درباره جهاد دانشگاهی

سید عبدالعظیم موسوی

جهاد دانشگاهی قزوین در شرایطی قرار گرفته است که کمتر از یک سال دیگر، کشتی‌اش به گل می‌نشیند و آن‌وقت مسئولین امر تازه می‌فهمند که جهاد دانشگاهی چه ماموریت‌های خطیری دارد و دستشان را خواهند گزید. که ای کاش زودتر فکری می‌کردیم.

1ـ وضعیت کلی جهاد دانشگاهی قزوین:

جهاد دانشگاهی کلا نهادی است که از ابتدا در دست اصولگرایان بوده و هنوز هم‌ چنین است. قزوین هم از این قاعده البته مستثنی نیست.

جهاد دانشگاهی ماموریت‌های مختلف و مهمی دارد که البته از دو سال قبل، بخش آموزش کلاسیک آن تعطیل؛ اما بخش درمان و آموزش‌های کاربردی و مهارتی آن پابرجاست. از مهمترین ماموریت‌های جهاد دانشگاهی حل مساله ناباروری‌ است که با متد (روش) جدید و همگام با بیمارستان‌های مرکز به صورتی اقدام می‌کند که از نظر علمی در رده‌های سوم ـ چهارم جهانی است. و این با توجه به بحران جمعیتی ایران به‌ویژه وضعیت نامطلوب آن در قزوین بسیار مهم است.

ویژگی مهم دیگر جهاد دانشگاهی این است که بیش از 80درصد هزینه‌های جاری‌اش را باید خودش با برنامه‌ریزی دقیق و صحیح درآمدزایی کند.

2ـ وضعیت مدیریت جهاد دانشگاهی قزوین:

مدیر جهاد قزوین به دلایلی که گفتیم مورد حمایت اصولگرایان به ویژه نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی است. و به همین دلیل مورد مخالفت محافل اصلاح‌طلبی.

اصولگرایان نمی‌خواهند این سنگر مهم جناحی و سیاسی و البته اجرایی را از دست بدهند. اصلاح‌طلبان هم نمی‌خواهند با تثبیت اصولگرایان، این نهاد پر اهمیت را به حال خود رها کنند. نتیجه امر این شده که جهاد دانشگاهی قزوین در حالت صلح مسلح قرار گرفته است. برآیند نیروهای مخالف؛ صفر!

استانداری تکلیفش با جهاد دانشگاهی روشن نیست. به گونه‌ای که رئیس جهاد نمی‌داند تا فردا می‌ماند یا خیر. و می‌گویند چمدان‌هایش را هم بسته و آماده رفتن است. از طرف دیگر مرکز با افرادی که از طرف استانداری معرفی می‌شوند؛ تحت لوای قانون و بخشنامه و صد البته به دلیل فشار نمایندگان موافقت نمی‌کند؛ اگر صراحتا مخالفت هم نکند.

در ابتدای ریاست جمهوری دکتر پزشکیان، رسانه ایسنا قزوین که تحت مدیریت جهاد دانشگاهی می‌باشد؛ تندروی‌هایی همگام با فعالان ستادهای دکتر جلیلی داشت که مورد اعتراض شدید اصلاح‌طلبان و اعضاء ستاد انتخاباتی دکتر پزشکیان قرار گرفت. استانداری عکس‌العمل نشان داد که نمی‌شود رسانه وابسته به دولت، مخالف دولت موضع‌گیری کند.

جهاد دانشگاهی، مسئول ایسنا را برکنار کرد. اما فرد مورد نظر استانداری علی‌رغم اینکه در جهاد مشغول به کار بود؛ به دلیل یا بهانه قراردادی بودن و مخالفت آئین‌نامه‌ای، منصوب نشد و این رسانه همچنان بدون مسئول و به صورت خودجوش! اداره می‌شود.

3ـ چه باید کرد؟

استانداری باید یک استراتژی عملیاتی تعریف کند تا هم جهاد دانشگاهی از وضعیت معلق و فشل و پا در هوای کنونی بیرون بیاید و هم مجموعه، همگام با دولت منتخب مردم باشد.

این استراتژی چهار شکل می‌تواند داشته باشد.

الف: موافقت کند مدیر فعلی تثبیت شود. در این صورت هم اعتراض اصلاح‌طلبان را در بر خواهد داشت و هم نمایندگان حامی این مدیر، امتیاز حمایتشان را از وی مطالبه می‌کنند؛ که مدیر فعلی باید به آن تمکین کند. در این صورت استانداری باید جهاد را لااقل از نظر اصلاح‌طلبی از دست رفته بداند. اگر با آن همکاری نکند؛ دود زمین خوردن آن به چشم دولت پزشکیان می‌رود و اگر همکاری هم بکند، مورد اعتراض شدید منتقدان اصلاح‌طلب قرار خواهد گرفت. و تعامل یک‌طرفه با جناح رای نیاورده!

ب: مدیر اصلاح‌طلب معرفی کند. همانگونه که گفتیم شاکله جهاد دانشگاهی به گونه‌ای است که عنصر قوی اصلاح‌طلب نشان‌دار در درون آن به ندرت یافت می‌شود و حکم کیمیا را دارد. نیروی خارج از سازمان را هم مدیریت مرکزی نمی‌پذیرد و اگر هم بپذیرد؛ همکاری نمی‌کند. البته جهاد نیروی متعادل متدین غیر تندروی تحصیلکرده کم ندارد. اما اصلاح‌طلب شاخص سیاسی خیر.

بزرگ‌ترین اشتباه این است که استانداری یک مدیر متوسط اصلاح‌طلب را به زور ستاد و دفتر رئیس‌جمهور و غیره به صورت دستوری به جهاد تحمیل کند. که هم مرکز همکاری نخواهد کرد هم بدنه سازمان به دلایلی که گفتیم این نیرو را هضم نمی‌کند.

نتیجه این می‌شود که سازمان از این هم که هست ناتوان‌‌تر می‌گردد. این حتما مورد نظر استانداری و اصلاح‌طلبان نیست و اگر تندروان پایداری بگویند از شکست مدیر اصلاح‌طلب خوشحال نمی‌شوند؛ دروغ گفته‌اند. در حالی که ضعف مدیریتی هر جناحی نهایتا به نام حکومت ثبت می‌شود و صد البته امروز در کارنامه دکتر پزشکیان.

ج: در این میانه یک قدرت سوم هم پیدا شده و شخصی را به مرکز معرفی کرده است که ظاهرا نه از کانال استانداری بوده و نه ستاد پزشکیان. اگر چه آن شخص  نیرویی متعادل و غیر اصولگراست؛ اما قطعا در صورت گرفتن حکم، در اداره جهاد موفق نخواهد شد ـ البته گفتیم به دلیل ساختار جهاد ـ و دودش هم به چشم نظام می‌رود و هم سودش به کاسه اصولگرایان و صد البته زیانش به پای اصلاح‌طلبان نوشته می‌شود.

د: تنها راه باقی مانده این است که استانداری از نیروهای عاقل متدین فراجناحی یا لااقل متعادل داخل خود جهاد، فردی را معرفی کند. صد البته این مورد اعتراض اصلاح‌طلبان تندرویی قرار می‌گیرد که مقام را میوه انتخابات می‌دانند. اما در نهایت به نفع همه است. جهاد از این حالت فشل و معلق درمی‌آید. زودتر به فکر درآمدزایی خواهد افتاد که چند ماه دیگر پرسنل جهاد بدون حقوق نمانند. مرکز حمایت خواهد کرد چون از داخل خود سازمان است. نمایندگان رضایت خواهند داد زیرا سنگر به دست مخالفینشان نمی‌افتد. اصلاح‌طلبان خردمند و عاقل هم موافق خواهند بود زیرا وضعیت بین زمین و هوای فعلی جهاد، قطعا به سود مملکت و دولت پزشکیان نخواهد بود.

ما گفتیم که گفته باشیم و ثبت شود. مانند آنچه که درباره میراث فرهنگی و گردشگری گفتیم و آن روز شنیده نشد؛ تا امروز که دیده شد!

o