وفاق در میدان، اختلاف در بیان

این جلسه که به‌نوعی «آشتی سیاسی» در سطح استان تلقی شد، با گفت‌وگوهای صریح، انتقادی و گاه متضاد، بازتابی از فضای پیچیده سیاست داخلی پس از حمله رژیم صهیونیستی به ایران بود.

نشست فعالان سیاسی استان با حضور رئیس دفتر بازرسی ویژه رئیس‌جمهور، فرصتی برای طرح دیدگاه‌های جناح‌های مختلف سیاسی بود؛ نشستی که برخی آن را «آغاز گفت‌وگو» و برخی دیگر «آینه تناقض‌ها» در حوزه وحدت و وفاق سیاسی خواندند.

محمد نوذری استاندار قزوین با تاکید بر تعامل با همه جناح‌ها، گفت: فضای گفت‌وگوی سیاسی در استان قزوین باز است و ما با همه گروه‌ها، چه اصولگرا و چه اصلاح‌طلب، نشست‌های جداگانه و مشترک داشته‌ایم، وفاق موجود در استان حاصل همین ارتباط‌هاست.

سردار مولوی رئیس دفتر بازرسی ویژه رئیس‌جمهور نیز در این جلسه تأکید کرد دولت جدید با نگاه فراجناحی به دنبال آن است که انسجام ملی را تقویت کند و نقش احزاب در این مسیر کلیدی است.

جنگ ۱۲ روزه و انسجام ملی؛ آزمونی برای مردم و حاکمیت

در حالی که هنوز فضای کشور از تبعات حمله بی‌سابقه رژیم صهیونیستی به ایران خارج نشده، بسیاری از سخنرانان این نشست، پیام‌های سیاسی، امنیتی و اجتماعی جنگ ۱۲ روزه را مورد واکاوی قرار دادند؛ از ضرورت حفظ انسجام ملی تا نقد عملکرد داخلی در حوزه بازدارندگی.

محمدحسین شفیعی‌ها، دبیر حزب مؤتلفه اسلامی در قزوین، با تمجید از «پیروزی معجزه‌آمیز» ایران در این نبرد نابرابر، گفت: دشمن می‌پنداشت مردم در کنار دولت نخواهند ایستاد و نظام دچار فروپاشی داخلی می‌شود اما آنچه رخ داد، وحدت اقشار مختلف مردم با همه سلایق در برابر دشمن خبیث بود؛ این وحدت باید حفظ شود؛ نه اینکه بلافاصله پس از جنگ، با اظهارات تضعیف‌کننده، مردم را دلزده کنیم.

وی در ادامه، به نقش دولت در حفظ آرامش اجتماعی در پشت جبهه اشاره کرد: در قزوین، با تدابیر مسئولان اجرایی، مردم نه تنها کمبودی احساس نکردند بلکه نوعی عادی‌سازی روانی در جریان بود که بسیار مهم بود.

همچنین فرهاد درویشی، از اعضای شورای سیاست‌گذاری ستاد پزشکیان نیز با نگاهی پژوهشی به این جنگ پرداخت: در این نبرد، ایران در دو محور کلیدی شکست خورد؛ یکی بازدارندگی و دیگری غافلگیری؛ اسرائیل تصور نمی‌کرد ایران توان عبور از گنبد آهنین را داشته باشد؛ اما مهم‌ترین عنصر پیروزی، مردم بودند. مردمی که با وجود نارضایتی‌های داخلی، پای کشور ماندند.

وی در پایان بر لزوم «تلطیف فضا» و توجه به مطالبات مدنی تاکید کرد و گفت: اگر می‌خواهیم این وحدت پایدار بماند، باید به دلسوزان نظام توجه کنیم، زندانیان سیاسی را آزاد کنیم و فضا را اصلاح کنیم.

سرهنگ ذوالقدر، از چهره‌های ماندگار دفاع مقدس نیز شرایط پساجنگ را «دوران برزخ» نامید و هشدار داد: این بازه زمانی خطرناک‌تر از خود جنگ است؛ رسانه‌ها نباید فضای التهاب‌آور ایجاد کنند. باید انسجام را حفظ و نقدهای بدون مسئولیت را کنار بگذاریم.

وفاق سیاسی در استان قزوین؛ از شعار تا عمل

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این نشست، گفت‌وگوی مستقیم میان فعالان سیاسی از طیف‌های گوناگون بود؛ موضوعی که در ادبیات بسیاری از حاضران با واژه «وفاق» بازنمایی شد، اما در عمل با درکی متفاوت همراه بود.

مهران قاسمی، رئیس ستاد جوانان پزشکیان در قزوین، گفت: وفاق یعنی پذیرش رای اکثریت توسط اقلیت و محافظت اکثریت از اقلیت این مفهوم اگر درست درک نشود، سرمایه اجتماعی را از بین خواهد برد.

وی همچنین با تمجید از عملکرد استاندار گفت:  در قزوین، تعاملات خوبی بین اصلاح‌طلبان و اصولگرایان ایجاد شده و استاندار در بسیاری از عرصه‌ها موفق عمل کرده است.

محمد منجم، فعال اصولگرا نیز ضمن حمایت از عملکرد محمد نوذری گفت: در استان، وفاق و همدلی واقعی وجود دارد، حتی یک بار هم از استاندار صحبت منفی نشنیدم. حضور او در نشست‌های صنعتی و همراهی با امام‌جمعه نشان می‌دهد که دغدغه‌مند است.»

مهدیه قافله‌باشی، فعال اصلاح‌طلب، با تاکید بر ضرورت توجه به نسل جوان، گفت: جوانان امروز مثل نسل انقلابی تاب‌آور نیستند، زود دلزده می‌شوند، اگر به سرمایه اجتماعی باقیمانده بی‌توجهی کنیم، همه‌چیز از دست می‌رود،  نباید کمیت را به قیمت کیفیت فدا کرد؛ به‌ویژه در حوزه زنان.

صداهای متضاد در یک قاب

یکی از صریح‌ترین سخنرانی‌ها متعلق به محمد علیخانی، رئیس ستاد پزشکیان در قزوین بود؛ وی با اشاره به فضای عدم گفت‌وگو در کشور گفت: ما عادت کرده‌ایم به‌جای شنیدن حرف هم، علیه هم بیانیه بدهیم. قضاوتمان درباره هم، پیش از گفت‌وگو شکل می‌گیرد و این نشست حاصل تدبیر استاندار بود که توانست چنین فضایی را فراهم کند.

وی با اشاره به حصر میرحسین موسوی و فضای حذف‌گرایانه سیاسی تصریح کرد: ۱۵ سال است ما برچسب فتنه می‌زنیم، در حالی که بسیاری از همان‌ها امروز از ایران دفاع کردند، چرا کسانی که فقط یک بیانیه امضا کردند، نباید در هیچ پستی به‌کار گرفته شوند؟ وفاق یعنی این دیوارها را بشکنیم.

در برابر این دیدگاه، سبحانی‌فر، دبیر شورای ائتلاف نیروهای انقلاب (شانا)، به شدت موضع گرفت و اظهار کرد: فتنه‌گر کسی است که رهبر انقلاب گفته است؛ اگر قرار باشد مفاهیم را بازتعریف کنیم، انسجام از بین می‌رود. ما نمی‌توانیم ایران را از اسلام جدا کنیم و وحدت را بدون رهبری معنا کنیم.

جمع‌بندی: وفاق، شعار یا ضرورت؟

در مجموع، آنچه در این نشست رقم خورد، بیش از آنکه بیانیه سیاسی باشد، یک «تمرین گفت‌وگو» بود. جایی که نمایندگان طیف‌های مختلف سیاسی، با همه اختلاف نظرها، برای نخستین‌بار در سال‌های اخیر روبه‌روی هم نشستند، شنیدند، پاسخ دادند و حتی گاهی از هم تقدیر کردند.

همه سخنرانان، به‌رغم نقدهای تند، در یک نقطه اشتراک داشتند: «لزوم حفظ انسجام ملی در دوره پساجنگ و ترجمه عملی وفاق به فهم، مدارا و گفت‌وگو.»