سرطان معده


گردآورنده‌: دکتر علی زرگر
شایع‌ترین سرطان در آقایان و دومین سرطان در خانم‌ها می‌باشد که کشنده‌ترین سرطان در ایران است و بندرت در زیر سن 40 سالگی اتفاق می‌افتد که اوج آن در 60 سالگی است. یکی از علل قطعی این سرطان عفونت معده با میکروب اچ‌پیلوری است که باعث افزایش ریسک تا 2 الی 16 برابر می‌شود. در کل 10% از سرطان‌های معده تجمع خانوادگی نشان می‌دهند. در سرطان معده 28% عوامل قابل توراث است در حالی که در 10% عوامل محیطی مشترک و در 62% عوامل محیطی غیرمشترک در ایجاد سرطان معده نقش دارند.
تقریبا نیمی از مردم دنیا آلوده به میکروب اچ‌پیلوری در معده خود می‌باشند اما در کل 3 ـ 1% بیماران آلوده در هر سال ممکن است دچار التهاب مزمن خاصی در معده بشوند که از نظر ژنتیکی مستعد به سرطان‌زائی هستند و البته این تغییرات در چندین مرحله اتفاق می‌افتد که نهایتا به تغییرات خفیف پیش‌سرطانی تبدیل می‌شود، که با درمان قابل برگشت است. از علل دیگر قطعی سرطان معده پولیپ‌های آدنوماتوز، سیگار، سابقه جراحی معده و سابقه زخم معده است. عوامل ارثی، یعنی سابقه خانوادگی، خطر ابتلا به سرطان معده را در بستگان درجه یک دو برابر می‌کند. پولیپ‌های ارثی روده و سرطان روده بزرگ نوع ارثی غیرپولیپی هم از عوامل قطعی دیگر هستند.
مواردی که احتمالا در ایجاد سرطان معده نقش دارند به قرار زیر هستند:
مصرف بالای نمک مثل ترشی‌جات، سس سویا، گوشت یا ماهی نمک زده یا خشک، غذاهای کنسروی، چاقی مفرط (در سرطان نوع شایع در غرب) مصرف تنباکوی کشیدنی، سابقه زخم معده و نوعی کم خونی (پرنیسیوز) است و برعکس مصرف آسپرین یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی نقش محافظتی دارند (اگر چه به علت عوارض توصیه نمی‌شوند). از موارد ممکن سرطان‌زا سطح پایین اجتماعی و اقتصادی (در سرطان نوع شایع در شرق) و برعکس مصرف غذاهای حاوی ماهی تازه و مصرف بالای میوه تازه مخصوصا مرکبات (باعث 40% کاهش) و سبزیجات خام (باعث 30% کاهش) و ویتامین c (موجود در میوه موثرتر از نوع داروئی) اثر محافظتی دارند و فیبرهای غلات در جلوگیری از نوع سرطان معده شایع در غرب هم اثر محافظتی دارند. از موارد قابل تردید در سرطان‌زائی معده نوعی از پولیپ‌های معده، مصرف بالای نیترات (در غذاهای سرخ شده، بد یا طولانی نگه‌داری شده و یا دوباره گرم شده، گوشت‌های فرآوری شده (مثل سوسیس و کالباس)، آلودگی‌های غذائی میکروبی و سم قارچی از نوع آفلاتوکسین را می‌توان نام برد). در ژاپن بعد از آمدن یخچال شیوع سرطان معده کاهش پیدا کرد چون یخچال باعث کاهش دما و کاهش رشد باکتری، قارچ و دیگر آلوده‌ کننده‌های غذای تاره می‌شود و از تخمیر میکروبی نیترات‌ها جلوگیری می‌کند که ماده سرطان‌زای شناخته شده‌ای می‌باشد. چای غلیظ و داغ نیز دیده شده که شانس سرطان معده را بالا می‌برد و برعکس اثر محافظتی قابل تردید در مصرف بالای چای سبز دیده شده است. بطور کلی پیشگیری از عوامل فوق‌الذکر باعث کاهش 30 تا 50% ریسک ابتلا به سرطان معده می‌شود.
علائم سرطان معده
سرطان معده در مراحل اولیه تا 80% موارد علامتی ندارد و وقتی اتفاق می‌افتد مثل علائم زخم معده خود را نشان می‌دهد یعنی بیمار دچار سوءهاضمه می‌شود و متاسفانه جدی تلقی نمی‌گردد در صورتی که بایستی بروز علائم سوءهاضمه در سن بالای 45 سال مشکوک تلقی شده و بیمار آندوسکوپی گردد. اگر چه در کمتر از 1% موارد ممکن است سرطان تشخیص داده شود. البته سوء‌هاضمه بیماری شایع می‌باشد به طوری که 25% مردم هر سال دچار آن می‌شوند که ممکن است با یکی یا بیشتر از علائم زیر بروز نماید:
ـ 1 ـ احساس سنگینی معده بعد از خوردن غذا 2 ـ سیری زودرس 3 ـ درد یا سوزش در قسمت وسط بالای شکم (بین ناف و جناغ سینه) بقیه علائم سرطان معده، عبارتند از: تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی، گیر کردن غذا، مدفوع سیاه و سیری زودرس و در صورت پبیشرفته بودن این نوع بیماری علائم شایع شامل کاهش وزن و درد شکمی می‌باشد.
تشخیص سرطان معده
آندوسکپی در حال حاضر روش انتخابی جهت تشخیص می‌باشد. چون عکس‌برداری رنگی از معده ممکن است 30 تا 40% موارد را مشخص نکند.
درمان
متاسفانه در بهترین شرایط درمانی در کل فقط 24% از بیماران مبتلا تا 5 سال زنده می‌مانند. البته اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شوند حتی با آندوسکوپ قابل درمان بوده و ممکن است این شانس به 90% افزایش پیدا کند. برعکس هر چه دیرتر مراجعه شود احتمال موفقیت درمانی کمتر می‌شود که ممکن است از جراحی، شیمی درمانی و رادیوتراپی استفاده گردد و در موارد پیشرفته باز ممکن است درمان با آندوسکوپ کمک نماید.
غربال‌گری و پیشگیری در سرطان معده
غربال‌گری برای سرطان معده با آندوسکپی به نظر در جوامعی که سرطان معده شیوع متوسط تا بالائی دارد (مثل مرد مسن آسیایی) شاید مقرون به صرفه باشد. در مورد سابقه خانوادگی سرطان معده بحث خیلی پیچیده است ولی به طور خلاصه وجود سرطان در زیر سن 50 سال در خانواده، یکی از موارد الزامی بررسی افراد درجه یک دیگر در سن جوانی می‌باشد.
پیشگیری از سرطان معده
ـ 1 ـ ریشه‌کنی میکروب معده به طور قطع در بیماران با ریسک بالای ابتلا به سرطان معده توصیه می‌شود. ولی با توجه به ابتلا بالای افراد در جهان سوم به این میکروب و این که فقط ژن مخصوصی از این نوع میکروب (در فردی که استعداد به سرطان معده داشته باشد) ممکن است موجب ایجاد سرطان گردد. اقدام به ریشه‌کنی در کل افراد جامعه را به علل مختلف توصیه نمی‌کنند. 3 ـ استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها مثل کاروتینوئید، ویتامین C و E چون ممکن است باعث افزایش سرطان ریه بشوند، توصیه نمی‌گردند. 3 ـ مصرف آسپرین و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی نیز به علت عوارض آن توصیه نمی‌شوند 4 ـ مصرف چای سبز نیز به علت ضد و نقیض بودن اثربخشی آن توصیه نمی‌گردد.

يكشنبه 16 مهر 1391
09:38:01
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT