بورس داغ بورس


نفیسه کلهر
«یکی از روزهای وسط هفته با انرژی در یک جلسه‌ی کاری هفت‌ نفره حاضر شدم. من آن روز مدیریت جلسه را به جای کس دیگری بر عهده گرفته بودم. مدیر یکی از بخش‌ها از من خواسته بود تا مسائلی را به گوش کارمندان برسانم و به دلیل ضرورت مسئله با اینکه خودش نتوانسته بود حضور داشته باشد، اما خواسته بود که جلسه تشکیل شود. بر حسب تصادف در این جلسه همه خانم بودیم،. جلسه را شروع کردم و همان ابتدا مطمئن شدم که تقریباً هیچ‌کس به حرف‌های من گوش نمی‌دهد. اول آرام و در گوش هم چیزهایی پچ‌پچ می‌کردند؛ یک دستشان گوشی موبایل بود و مدام صفحه‌اش را که پر از نمودار بود، بالا پایین می‌کردند و دست دیگرشان جلوی دهانشان را می‌گرفت، وقتی که سرشان را نزدیک به گوش دیگری می‌کردند. یک ربع نگذشته بود که پچ‌پچ‌ها تبدیل به صحبت‌های کوتاه با صدای متوسط شد. نیم ساعت بعد بدون هیچ ملاحظه‌ای از حضورشان در جلسه و توجه به ساعت اداری با صدای بلند باهم بحث می‌کردند و از خرید و فروش چیزی حرف می‌زدند». این صحبت‌های همراه با عصبانیت یکی از مدیران اداری سازمانی در شهر قزوین بود که نخواست نامش فاش شود. یکی دیگران از شهروندان هم برای ولایت این‌طور تعریف می‌کند: «برای کاری به یکی از ادارات دولتی رفته بودم. در بیشتر اتاق‌ها افراد مشغول صحبت درباره‌ی بورس و خریدوفروش سهام بودند» این جوان 30 ساله شکایت داشت از اینکه نه‌تنها به کارش رسیدگی نمی‌شد، بلکه از طرف بیشتر کارمندان با او طوری رفتار می‌شد که انگار مزاحم کارشان شده است. او می‌گوید: «‌در نهایت بعد از اینکه کارم در زمانی بیشتر از دو برابر آن مدت که انتظارش را داشتم، انجام شد به سر کارم برگشتم؛ اما اعصابم از این برخوردها خیلی به هم ریخت و تمام روز را بی‌انرژی گذراندم».  بازار 15 میلیون نفره کمتر کسی است که این روزها از بازار داغ بورس و سودهای گاه کلانش نشنیده باشد و برای وارد شدن به این فضا وسوسه نشده باشد؛ از سودهای یک روزه چند صد میلیونی و بازار تماماً سبز رنگ که شبیه به «در باغ سبز نشان دادن» است. یا از تبلیغات رنگارنگ کارگزاری‌ها و توصیه‌های صد من یک غاز تازه‌واردان به بورس که مثل پیرهای خاک بورس خورده حرف می‌زنند. خلاصه هر کسی توانسته کد بورسی‌ای درخواست داده و سرمایه‌ای وارد کار کرده است.  آن‌طور که ایرنا خبر داده بود تنها در سال جاری یعنی در حدود 4 ماه گذشته، 4 میلیون کد بورسی جدید در کشور ایجاد شده است. در حالی ‌که بر اساس خبرها «حسین فهیمی»؛ رئیس شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه اعلام کرده که کدهای بورسی ایجاد شده در طول 12 ماه سال 1398، 600 هزار عدد و در مدت مشابه در سال 1397 تنها 100 هزار عدد بوده‌اند. از این خبر می‌توان استنباط کرد که درخواست کد بورسی در سال 1399 نسبت به سال 1397 به مقدار 12 برابر افزایش داشته است.  