اعتماد عمومی همچنان به رسانه مکتوب است

رسانه مکتوب جایگزین ندارد و جایگاه خود را خواهد یافت

سید عبدالعظیم موسوی، مدیر مسئول روزنامه ولایت، در نشستی با روزنامه‌نگاران سابق این رسانه به مناسبت انتشار شماره 5555 روزنامه ولایت با اشاره به تبیین ماهیت کار فرهنگی و رسانه‌ای، بر حفظ جایگاه نشریات مکتوب در فضای رسانه‌ای کشور تاکید کرد و از خانواده‌های درگیر پرونده‌های قضایی حساس و اعتماد مردم به این روزنامه سخن گفت.

این روزنامه نگار پیشکسوت با رد این نظریه که فضای مجازی جایگزین رسانه مکتوب می‌شود، این دیدگاه را بر اساس تجربه‌های تاریخی تحلیل کرد و  توضیح داد: هرگز تلویزیون جایگزین رادیو نشد؛ هرگز رادیو جایگزین روزنامه نشد؛ هرگز روزنامه جایگزین مجله نشد و هرگز مجله جایگزین کتاب نشد. پس از یک دوره نوسان، فضای مجازی جایگاه خود را پیدا می‌کند و رسانه مکتوب نیز جایگاه ثابت خود را خواهد داشت.

مدیر مسئول روزنامه ولایت در ادامه سخنانش با تاکید براینکه کار فرهنگی و رسانه‌ای یک فعالیت فردی نیست بلکه یک کار جمعی می‌باشد؛ مطرح کرد: نقش من در روزنامه ولایت از زمان آغاز به کار آن در سال ۱۳۶۲، صرفاً «منصب نگهبانی» بوده و من تنها نگهبان این رسانه بودم که این ساختار بماند و تقویت شود. مواد اولیه و مصالح ساختمانی این نشریه، دوستانی بودند که با قلم، قدم و زحمات شبانه‌روزی موجب شدند که این جریده به روزنامه تبدیل شود.

موسوی یادآور شد: روزنامه ولایت «مولود شرایط» بود و در زمانی که در قزوین به غیر از رسانه‌های رسمی، هیچ رسانه دیگری وجود نداشت، برای پاسخگویی به یک نیاز اساسی متولد شد.

مدیر مسئول روزنامه ولایت در بخش دیگری از صحبت‌هایش، وقایع دنیا و انتخاب‌های اجتماعی را در سه دسته کلی طبقه‌بندی کرد و توضیح داد: اتفاقات انفعالی یکی از سه نحله است؛ افرادی که نه از سر علاقه، بلکه از سر بیکاری و ناچاری روزنامه‌نگاری را انتخاب می‌کنند؛ مانند دانشجویی هستند که صرفاً برای فرار از خدمت سربازی به دانشگاه می‌رود. فردی که از روی علاقه معلم یا دانشجو نشود، هرگز در آن کار موفق نخواهد بود.

موسوی گفت: پدیده‌هایی که برای حصول یک هدف خاص ایجاد می‌شوند و با رسیدن به هدف، از بین می‌روند؛ مانند تشکیل یک انجمن یا نشریه برای انتخابات است که پس از حصول به هدف، فعالیتش متوقف می‌شود.

او اتفاقات برآمده از شرایط را شیوه دیگر عنوان و اضافه کرد: رخدادهای حقیقی و ماندگار که توسط شرایط موجود به وجود می‌آیند همچون انقلاب اسلامی که انقلاب را نه امام خمینی (ره)، نه مردم و نه شاه به تنهایی ایجاد نکردند، بلکه «یک شرایطی به وجود آمد که بالاخره بایستی از یک جایی راه برون‌رفت پیدا می‌کرد».

موسوی همچنین با تشکر از تمامی همکاران و روزنامه‌نگاران که در چهل و دو سال گذشته در این رسانه فعالیت داشته‌اند؛ یادآور شد: وقایع جهان و انتخاب‌های اجتماعی با استفاده از این سه دسته شامل: انفعالی، هدفی و برآمده از شرایط است تا تحلیل واقعیت سریع‌تر صورت پذیرد و به حقیقت کمک می‌کند.

«وقار و میانه‌روی» رمز موفقیت و عبور روزنامه ولایت از مرز ۴۰ سالگی

در ادامه این نشست صمیمانه، جواد حضرتی‌ها، روزنامه‌نگار و پژوهشگر قزوینی در سخنانی به تحلیل عوامل توسعه در غرب و موانع آن در ایران پرداخت و استمرار و تداوم را مهم‌ترین عامل توسعه در کشورهای پیشرفته اروپایی دانست.

حضرتی‌ها اظهارکرد: یکی از مهم‌ترین دلایل توسعه کشورهای اروپایی، استمرار در حوزه سرمایه و سرمایه‌گذاری است؛ به نحوی که خاندان‌هایی با عقبه‌ای بیش از سیصد سال، همواره در این جوامع نقش‌آفرین و تعیین‌کننده بوده‌اند. این استمرار توانسته جامعه را به ثباتی برساند که منجر به توسعه شده است.

فقدان «استمرار»، مانع توسعه در ایران

او در مقابل، این شرایط را در ایران غایب دانست و تصریح کرد: متاسفانه در ایران این شرایط را نداریم. خاندان‌هایی که «تَمَوُل» اقتصادی داشتند، چون ناگهان به دارایی رسیدند. همان‌طور که ملک و دارایی را به‌راحتی می‌دادند به‌راحتی هم پس می‌گرفتند و به همین جهت هیچ خاندانی استمرار پیدا نکرده است.

این پژوهشگر، خاندان قوام را جزو معدود استثنائات با استمرار تاریخی دانست که آن‌ها نیز همیشه نقش‌آفرین نبوده‌اند و در دوره‌های زیادی دچار کسوف شده‌اند.

فقدان تداوم در مطبوعات قزوین

حضرتی‌ها با اشاره به وضعیت رسانه‌ای قزوین، بر مشکل فقدان تداوم در این عرصه تأکید کرد: وقتی تاریخ مطبوعات همین قزوین را نگاه می‌کنیم، به ندرت می‌بینیم یک نشریه‌ای بیش از ده سال توانسته باشد ادامه دهد.

تقدیر از «روزنامه ولایت» و مدیریت دکتر موسوی

او در ادامه سخنانش با تحسین عملکرد روزنامه «ولایت» که مرز چهل سالگی را پشت سر گذاشته است، «وقار» و «میانه‌روی» دکتر موسوی، مدیر این نشریه را کلید این استمرار موفق دانست و عنوان کرد: مهم‌ترین ویژگی مدیر مسئول روزنامه ولایت همین وقاری است که ما در رفتار و اندیشه او از گذشته بسیار دور دیده‌ایم.

این چهره ادبی و فرهنگی استان با بیان اینکه وقار و میانه‌روی بسیار مهم است؛ اضافه کرد: در مناسبات سیاسی در شهر سیاست‌زده‌ای مانند قزوین ـ که به قول زنده‌یاد «احمد عزیزی» آب را هم با سیاست می‌خورند – حکم سیمرغ و کیمیا را دارد.

حضرتی تاکید کرد: هدایت صحیح این مسیر در یک شهر سیاسی، نشان‌دهنده «مدیریت به ذات» موسوی است؛ ایشان هر جایی که کار کرده، آنجا را رشد داده است.

روزنامه ولایت؛ نقطه آغاز چهره‌های ملی

این روزنامه‌نگار قزوینی همچنین با اشاره به نقش روزنامه ولایت در پرورش نیروهای متخصص بیان کرد: بسیاری از افرادی که نویسنده و چهره شدند و کار آنها در تراز ملی دیده می‌شود، نقطه آغازشان به یک اعتبار، ولایت بود. ما کمتر فردی را می‌شناسیم که توانسته باشد با مداومت بستر فراهم کرده باشد که بتواند در عرصه‌های مختلف بدرخشد.

حضرتی‌ها همچنین تاکید کرد: قزوین به دلیل پرورش نیروی توانمند در حوزه‌های مختلف خبر، گرافیک، فرهنگ و هنر، شعر، اجتماعی، حوادث و ورزش از طریق این رسانه، مدیون دکتر موسوی است.

مدیریت غیرهیجانی و نیروسازی، دو ستون اصلی روزنامه ولایت

نادر میرزایی، روزنامه‌نگار و سردبیر اسبق روزنامه ولایت، که از سال ۶۷ تا ۷۲ در این جریده قلم زده است در سخنانی به تشریح ویژگی‌های بارز مدیریتی دکتر موسوی در دوران مدیریت ایشان بر این نشریه اظهار کرد: رویکرد «غیرهیجانی» و تمرکز بر «نیروسازی» از مهم‌ترین دستاوردهای روزنامه ولایت در سال‌های فعالیت بوده است.

مدیریت واقع گرایانه

او در ادامه تصریح کرد: دکتر موسوی هرگز برخوردی هیجانی با انتشار نشریه نداشتند و همواره تلاش کردند روزنامه ولایت را به صورت «حقیقی و واقع‌گرایانه» منتشر کند تا مراحل رشد و بلوغ خود را طی نماید.

این روزنامه‌نگار ادامه داد: ایشان با وجود موقعیت‌هایی که داشتند، می‌توانستند کار را از همان ابتدا حرفه‌ای‌تر پیش ببرند، اما اجازه دادند نشریه سیر طبیعی خود را طی کند و ریشه بدواند تا استوار باقی بماند. هرگز برخورد فواره‌ای نکردند؛ یعنی یک‌باره حرکتی بزرگ انجام دهند و بعد فروکش کنند. به همین خاطر سعی کردند کار را به صورت متعادل پیش ببرند تا نشریه کم‌کم شکل بهتر و بلوغ بیشتری پیدا کند.

تأکید بر رسالت نیروسازی

میرزایی بیان کرد: یکی دیگر از رسالت‌های مدیریتی که موسوی به صورت ضمنی به آن می‌پرداخت، «نیروسازی و تربیت» بود.

او با اشاره به اینکه در سال‌های اولیه انتشار نشریه ولایت رسانه فعال دیگری در شهر نبود و نیروهای حرفه‌ای مطبوعاتی نیز کم بودند؛ عنوان کرد: ایشان در حال تربیت نیروهایی بودند که در حوزه‌های مختلف روزنامه‌نگاری ـ از هیات تحریریه و گزارش‌نویسی گرفته تا پشتیبانی و فرآیند نهایی چاپ ـ توانمندی لازم را کسب کنند.

سردبیر اسبق ولایت همچنین گفت: من معتقد هستم همه روزنامه‌نگاران امروز ما مدیون آن حرکت آغازین هفته‌نامه ولایت هستند که با حسن‌نیت دکتر موسوی به نتیجه رسید. اگر آن کیفیت متعادل از ابتدا نبود، قطعاً امروز این توانمندی که در حوزه مطبوعات قزوین داریم، وجود نداشت.

پرورش استعدادهای فرهنگی و ادبی در قزوین با روزنامه ولایت

روانبخش محمدی از دیگر روزنامه‌نگاران باسابقه «روزنامه ولایت» است که فعالیت خود را از بیست و سوم بهمن سال ۱۳۶۷ در این نشریه آغاز کرده است در این نشست در سخنانی، نقش محوری روزنامه ولایت را در فضای فرهنگی استان قزوین تشریح کرد.

این روزنامه‌نگار با اشاره به اینکه در زمان آغاز فعالیت ولایت، قزوین فاقد هرگونه هفته‌نامه یا نشریه فعال بود، اظهار کرد: فعالیت روزنامه ولایت موجب شد افراد زیادی در شهر قزوین در حوزه‌های مختلف از ادبیات، هنر و شعر ارتباط برقرار کرده و در این فضا رشد کنند. آثار آنها همراه با هفته‌نامه که در آن زمان نوپا بود چاپ می‌شد و آن نویسندگان شکوفا می‌شدند.

