تغذیه سالم و فعالیت بدنی، سدی در برابر سرطان

مرضیه قنبری 

امروزه سرطان به عنوان یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در دنیا و همچنین کشور ماست؛ با توجه به رواج سبک زندگی ماشینی و همچنین الگوهای غذایی نامناسب؛ پیش‌بینی می‌شود آمار ابتلا به این بیماری در آینده روند افزایشی داشته باشد.

لیلا آشوری در گفت‌وگو با ولایت اظهار داشت: با هدف آگاه‌سازی مردم در خصوص بیماری سرطان و پیشگیری از بیماری سرطان، چهارم فوریه مصادف با ۱۵ بهمن ماه به عنوان‌ روز جهانی سرطان نامگذاری شده است.

وی ادامه داد: امسال کمپین جدیدی با عنوان «متحد بر یگانگی» برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ در جهان معرفی شده است که این کمپین بر اهمیت یگانگی برای مواجهات یک فرد برای بیماری سرطان تمرکز دارد.

کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین با بیان اینکه ما نیز هم‌راستا با اهداف ملی و جهانی مبارزه با سرطان؛ از چهارم تا دهم بهمن ماه با شعار «هیچ‌کس تنها نیست ـ با هم علیه سرطان ـ از پیشگیری تا درمان و تسکین» برنامه‌هایی را برگزار کردیم؛ اظهار داشت: نیاز است مردم عوامل خطر بروز سرطان را بدانند و بر این اساس برای پیشگیری و همچنین غربالگری و تشخیص زودهنگام این بیماری اقدام کنند.

آشوری با تاکید بر اینکه هدفی که ما داریم این است که همه با هم برای پیشگیری و کنترل سرطان در سطح فرد، خانواده و اجتماع هم پیمان شویم؛ یادآور شد؛ برای پیشگیری از سرطان باید در وهله اول عوامل زمینه‌ساز در بروز سرطان یا عوامل خطر را بشناسیم.

ضرورت آگاه شدن از عوامل خطر بروز سرطان

وی تغذیه نامناسب به ویژه مصرف فست فودها، غذاهای سرخ کرده و غذاهای آماده، نداشتن فعالیت بدنی مناسب، مصرف دخانیات، چاقی و اضافه وزن را از جمله عوامل خطر در بروز سرطان عنوان کرده و افزود: داشتن رفتارهای غذایی سالم، توجه به داشتن فعالیت بدنی و  ورزش و آشنا کردن مردم با مخاطرات مصرف دخانیات از اقداماتی است که می‌تواند در راستای پیشگیری از بروز سرطان انجام داد.

ضرورت داشتن تغدیه سالم برای پیشگیری از بروز سرطان

کارشناس برنامه سرطان مرکز بهداشت استان با اشاره به نقش تاثیرگذار تغذیه در بروز بیماری‌ها به ویژه سرطان؛ افزود: به طور کلی برای داشتن تغذیه سالم بایستی به نکاتی توجه داشت؛ یکی از توصیه‌های بسیار مهم برای حفظ سلامتی، گنجاندن ۵ واحد سبزیجات و میوه در سبد غذایی روزانه است؛ از طرفی مصرف غذاهای سرخ کرده و آماده و نمک اضافه را به حداقل رساند.

تاثیر سوء مصرف سوسیس و کالباس در بروز بیماری‌ها از جمله سرطان اثبات شده است

آشوری با اشاره به شیوع مصرف فست‌فودها در جامعه، آن را هشداری برای سلامتی دانسته و تاکید کرد: با توجه به‌ بررسی‌هایی که انجام شده تاثیر سوء مصرف سوسیس و کالباس در بروز سرطان روده ثابت شده است.

وی کاهش مصرف نمک را به عنوان یکی دیگر از توصیه‌ها در حوزه تغذیه یاد کرده و یادآور شد: با توجه به اینکه عادات غذایی از سنین کودکی شکل می‌گیرد؛ در این گروه تاکید بسیاری به داشتن تغذیه سالم می‌شود؛ از طرفی مقوله‌ی دیگری که در این گروه سنی تاکید می‌شود؛ داشتن فعالیت‌بدنی و همین‌طور خواب کافی و مناسب است.

کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه‌ علوم پزشکی قزوین در بخش دیگری از سخنانش از ضرورت داشتن فعالیت بدنی مناسب گفته و ادامه داد: مساله دیگری که می‌تواند در کاهش بروز سرطان موثر باشد؛ داشتن فعالیت بدنی مناسب است.

وی تاکید کرد: توصیه می‌شود حتما افراد پنج روز از هفته به مدت ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشند.

آشوری در خصوص اینکه «باید فعالیت بدنی چگونه باشد؟» تاکید کرد: فعالیت بدنی باید طوری باشد که در نتیجه آن ضربان قلب بالا رفته و فرد به نفس زدن بیفتد.

