 سکه بهار آزادی هم به همراه این لوح به من هدیه دادند و همچنین مدتی بعد، از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به سفر حج رفتم. اقمشه از علاقه‌اش به کتابفروشی می‌گوید و اینکه هنوز مانند روز اول عاشق این شغل است. با کم و زیادش ساخته است و اینکه قصد دارد تا آخر عمرش این مغازه به عنوان کتابفروشی باقی بماند. خوشبختانه علاقه به کتابفروشی اجازه نداده که در طول این سال‌ها مغازه را بفروشد و یا اجاره بدهد. آقای اقمشه از زندگی‌اش راضی است و به شغل شریف کتابفروشی افتخار می‌کند.  

چهارشنبه 27 اسفند 1399
06:56:49
 
 
Copyright © 2021 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT