در فوتبال ما، بازیکنان نتایج را رقم میزنند نه مربیان!
- شناسه خبر: 68986
- تاریخ و زمان ارسال: 23 مهر 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
گفتوگو ـ محمد بهرامی: فوتبال امروز با گذشته تفاوت بسیاری کرده است و مربیان با استفاده از علم نوین مربیگری، سیستمهای مختلفی را در بازیها پیاده میکنند تا بتوانند نتیجه لازم را کسب کنند، البته این به ابزار مناسب نیز نیاز دارد و این ابزار همان بازیکنان هستند و باید بتوانند در سیستمهای مختلف، کارایی لازم را داشته باشند. زمانی تیکی تاکای بارسلونای گواردیولا، بسیار معروف شده بود و این تیم با همین روش، تیمهای زیادی را از پا درآورد؛ ولی اکنون بیشتر تیمها سعی دارند همین روش را پیاده کنند و به نتیجه برسند.
علم نوین مربیگری، حتی فوتبال را هم زیبا کرده است و علاقهمندان به این رشته از تماشای آن لذت میبرند از این رو در بیشتر بازیها میبینیم که ورزشگاهها پُر میشوند و تا پایان بازی، شور و شوق در ورزشگاه موج میزند. در همین زمینه گپوگفتی با صادق افشار یکی از مربیان مطرح پایه استان و کشور داشتهایم که از نظرتان میگذرد.
n متداولترین سیستم فوتبال امروزی چیست؟
امروزه در فوتبال مدرن با سیستمهای مختلفی روبرو هستیم که مربیان برای پیشبرد تیم خود و رسیدن به اهداف از آن استفاده میکنند. متداولترین سیستم در فوتبال امروزه سیستم ۱-۳-۲-۴ است که به دلیل قرارگیری بازیکنان در نقاط مختلف زمین، ابتکار عمل بیشتری به مربیان میدهد. بسیاری از تیمهای حاضر در لیگ برتر فوتبال ایران با این سیستم بازی میکنند و یا مقابل تیمهایی که با این سیستم بازی میکنند روبرو شدهاند.
n نقش مربیان در برد و باختها چقدر است؟
در همه تیمهای حاضر در ایران مربیان نقش زیادی در برد و باخت ندارند! دلیل آن برمیگردد به دانش و اطلاعات آنها که بسنده شده به همان کلاس مربیگری ۲۰ روزهای که یک بار در آن شرکت کردهاند. یعنی هیچگونه شناختی از کیفیت و تواناییهای بازیکنان خود در پستهای مختلف ندارند. یعنی نمیدانند یک مدافع وسط و یا یک مهاجم باید چه ویژگیهایی داشته باشند.
n سیستمها بر چه اساسی تعیین میشوند؟
شما باید براساس قابلیتهای بازیکنان خود، سیستم تعیین کنید. وقتی میگویید سیستم ۱-۳-۲-۴، یعنی دو هافبک دفاعی که انتخاب میکنید، باید قابلیت تدافعی و تهاجمی آن را بدانید. از بین این دو، اغلب یک نفر بیشتر روی تکل و خنثی کردن حملات حریف و دیگری روی پخش توپ و بازیسازی تمرکز دارند.
n تکمهاجمها در این سیستم چه نقشی دارند؟
در این سیستم تکمهاجم باید وظایفش را بداند. زمانی ما یک علی دایی داشتیم و دیگر نداریم. این نشاندهنده این است که ما دیگر نمیتوانیم سیستم ۱-۳-۲-۴ را بازی کنیم. این سیستم نیاز به مهاجمی قدرتمند دارد زیرا در دفاع، او اولین مدافع تیم خواهد بود و باید بتواند در پرسینگ شرکت کند. همچنین باید بتواند توپ را نگه دارد و دیگران را صاحب فرصت کند.
n تکمهاجم باید چه تواناییهایی داشته باشد؟
توانایی زدن ضربات سر و دقت در شوتزنی از مهمترین قابلیتهای تک مهاجم در این پست است و یا آن سه هافبک تهاجمی، پشت سر تک مهاجم قرار دارند. از بین این سه، اغلب یک نفر موظف به بازیسازی از مرکز خواهد بود، با این وجود، گاه در بعضی تیمها، مربی با دادن آزادی حرکت و اجازه جابهجایی به این سه، انتخاب بازیساز را برعهده خود آنها میگذارد.