ارتباط فعالیت بدنی سریع و تقویت سیستم ایمنی بدن

کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین تصریح کرد: این امر باعث افزایش جریان خون بدن می‌شود و با افزایش جریان خون در بدن، هورمون‌ها و سیستم ایمنی تقویت شده و در نهایت مقابله با سلول‌های سرطانی برای بدن راحت‌تر می‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنانش از چاقی به عنوان یک عوامل خطر در بروز سرطان یاد کرده و ادامه داد: با توجه به‌ تاثیر چاقی در بروز بسیاری از بیماری‌ها به ویژه سرطان، توصیه ما برای پیشگیری از بیماری‌های متعدد همچون سرطان، حفظ تعادل وزن بدن است.

به گفته آشوری چاقی با افزایش التهاب و تغییرات هورمونی می‌تواند زمینه‌ساز سرطان‌های پستان، روده و رحم باشد.

ثبت سالانه حدود هزار و ۸۰۰ مورد ابتلا به سرطان در استان

وی از افزایش ثبت آمار سرطان در کشور و استان گفته و اذعان داشت: بطور کلی سالانه حدود هزار و ۸۰۰ مورد جدید ابتلا به سرطان در استان داریم.

آشوری با بیان اینکه در آقایان شایع‌ترین سرطان‌ها به ترتیب سرطان معده، کولورکتال، پروستات و سرطان پوست است؛ یادآور شد: در خانم‌ها نیز به ترتیب سرطان پستان، سرطان تیرویید، سرطان کولورکتال و سرطان معده و پوست شیوع بیشتری دارد.

کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه معمولا بروز سرطان‌های شایع با علائمی همراه است؛ افزود: اگر فردی، علامت‌های هشداردهنده را مشاهده کرد؛ بایستی بلافاصله به پزشک مراجعه کند.

این علایم شامل کاهش وزن ناخواسته، وجود توده، خونریزی غیرطبیعی، تغییرات پوستی، اختلال در بلع یا سوءهاضمه مقاوم به درمان و … می‌باشند.

غربالگری سرطان‌ها گامی در شناخت به‌هنگام برای ابتلا به سرطان

وی در ادامه با اشاره به غربالگری برای شناسایی برخی از سرطان‌ها گفت: در کشور و همچنین استان ما برای شناسایی موارد ابتلا به سرطان پستان، سرطان روده بزرگ و همچنین سرطان دهانه رحم برنامه غربالگری برای افراد بالای ۳۰ سال انجام می‌شود.

وی تاکید کرد: غربالگری سرطان پستان و دهانه رحم به صورت رایگان در تمام مراکز خدمات جامعه سلامت در سطح استان در اتاق مامایی انجام می‌شود و افراد می‌توانند با مراجعه به مراکز ما از این خدمات بهره‌مند شوند.

آشوری با بیان اینکه معاینه پستان از نظر شکل ظاهری، قرینگی، ترشحات و … باید توسط خود فرد از سن ۲۰ سال انجام شود؛ اظهار داشت: از سن ۳۰ سال باید این معاینات با مراجعه به ماما یا پزشک انجام شود و از سن چهل سالگی نیز توصیه می‌شود نسبت به انجام  ماموگرافی هر دو سال یکبار اقدام شود.

وی از غربالگری سرطان روده بزرگ نیز گفته و توصیه کرد: در این راستا تاکید می‌شود افراد از سن چهل و پنج سالگی به آزمایشگاه‌های خصوصی برای بررسی خون مخفی در مدفوع مراجعه کنند.

آشوری با اشاره به اهمیت شناسایی به هنگام موارد ابتلا به سرطان روده بزرگ؛ اذعان داشت: با توجه به‌ اهمیت غربالگری سرطان روده بزرگ؛ مرکز خدمات جامع سلامت مینودر شهرستان قزوین به عنوان مرکز پایلوت انتخاب شده است که به صورت رایگان غربالگری سرطان روده بزرگ برای جامعه هدف این مرکز انجام می‌شود.

کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشت استان قزوین با اشاره به اجرای برنامه غربالگری سرطان دهانه رحم از سن ۳۰ تا ۶۰ سالگی برای خانم‌ها؛ گفت: توصیه می‌شود افراد از سن ۳۰ سالگی برای انجام تست پاپ اسمیر و غربالگری دهانه رحم به مراکز ما مراجعه کنند.

آشوری در ادامه از بالا بودن شیوع سرطان پروستات در آقایان گفته و یادآور شد: سرطان پروستات در آقایان شایع است و با توجه به این امر باید حتما با مراجعه دوره‌ای به پزشک و انجام معاینات و آزمایش خون، وضعیت سلامت آنها مورد بررسی قرار گیرد.

افزایش موارد سرطان معده و هشدار در این خصوص

کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین در ادامه هشداری هم داد.

وی گفت: اخیرا سرطان معده شیوع بیشتری پیدا کرده است.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه علائم سرطان معده با علایم مشکلات گوارشی و … هم‌پوشانی دارند؛ مردم زیاد جدی نمی‌گیرند؛ و به همین دلیل متاسفانه این نوع سرطان دیر شناسایی می‌شود.

آشوری با بیان اینکه سرطان‌هایی که شیوع بیشتری دارند؛ دارای علائمی هستند؛ تصریح کرد: در صورتی که فرد این علائم را داشته باشد و بلافاصله برای بررسی‌های بیشتر به پزشک مراجعه کند؛ با اقدامات درمانی به‌هنگام می‌تواند زندگی طبیعی داشته باشد.