روزنامهنگاری که «ولایت» را به خانهای برای نویسندگان و شاعران قزوینی تبدیل کرد
- شناسه خبر: 90376
- تاریخ و زمان ارسال: 11 شهریور 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
محمدرضا مقدم
ویژهبرنامه انجمن ادبی مهر با حضور سیدعبدالعظیم موسوی نویسنده و مدیرمسئول روزنامه ولایت قزوین، روز چهارشنبه چهارم شهریورماه در سالن اجتماعات مولانا برگزار شد.
به گزارش ولایت، در این نشست که با حضور صمیمی مخاطبان و همچنین میزبانی گرم انجمن ادبی مهر برگزار شد، بابک سبحانینژاد به عنوان مجری و کارشناس و علی هوشمند مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، محمدعلی حضرتی، شاعر، نویسنده و محقق و همچنین دکتر سیدعلی شهروزی، نویسنده به سخنرانی پرداختند.
در ابتدای برنامه، جمشید بصیرمهر مدیر انجمن ادبی مهر، ضمن عرض خیرمقدم به حضار، از تلاش و دغدغهمندی سیدعبدالعظیم موسوی در طول ۴۳ سال انتشار روزنامه ولایت تقدیر کرد و دسته گلی از طرف اعضای انجمن به وی اهدا نمود.
ولایت آغاز کار بسیاری از نویسندگان و شاعران قزوینی بود
در ادامه برنامه بابک سبحانینژاد که کارشناس و مجریگری برنامه را برعهده داشت عملگرایی را یکی از مهمترین ویژگیهای موسوی دانست و بیان کرد: مشخصه عملگرایی استاد در میانه درگیریهای جناحهای سیاسی، ایشان را نزد همه جریانها معتبر و قابل احترام کرده است. عملگرایی یا پراگماتیسم بزرگترین نیاز جامعه امروز ایران است. زیرا گاهی شعارزدگی و داد و قال بیهوده سیاسی نفس جامعه را بند میآورد و موجب سردرگمی و بنبست سیاسی، اجتماعی و اقتصادی میشود.
این فیلمنامهنویس در ادامه افزود: نقش سازنده روزنامه ولایت با دلسوزی مشفقانه و شناخت ایشان از ادب و هنر موجب شد تا بسیاری از نویسندگان و شاعران استان لذت چاپ اولین شعر و داستانشان را در روزنامه ولایت تجربه کنند و تا حدودی در زمانهای که اینترنت و فضای مجازی وجود نداشت، آثار خود را در روزنامه ولایت منتشر میکردند تا به هویت قابل توجهی برسند.
وی تشریح کرد: در مورد داستانهای ایشان باید بگویم که علاوهبر نثر سلیس و روان، با داشتن موقعیتهای طنز قوی از ساختار منسجم و همچنین تحرک روایی برخوردارند. به ویژه داستانهای دو کتاب ایشان (در محضر اجنه و رایانهای که تولیدمثل میکرد) به رغم داشتن مضامین سیاسی، تاریخ مصرف خاصی ندارند و بعد از گذشت حدود بیست سال از نگارش، این آثار هنوز هم قابل فهم و استنتاج محتوایی برای نسل امروز هستند.
همواره با خوشنامی او روبهرو بودم
علی هوشمند مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان که یکی از سخنرانان این نشست ادبی و فرهنگی بود گفت: من آشنایی با آقای موسوی را در سه مقطع از دوران خدمتم، در طول این بیست سالی که در قزوین بودهام، تجربه کردهام. واقعاً افتخار است که در فضایی خدمت کرده باشم که تاریخش سرشار از عالمان، بزرگان، هنرمندان و انسانهای ویژه است.
نخستین مقطع، سالهای ۸۸ تا ۹۳ بود که در ادارهٔ فرهنگ و ارشاد اسلامی مشغول بودیم؛ آن دوره کمی از فضای مطبوعات دور بودیم، اما جزو اولین کسانی بودم که با زحمات استاد موسوی در حوزه مطبوعات آشنا شدم. مقطع دوم به زمانی باز میگردد که من در حوزه هنری قزوین بودم. به سهم کارمندی خودم گواهی میدهم که همواره در حوزه هنری با بزرگی و خوشنامیِ استاد موسوی روبهرو بودم؛ او کسی است که غریبنوازی میکند و اهل فرهنگ و هنر را گرامی میدارد و مینوازد.
در این دوره اخیر، یعنی سومین مقطع، که در سمت خدمتگزاری فرهنگی در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین خدمت شما هستم، جانا و جسماً کنار هم قرار گرفتیم و روزهای سخت و ناملایمی را از سر گذراندیم.
متأسفانه امروز در همه بازارها این موضوع رواج پیدا کرده که بهجای چیزهای اصیل و باارزش، بدلیها رواج مییابند؛ حتی گاهی از هنرمندان و مفاخر و روزنامهنگاران بزرگ ـ عزیزانی که واقعاً مانند ستاره در آسمان فرهنگ ایران بزرگ و کهن میدرخشند ـ نسخههای بدلی و کپیهای ناصادق ساخته میشود. این را تا حدی میپذیریم؛ همانطور که عرض کردم، اگر در کنار طلای اصل، طلای بدلی هم باشد، جای نگرانی چندانی نیست، اما آنجا که دست مردم بهجای جنس اصل، جنس بدلی میرسد، جای نگرانی دارد. در ساحتِ فرهنگ هم، اگر بدلیبودن طبیعی و شناختهشده باشد مسئلهای نیست، اما اینکه بدلی را بهجای اصل به مردم بفروشند، نگرانکننده است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان در خاتمه سخناش اذعان کرد: امیدوارم که همه ما خدمتگزاران فرهنگی، بهعنوان اهالی فرهنگ، مراقب این موضوع باشیم؛ مراقب باشیم که مردم عزیزِ فرهنگدوست، با وجود همه محدودیتها و تنگناها، همچنان بهسمت جنس اصل بروند؛ همان اصل و اصیلی که روح ایرانی ـ اسلامی را در خود دارد.
صابری (گلآقا) گفت اگر موسوی طنز را ادامه دهد مانند دهخدا در این عرصه میدرخشد
در ادامه محمدعلی حضرتی، پژوهشگر تاریخ و قزوینپژوه، به بیان خاطرات و ویژگیهای این چهره رسانهای قزوین پرداخت.
این شاعر و منتقد ادبی در ابتدای صحبتهای خود با اشاره به فعالیتهای ادبی موسوی گفت: عبدالعظیم موسوی با نام مستعار «حسین یوسفزاده» طنز مینوشت و طنز او بینظیر بود.
او با ذکر خاطرهای در این مورد گفت: مسئول دفتر شهید رجایی، زندهیاد کیومرث صابری (گلآقا) بود. برای برگزاری کنگره شهید رجایی و افتتاحیه آن، در سال ۷۷، در حال تدارک بودیم که تعدادی از افراد را دعوت کنیم. من خدمت آقای صابری رفتم و توضیح دادم. ایشان پرسیدند: «از آقای موسوی چه خبر؟» گفتم: «کدام موسوی؟» گفتند: «همان که با نام مستعار حسین یوسفزاده طنز مینویسد و طنزهایش بینظیر است». من خیلی خوشحال شدم. صابری گفت: «اگر موسوی فقط طنز را ادامه میداد، میتوانست مانند دهخدا در عرصه طنزِ امروز بدرخشد.»
این قزوینپژوه با تأکید بر اینکه این سخن را بدون مجامله میگوید، به سابقه بزرگداشتی که پیشتر برای موسوی در کنار سیدرضا علوی برگزار شده بود اشاره کرد و گفت موسوی در طیِ مدارج انسانی، در اوج ویژگیهای انسانی قرار دارد؛ ویژگیای که در کار مدیریتی موسوی نیز بازتاب یافته و دست بسیاری را در مسیر روزنامهنگاری گرفته است.
حضرتی اضافه کرد: بسیاری از کسانی که امروز در عرصه روزنامهنگاری فعالاند، اگر روزنامه ولایت نبود شاید به سراغ حرفهای دیگر میرفتند. صبوری آقای موسوی در تربیت نیروهای جوان قابل تقدیر است. او یادآور شد که موسوی در دهه ۶۰ و در دوران تنگدستی، ویژهنامههایی بدون آگهی و صرفاً با هزینه روزنامه منتشر میکرد؛ از جمله ویژهنامهای هشتصفحهای برای جشنواره منطقهای سینمای جوان. حمایت پیوسته او از ویژهنامههای هنری و فرهنگی نقش مهمی در پرورش نسل جدیدی از نویسندگان، شاعران و منتقدان داشته است.
حضرتی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش روزنامهنگاری محلی در تحول نگاه به تاریخ پرداخت و گفت: روزنامهنگاری مدرن، نگاه به تاریخ را با یک چرخش پارادایمیک تغییر داد. در حالیکه تاریخ کلاسیک عمدتاً به کلان روایتهایی چون برآمدن و برافتادن سلسلهها و جنگها و صلحها میپردازد، روزنامههای محلی، برخلاف مطبوعات مرکزگرای پایتخت، از دغدغههای مردم عادی، نگرانیها و کمبودها سخن میگویند و منبعی دستاول برای «تاریخ از پایین» فراهم میکنند.
او با اشاره به اینکه روزنامه ولایت با ۴۳ سال سابقه، از معدود روزنامههای کمسابقه باقیمانده در قزوین است، و تنها میتوان از روزنامه نوروز (با ۴۹ سال سابقه، از مرحوم نوروزی و سپس فرزندش) بهعنوان رکورددار این حوزه یاد کرد.
حضرتی با استناد به نظریه «جامعه کوتاهمدت» محمدعلی همایون کاتوزیان، جامعهشناس، گفت بخشی از عقبماندگی توسعه در ایران ناشی از گسست استمرار خاندانی در مشاغل و مهارتهاست؛ روندی که برخلاف اروپا جایی که مثلاً یک خانواده تولیدکننده پنیر پس از چهارصد سال به تولیدکننده بزرگ لبنیات تبدیل شده؛ در ایران با تجددخواهی مقلدانه قطع شده است. به گفته او، تداوم چهاردههای روزنامه ولایت بدون وقفه، در این بستر، دستاوردی کمسابقه محسوب میشود.
او در ادامه به مهارت موسوی در عبور از فراز و نشیبهای نظارتی و پرهیز از توقیفهای احتمالی در طول سالهای فعالیت روزنامه اشاره کرد.
این پژوهشگر در پایان سخنان خود به بُعد دیگری از شخصیت موسوی پرداخت و بیان کرد: آقای موسوی سالها، هر روز یک آیه قرآن را شخصاً ترجمه و برای دوستان ارسال میکرد. اگر در این کار هم وقت کافی میگذاشت، شاید امروز در کنار آثار دیگر مفسران قزوینی از جمله استاد خرمشاهی، یک تفسیر قرآن امروزی هم از آقای موسوی داشتیم.
دورویی و ریا در او راهی ندارد
سیدعلی شهروزی دیگر سخنران این نشست گفت: موسوی در همه ساعتهایی که در چارچوب محدودیتهای مالی، اقتصادی و اجتماعیِ مشترک میان همه افراد جامعه در اختیار داشته، برای پیشرفت گام برداشته است. او با تحصیلات مهندسی، مدیریت صنعتی، مدیریت بازرگانی و دکترای مدیریت کسبوکار در تجارت بینالمللی، در کنار فعالیتهای هنری خود در موسیقی، شعر، فیلمنامهنویسی و فیلمسازی، تجربهای گسترده اندوخته است.
وی در ادامه صحبتهایش به آشنایی عملی موسوی با صنعت چاپ اشاره کرد؛ از کار مستقیم با دستگاههای قدیمی وارداتی از آلمان تا جایگزینی آنها با تجهیزات جدید و بزرگتر. که این موضوع بیانگر دغدغه او است.
شهروزی در خاتمه اذعان کرد: آقای موسوی مردی است با حقیقت؛ دورویی و ریا در او راهی ندارد. این سخن را به اعتبار چهل سال شاگردی نزد او میگویم.
لزوم تمرکز و استمرار بر یک موضوع و هدف
عبدالعظیم موسوی نیز در این نشست با شرح بخشهای مختلف از زندگی خود به حاضران و مخاطبان توصیه کرد: یکی از راههای موفقیت در همه امور، استمرار و تمرکز بر یک موضوع است. در بسیاری از موارد هدفی را انتخاب و حتی در راه همان هدف، تلاش میکنیم ولی درست قبل از رسیدن به نتیجه مطلوب و به دلایل مختلف تغییر مسیر میدهیم. و این درست همان نقطهای است که ما را از رسیدن به نتیجه نهایی بازمیدارد.
وی افزود: در صورتی که تمرکز بر یک موضوع و تلاش در مسیر آن، آیندهای به مراتب بهتر از آزمون و خطا برای رسیدن به اهداف متعدد دارد.