او اضافه کرد: این فعالیت سبب شد تا در دهه هفتاد، هفته‌نامه‌های دیگری نیز در قزوین راه‌اندازی شوند که هم به عنوان «رفیق» و هم «رقیب» به فعالیت می‌پرداختند، که این رقابت، به رشد کیفیت نشریه کمک کرد.

پرورش نویسندگان و حفظ اعتدال سیاسی

محمدی تاکید کرد: بسیاری از فعالان امروز در حوزه‌های ادبیات، قصه‌نویسی و شعر در استان، آغاز کار و ارتباطات اولیه خود را با هفته‌نامه ولایت آغاز کرده و آثار خود را برای اولین بار در این نشریه به چاپ رساندند.

این پیشکسوت رسانه خاطرنشان کرد: هفته‌نامه ولایت همواره تلاش می‌کرد تا تعادل را حفظ کند و وارد جریان‌های تند سیاسی نشود و به نوعی اعتدال را پیشه خود کند.

روزنامه ولایت از بازوی فرهنگ و هنر تا پیشگامی در بهره‌گیری از ظرفیت بانوان

حسن لطفی، دیگر روزنامه‌نگار با سابقه روزنامه ولایت که در این نشست مجالی برای صحبت‌های ایشان نبود در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت در تحلیلی از تاریخ فرهنگ و هنر استان قزوین، بر نقش محوری نشریه «ولایت» در شکل‌گیری فضای رسانه‌ای و فرهنگی این استان تاکید کرد.

او در دوره‌های مختلف از اواخر دهه شصت تا اواسط دهه هشتاد، سابقه عضویت در شورای نویسندگان و دبیری هنر و ادب هفته‌نامه «ولایت» را داشته است.

لطفی با اشاره به دو دسته افراد تأثیرگذار در فرهنگ قزوین، متولدین و مهاجرانی که به قزوین به عنوان سرزمین  مادری نگاه کرده‌اند، عبدالعظیم موسوی را یکی از تاثیرگذارترین چهره‌ها در حوزه مطبوعات و فرهنگ قزوین دانست.

تاثیرگذاری چندوجهی «ولایت»

او بیان کرد: «ولایت» که فعالیت خود را از اوایل یا اواسط دهه شصت آغاز کرد، صرفاً یک رسانه خبری نبود، بلکه به عنوان بازویی برای فرهنگ، هنر و سیاست  استان قزوین است.

این روزنامه‌نگار بیان کرد: بسیاری از هنرمندان مشهور قزوینی که امروز در سطح کشور شناخته شده‌اند و چهره ملی هستند، ارتباطی مستقیم با این نشریه داشته‌اند.

لطفی اضافه کرد: «ولایت» اولین نشریه حرفه‌ای قزوین است که مسیر رفتار حرفه‌ای در حوزه نشر و مطبوعات را به نشریات بعدی آموزش داد و بسیاری از ناشران بعدی قزوین به طور مستقیم یا غیرمستقیم از آن الگوبرداری کرده‌اند.

رسالت اجتماعی و فراموشی گذشته

او با ابراز تاسف از فراموشی گذشته، تأکید کرد:  «ولایت» در آن سال‌ها تأثیرات اجتماعی عمیقی در استان داشته و به پیگیری مسائلی از یک کوچه و محل گرفته تا مشکلات عمومی پرداخته است.

پیشگامی در حضور زنان

نکته برجسته دیگری که توسط این روزنامه‌نگار مورد اشاره قرار گرفت، رویکرد پیشتازانه «ولایت» در قبال حضور زنان در عرصه‌های اجتماعی بود. لطفی در این باره تأکید کرد: روزنامه ولایت، پیش از آنکه جریان توجه به زنان جدی شود، ابتدا یک معاون سردبیر زن داشت و بعدها یکی از زنان توانمند به عنوان سردبیر، سکان هدایت «ولایت» را به دست گرفت.

او با اشاره به ترکیب کادر نویسندگان، خبرنگاران و عکاسان این رسانه مطرح کرد: اکنون هم بخش عمده‌ای از بدنه فعال «ولایت» را زنان توانمند استان تشکیل داده‌اند که دغدغه‌مند مسائل مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی هستند./ی