فشارهای خارجی و مشکلات داخلی سد راه شناخت انقلاب در عرصه جهانی است

آرش صالحی ـ با وجود گذشت 46 سال از پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن‌ماه سال 1357 اما مروری بر تاریخچه این انقلاب بیانگر آن است که هنوز روی بخشی از راهبردهای انقلاب از جمله صدور ارزش‌ها و تبیین دستاوردها کارهای جدی صورت نگرفته است و از طرف دیگر وجود رسانه‌های فراگیر جهان استکبار که از همان روز نخست دشمنی با انقلاب را آغاز کرده‌اند، در به حاشیه رفتن این ارزش‌ها و دستاوردها اثرگذار بوده است. به همین بهانه و با توجه به فرارسیدن دهه مبارک فجر با دکتر «رحیم حداد» عضو هیئت‌ علمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی و دانشیار گروه مهندسی بیوتکنولوژی دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی(ره) که از جوانان مبارز انقلابی بوده، گفت‌وگو کرده‌ایم و نظرات این کهنه‌مبارز انقلاب اسلامی که امروز بر کرسی علم و دانش افتخارآفرین شده را درباره اشکالات حوزه تبیین ارزش‌ها و دستاوردهای انقلاب جویا شده و از راهکارهای این استاد دانشگاه بهره‌مند شدیم.

¢ نظر خود را در خصوص این فرموده مقام معظم رهبری که «انقلاب اسلامی بی‌نام خمینی در هیچ کجای جهان شناخته شده نیست»، بفرمایید.

واقعاً این انقلاب، نظام و دستاوردهای آن برای خیلی از کشورهای دنیا ناشناخته مانده است و شاید در یکی دو دهه اخیر در این حوزه گشایش‌هایی صورت گرفته باشد. از همان اوایل انقلاب، استکبار جهانی ما را تحریم کرد و فشارهای مختلفی به ما آورد. از همان روزهای نخست و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اسرائیل اعلام کرد که زلزله‌ سیاسی در منطقه خاورمیانه صورت گرفته و به همین خاطر آمریکا و اروپا هم نگران بودند و منتظر فرصتی بودند که شاید بتوانند در طول یکی دو سال شرایط انقلاب اسلامی ایران را به نفع خود تغییر دهند و در این راستا خیلی‌ هم تلاش کردند. بنابراین اینکه مستکبران نگذاشتند انقلاب ما شناخته شود، یک ریشه تاریخی دارد.

وقتی سفارت آمریکا در ایران تسخیر شد و مقدار زیادی از ادوات جاسوسی و اسناد مختلف که گویای دخالت کشورهای بیگانه در امور کشور ما بود، کشف شد، آن اسناد نشان می‌داد که چقدر فشار روی گرده انقلاب و ملت ایران است و این فشارها از آن زمان آغاز شده بود و ادامه پیدا کرد. اعتقاد دارم اگر این لانه جاسوسی تسخیر نمی‌شد و قرار بود به کارش ادامه دهد، ما دچار چالش‌های جدی می‌شدیم.

در سال‌های اول و دوم بعد از انقلاب دشمنان فشارهای زیادی به ما آوردند و توطئه‌هایی را در کشور پیاده کردند تا جلوی انقلاب و همچنین جلوی صدور انقلاب اسلامی را بگیرند و ما را به شکست بکشانند. در همین راستا با به‌کارگیری عوامل خود ترورهای داخلی را انجام دادند و مسئولان ما را ترور کردند، چرا که فکر می‌کردند با زدن مسئولان می‌توانند انقلاب را از بین ببرند. در گام بعدی جنگ تحمیلی را پیش آوردند تا بنیه نظامی و اقتصادی کشور را تضعیف کنند. همه این فشارها برای این بود که نظام جمهوری اسلامی و انقلاب ما در داخل کشور بماند و شناخته نشود و ابعاد مختلف آن به بیرون درز نکند.

از طرفی هم امروز بیش از 90 درصد رسانه‌های دنیا در اختیار استکبار جهانی، صهیونیست‌ها و کارتل‌ها و تراست‌های آنها است و اینها دارند اخبار جهانی را کنترل می‌کنند. همچنین حدود 150 ماهواره دائماً کشور ما را رصد می‌کنند و اطلاعات ما را جمع‌آوری کرده و اخبار آن را منتقل می‌کنند. تیم‌های مختلفی زیر نظر سازمان‌ جاسوسی سیا و موساد روی مبانی مختلف خبررسانی و فضای مجازی کار می‌کنند و رسانه‌های زیادی را علیه ما درست کردند و دائماً ما را تحت فشار قرار می‌دهند. بنابراین مجموع فشارهای خارجی و مشکلات داخلی باعث شد که این انقلاب آن‌طور که باید و شاید از جانب مردم جهان نتواند مورد ارزیابی و واکاوی قرار گرفته و اهدافش شناخته شود که البته کماکان این فشارها ادامه دارد.

¢ به نظر شما در جریان مجاهدت‌های زمان انقلاب اسلامی چه عواملی در گسترش شور انقلابی در بین  عموم مردم نقش داشت؟

برای جواب دادن به این سؤال باید به قبل از انقلاب برگردیم. در سال‌های 1342 و قبل از آن امام‌خمینی(ره)، جامعه روحانیت به عنوان قشر پیشرو و مردمی آگاه حرکت‌هایی کردند که تاثیرگذار بود. همچنین در این حوزه نقش فعالیت‌های تشکیلاتی و شبکه‌ای خیلی‌مهم بود که در راس آنها مجاهدت‌های فدائیان اسلام و هیئت موتلفه چشمگیر بود. البته حضرت امام‌(ره) با قیام مسلحانه مخالف بودند و بیشتر کار روی زیرساخت‌های فکری ـ فرهنگی و بینش مردم را اساسی می‌دانستند.

در جریان انقلاب اسلامی فداکاری و ازخودگذشتگی مردم اصل کار بود و البته اعتقاد به روحانیت و در راس آن امام راحل(ره) نقش مهمی در ایجاد شور انقلابی داشت. همچنین تلاش‌های زیادی که از سوی بزرگان ما از جمله شهید بهشتی، شهید مطهری و شهید باهنر صورت می‌گرفت، می‌توانست شور انقلابی را در بین مردم دامن بزند و جلو ببرد.

البته ظلم و جنایت خاندان پهلوی را نباید به عنوان زمینه‌ساز شکل‌گیری این شور انقلابی نادیده بگیریم. چرا که تا قبل از انقلاب بی‌توجهی زیادی نسبت به مردم وجود داشت، برای مثال کمتر از 5 درصد روستاهای ما دارای آب، برق و گاز بودند و زیرساخت‌های عمرانی و خدمات ‌درمانی ضعیفی داشتیم. برای نمونه در همین حوزه خدمات‌درمانی پزشکان بنگلادشی، پاکستانی و هندی با دو سال دوره دیدن در کشور خود به ایران می‌آمدند تا ما را درمان کنند. از نظر صنایع وابسته بودیم و بیشتر کالاها وارداتی بود و از نظر تعداد دانشگاه‌ها و مراکز علمی محدود بودیم و شاید فقط در مرکز استان‌ها دانشگاه داشتیم. با وجود اینکه روزانه 5/5 میلیون بشکه نفت صادر می‌کردیم، می‌توانستیم خیلی‌راحت این خدمات را توسعه بدهیم و شاید کمتر از نصف درآمد نفت به پایین جامعه می‌رسید و نصف بیشترش در همان خاندان پهلوی و خاندان‌های وابسته به آنها خورده می‌شد و به پایین می‌رسید.

ساواک هم در آن زمان فشارهای سنگینی وارد می‌کرد و می‌دیدیم که هرگونه فریاد آزادی‌خواهانه را در گلو خفه می‌کرد و با اعمال شکنجه، زندان‌های طولانی‌مدت و اعدام، مردم را به ستوه آورده بوده و مردم جرأت انتقاد کردن به حکومت پهلوی را نداشتند. بنابراین این ظلم‌ها و بی‌توجهی‌ها رژیم پهلوی به مردم زمین‌ساز شور انقلابی بود و از آن‌طرف تلاش‌های امام‌خمینی(ره) و تشکیلات روحانیت برای تبیین مسائل به مردم داشتند، خیلی‌مؤثر بود و مجموعه این مجاهدت‌ها و شهدایی که در راه انقلاب کردیم، باعث شد که شور انقلابی در بین مردم نقش بگیرد.

¢ اکنون نزدیک به نیم قرن از سن انقلاب اسلامی می‌گذرد، آیا تبیین ارزش‌های انقلاب اسلامی به‌خوبی در دوران پس از انقلاب به ویژه برای نسل کنونی صورت گرفته است؟

ارزش‌های انقلاب اسلامی برای ما در شعار «استقلال‌، آزادی و جمهوری اسلامی» خلاصه می‌شود. دفاع از مظلوم در برابر ظالم، خودکفایی اقتصادی، آبادانی کشور و تغییر دادن رفتارهای ناهنجار فرهنگی دوران قبل از انقلاب از دیگر اهداف و ارزش‌های مهم انقلاب اسلامی هستند.

در زمینه استقلال، جمهوری اسلامی ایران تلاش کرد روی پای خودش بایستد و آنچه اهمیت حیاتی و راهبردی دارد را خودش تولید کند و در این زمینه پیشرفت‌های زیادی حاصل کردیم.

در حوزه آزادی هم اگر چارچوب قانونی را نگاه کنیم، در یک‌جاهایی آزادی آنقدر در بیان، گفتار و رفتار داریم که می‌شود گفت فراتر از چارچوب‌های قانون اساسی حرکت کردیم و از سوی دیگر، ناهنجاری‌هایی داریم که امیدوارم بتوانیم آنها را اصلاح کنیم. در بحث جمهوریت هم می‌‌بینیم که در انتخابات مختلف شرکت و مسئولان را در رده‌های مختلف انتخاب می‌کنیم و به این دستاورد هم دست پیدا کردیم. ولی این دستاوردها برای نسل جوان جا نیفتاده که این ارزش‌ها از کجا آمدند و به کجا رسیدند و در واقع اشکال نگاه نسل امروز این است که زمان حاضر را فقط می‌بینند و نمی‌دانند که  خیلی از این ارزش‌ها و دستاوردها نبوده و وجود خارجی نداشته است.

با این حال اعتقاد داریم که در ارتباط با قشر مخالف برای تبیین ارزش‌ها و دستاوردها ضعف داریم و باید روی این ضعف فکر کنیم و آن را برطرف سازیم، اما نباید نقش تحریم‌هایی که از اول انقلاب به ما تحمیل شدند و تبلیغات منفی و شدید رسانه‌های بیگانه را نادیده بگیریم. رسانه‌های مجازی بیگانه امروز نقاط ضعف ما را بزرگ و دستاوردهای ما را کوچک کرده یا حذف می‌کنند و به همین خاطر نسل جوان نمی‌داند که ما کجا بودیم و به کجا رسیدیم.

¢ وظیفه دانشگاهیان به ویژه اعضای هیئت علمی در خصوص تبیین ارزش‌های انقلاب اسلامی در دانشگاه و برای  دانشجویان  چیست و چگونه می‌تواند به‌خوبی ایفا شود؟

حضرت امام‌خمینی(ٰره) می‌گفتند که روحانیت و دانشگاهیان دو بال اصلی حرکت جامعه هستند. بنابراین اساتید می‌توانند با ابزارهای مختلفی در تبیین ارزش‌های انقلاب تأثیرگذار باشند، اما قبل از آن خود اساتید باید به ارزش‌ها و دستاوردهای نظام و انقلاب اسلامی ایران واقف باشند و اگر واقف نباشند، تبیین ارزش‌ها برای آنها یک‌مقداری سخت می‌شود. اساتید می‌توانند هر از گاهی و به مناسبت‌های مختلف در زمان چند دقیقه آخر کلاس یکی از مباحث روز انقلاب را برای دانشجویانش تشریح کند. دانشجویان هم وقتی ببینند که استادشان حامی انقلاب، نظام و دستاوردهایش است، خودبه‌خود تاثیر می‌گیرند، اما اگر استادان دانشگاه نسبت به مبانی انقلاب و نظام بی‌تفاوت باشند، نمی‌توانند آنچنان که باید و شاید در حوزه تبیین اثرگذار باشند. بنابراین جا دارد که اساتید در این حوزه نگرش عمیق و ژرفی داشته باشند و دستاوردهای انقلاب برای دانشجویان بیان کنند. البته در این حوزه وحدت، همدلی و اتفاق نظر روی اهداف انقلاب لازم است و نباید وارد گروه‌بندی و جناح‌بندی شویم.

¢ در پایان از حال و هوای دانشگاه‌ها در جریان پیروزی انقلاب اسلامی بفرمایید.

در دوران ابتدای انقلاب در عرصه دانشگاه بحث‌ها و مناظرات سیاسی به اشکال مختلف بین گروه‌های مختلف انجام می‌شد و گروه‌هایی بودند که مخالف ارکان نظام جمهوری اسلامی مانند اصل ولایت فقیه بودند و یادم است که بحث قانون اساسی در دانشگاه خیلی مطرح بود و بحث زیادی درباره آن صورت می‌گرفت. موضوع روشنگری درباره اهداف انقلاب در چندماهه نخست پس از پیروزی انقلاب خیلی‌مهم بود و بحث‌ها خیلی‌داغ بودند و در این حوزه گعده‌هایی زیادی در عرصه دانشگاهی داشتیم که جمع می‌شدیم و روی این اهداف صحبت می‌کردیم.

یادم است زمانی که رژیم گفته بود، تظاهرات ممنوع است، یک‌بار حاج‌آقای باریک‌بین با عده‌ای راه افتادند که ما هم پشت سر آنها حرکت کردیم و به امامزاده حسین(ع) رفتیم و در صحن این امامزاده نماز جماعتی اقامه شد. با وجود اینکه امامزاده در محاصره کامل بود و نیروهای مسلح بالای دیوارهای امامزاده بودند، این نماز جماعت را با جمعیت زیادی خواندیم.