حرف‌هایی که نمی‌توانیم به خودشان بگوییم

نفیسه کلهر

می‌خواهم برای رفتن به یک مراسم لباسی از بین لباس‌هایم انتخاب کنم، در کمدم را باز می‌کنم و از میان لباس‌های داخل کمدم یکی را بیرون می‌آورم و نظر یکی از نزدیکانم را می‌پرسم، نیم نگاهی می‌اندازد و سرش را برمی‌گرداند و می‌گوید: «این را که همه جا پوشیده‌ای»

می‌پرسم چه اشکالی دارد؟ لباس تکراری پوشیدن از کی تا به حال جرم شده؟

لباس را برمی‌گردانم سر جایش، ولی با خودم فکر می‌کنم که اصلا چرا باید لباس‌هایمان مدام غیرتکراری باشد؟ حتی وقتی که پولش را داشتم هم بسیار پیش آمده بود که به عمد لباس تکراری پوشیده‌ باشم.

کاری که فعالان محیط زیست در همه جای دنیا می‌کنند.

اما هنوز در جامعه ما این رفتار مردود است! نه تنها نشان از صرفه‌جویی، داشتن یک الگوی مصرف فکر شده و اندیشه‌ای پشت آن نیست، بلکه با برچسب‌هایی چون بی‌سلیقگی، بی‌پولی، خسیس بودن و… معنا می‌یابد.

فکر می‌کنم به اطرافیانم و می‌بینم کم نیستند کارمندان ساده‌ای که تقریبا تمام حقوقشان را برای خرید لباس صرف می‌کنند! این روزها با دلار ۲۲۳ تومنی تقریبا دیگر هیچ پس‌اندازی ندارند، پولی اگر بماند نهایتا برای چند وعده کافه و رستوران رفتن است، چه برسد به کتاب خریدن و تماشای تئاتر یا سینما رفتن(که همیشه کارهای فرهنگی اولویت‌های پایینتری در جامعه ما داشته‌اند و اقتصاد بیمار به آن دامن هم زده است.)

و این تلاش برای اصطلاحا «خوش تیپ بودن» و متنوع لباس پوشیدن به قیمت متوقف شدن همه جنبه‌های دیگر زندگی از همه بدتر است!

سالیان سال است که فعالان محیط زیست در کشورهای پیشرفته‌تر لباس‌های دست دوم(تاناکورا) می‌پوشند، آن هم در اعتراض به نظام سرمایه‌داری و تبعات مصرف‌گرایی برای محیط زیست، در شرایطی که خرید لباس در کشورهای پیشرفته در مقایسه با کشورهای جهان سوم دغدغه مالی آنچنانی به حساب نمی‌آید! اما آگاهانه و از روی انتخاب، تصمیم می‌گیرند کمتر مصرف کنند! کمتر به محیط زیست صدمه بزنند، از صنعت بی‌رحمی که برای سود بیشتر در کشورهای ضعیفتر کارخانه‌هایشان را دایر کرده‌اند برندهای بزرگ و معروف بسیاری که بازار فروششان در فروشگاه‌های گران قیمت و خیابان‌های پر زرق و برق کشورهای پیشرفته است اما پشت صحنه تولیدشان در کشورهای جهان سوم است؛ و در کارگاه‌هایی با محیط نامناسب که به گزارش رسانه‌ها حتی بیشترشان تهویه درست و حسابی، نور کافی و شرایط بهداشتی مساعدی ندارد و از زنان و کودکان با حقوق کم بهره‌کشی می‌کنند.

فعالان محیط زیست و حقوق بشر به جای خرید این لباس‌های شیک، از تاناکوراها خرید می‌کنند تا به بی‌رحمی‌های نظام سرمایه‌داری دامن نزنند، اما ما در ایران حتی با وجود دسترسی نداشتن به برندهای مرغوب و کالای با کیفیت اما همچنان دوست داریم انواع رنگها را به کمدمان بیاوریم؛ در ماه چند لباس ارزان قیمت بخریم که تا دوماه دیگر همان‌ها هم رنگ و رویشان بروند و کهنه شوند و باز مجبور باشیم لباس‌های دیگر بخریم و این چرخه هیچ گاه تمامی ندارد!

در چنین شرایطی واقعا لباس تکراری پوشیدن چه مشکلی دارد؟ وقتش نشده که معیارهای ظاهریمان را تغییر دهیم؟ آراستگی و تمیز پوشیدن نباید معیار مهمتری باشد؟

بیاییم با تعمدا لباس تکراری پوشیدن این چرخه معیوب را متوقف کنیم!