n نقش هافبک تهاجمی در این سیستم چیست؟
در صورت عملکرد مناسب سه هافبک تهاجمی، این سیستم برای مهاجم میتواند رویایی باشد زیرا توپهای بسیاری را برای او فراهم خواهند کرد. همچنین از نظر حمایت نیز مشکلی وجود نخواهد داشت؛ زیرا سه بازیکن تهاجمی در حملات به تک مهاجم کمک خواهند کرد و به علت نوع جایگیری آنها، دفاع حریف برای مارکینگ آنها دچار مشکل میشود و به همین دلیل مهاجم میتواند از این بینظمی استفاده کرده و در فضاها قرار گیرد. بنابراین یک مربی باید بر اساس قابلیتهای بازیکنان خود سیستم را تعیین کند. وقتی تیمی مثل شمسآذر میآید و یکباره تغییر سیستم میدهد، اگر بازیکنانش به بلوغ تاکتیکی نرسیده باشند و همه وظایف را در آن سیستم دوم ندانند، تیم به هم ریخته میشود.
n محاسن استفاده از این سیستم چیست؟
اگر سیستم پایه شما ۱-۳-۲-۴ است، وقتی از دفاع به حمله میروید، روشتان تغییر میکند؛ یعنی ۴ مدافع شما تبدیل میشود به ۳ دفاع؛ وقتی در خط هافبک ۵ بازیکن دارید، ۴ نفر آن به حمله میروند. با جابهجایی از خطوط مختلف به حمله، شکل تیمی عوض میشود. وقتی از حمله به دفاع برمیگردید نیز این سیستم تغییر میکند و تبدیل میشود به ۱-۴-۵، ۲-۴-۴ و یا ۱-۵-۴. باید همه این موارد تمرین شود تا بازیکنان با آن کاملا آشنا شوند.
n تاکتیکها چه نقشی در موفقیت تیم دارند؟
اصلا محور اساسی فوتبال تاکتیک است. بقیه محورها یعنی تکنیک، فیزیک و جنبههای روانی و اجتماعی بازی در محور تاکتیک میچرخد. بنابراین اگر شما ویژگیهای تاکتیکی را در موقع دفاع و حمله در هر سیستمی به بازیکنان خود آموزش ندهید و روی آن کار نکنید، چه پیش از آغاز فصل و یا در طول بازیها، تیم دچار سردرگمی خواهد شد. یعنی اگر بهترین بازیکنان را هم داشته باشید اگر در پست تخصصی خود ویژگیها و قابلیتهای آن پست را نداشته باشد، به طور حتم شما یک بازی را به صورت اتفاقی و براساس خلاقیتهای فردی خواهید داشت. یعنی در فوتبال ما یک عده از بازیکن بر اساس خلاقیتهای فردی بازی میکنند نه براساس برنامهریزی تاکتیکی در حمله و دفاع. برای همین نیز یک روز خوبند و یک روز بد. شما هیچگاه بارسلونا، رئال مادرید و یا بایرن مونیخ را بد نمیبینید. ممکن است ببازند، اما برنامه آنها درست است؛ داریم فوتبال را میبینیم و فوتبال دارد با شما حرف میزند؛ مثل یک موسیقیدان، شما اگر نتها را ندانید نمیتوانید یک موسیقیدان باشید.
n در این مورد بیشتر توضیح میدهید؟
نتهای بازی همان تفکر تاکتیکی است و آن بلوغ تاکتیکی در پستهای مختلف؛ وقتی آن را ندانید به طور حتم بازیکن بعد از ۵ دقیقه در داخل زمین که به حرفهای شما گوش کرده به دنبال بازی خودش میرود. چرا؟ برای اینکه در وجود بازیکن نهادینه نشده است. بازیکن باید آنها را از دوران کودکی یاد بگیرد تا به بلوغ برسد. متاسفانه ما این موارد را در فوتبال خود نداریم و به همین دلیل است که افراد مختلف، وقتی سرمربی تیمهای استقلال و یا پرسپولیس میشوند، تفاوت چندانی نمیکند!
n در نهایت مربیان نتایج را رقم میزنند، یا بازیکنان؟
در فوتبال ما این بازیکنان هستند که نتایج را رقم میزنند نه مربیان! یک علی کریمی پیدا میشود بازی را تغییر میدهد. چون بر اساس قابلیتهای تکنیکی خود بازی میکند. در فوتبال ما دستیاران مربی نقشی ندارند و این یکی از ضعفهای بزرگ فوتبال ماست. بیشتر آنها از وظایف خود ناآگاهند و به حاشیه میپردازند. چون بازیکنان مسائل تاکتیکی را اجرا نمیکنند آنها میروند به سمت مسائل حاشیهای، یا به داور گیر میدهند، یا به تماشاگر، یا با بازیکن ذخیره و یا با نیمکت تیم مقابل درگیر میشوند. این یعنی رفتن به دنبال محرکهای بیرونی! در واقع اینها مشکلات فوتبال ماست.