مردم چاره‌ای ندارند گویا بخشی از این 15 میلیون نفر که به گفته‌ی «امیر هامونی»؛ مدیرعامل فرابورس ایران کد بورسی‌شان فعال است و در حال خرید و قروش هستند، بیشترشان افراد شاغلی هستند که طی ساعات اداری مشغول به خرید و فروش می‌شوند؛ تازه این 15 میلیون نفر به جز کدهایی هستند که برای دریافت سهام عدالت ایجاد شده است. به نظر می‌رسد این همزمانی ساعات کار اداری با ساعات خرید و فروش بورس باعث شده که مشکلاتی بین کارمندان و کارفرما یا ارباب‌رجوع ایجاد شود. هر چند همان مدیری که از کار کردن همکارانش در ساعات اداری عصبانی بود، اما به آنها حق هم می‌دهد: «گرانی و تورم که این روزها برای بعضی اقشار کمرشکن است باعث شده تا همه به دنبال سودآوری و افزایش سرمایه‌شان باشند تا فشار زندگی‌شان را کم کنند. بعضی هم به دنبال سودهای یک‌شبه هستند.» این زن جوان ادامه می‌دهد: «مردم چاره‌ای هم ندارند؛ آن‌قدر ناامنی روانی از نظر مالی دارند که می‌خواهند به هر دری بزنند و سرمایه‌شان را زیاد کنند؛ بورس هم یکی از راه‌هاست، من هم مخالف این تلاش نیستم؛ اما مشغول بودن به کاری دیگر در ساعت اداری از نظر اخلاقی و شرعی و قانونی درست نیست.» او توضیح می‌دهد: «فرقی نمی‌کند اگر کسی در ساعت اداری پشت سیستم‌اش بازی کند، یا کارهایی مثل جدول حل کردن انجام دهد، یا در بورس وقت بگذراند، یا غیر از ساعت نماز و نهار، بخواهد غذا بخورد یا... هر کاری که انجام دادنش مانع انجامِ کارهای اداری شود؛ بی‌اخلاقی است».  تخلف شاخ و دم ندارد این‌طور که به نظر می‌رسد این وضعیت تنها مختص شهر ما، قزوین نبوده و آن‌طور که در ادامه می‌خوانید بعضی شهرهای کوچک و بزرگ دیگر هم درگیر این قضیه شده‌اند؛ چرا که کار به‌جایی رسیده که «غلامرضا عباس پاشا» معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری تهران خبر از ممنوعیت فعالیت کارمندان در بورس را به شهرآرانیوز داده است: «به استناد قانون، فعالیت کلیه کارمندان در ساعات اداری در بورس غیرقانونی است و چنانچه مسئول مربوطه در گزارش این تخلف کوتاهی کند پرونده او هم به تخلفات اداری ارجاع داده می‌شود». و حتی در زنجان هم قوانینی برای کارمندان خاطی وضع شده است؛ پس از اینکه «فتح‌ا... حقیقی»؛ استاندار زنجان خبر از انجام معاملات بورسی در ساعات اداری داد، «حجت‌الاسلام اسماعیل صادقی‌نیارکی‌«؛ رئیس‌ کل دادگستری استان زنجان هم اعلام کرد، کارمندانی که در ساعت اداری در بورس فعالیت می‌کنند، متخلف بوده و تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرند.  توصیه‌های بورسی مصطفی تقی‌زاده کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با ولایت نکاتی را مطرح کرد که شاید بتواند ریسک ضرر و زیان در بورس را کم کند. او توضیح می‌دهد: «برای سرمایه گذاری در بورس دو روش هست؛ روش مستقیم این است که فرد خودش با مراجعه به کارگزاری و دریافت کد بورسی و در صورت درخواست دریافت نام کاربری آنلاین‌، شروع به خرید و فروش سهام می‌کند و روش غیر‌مستقیم هم آن است که فرد خودش به این دلیل که زمان یا علم خرید و فروش سهام بورسی را ندارد، طرح‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری را می‌خرد.» این کارگزار سابق بورس توضیح می‌دهد: «صندوق‌های سرمایه‌گذاری انواع مختلفی دارد و تحلیلگران و کسانی که تحصیلات و تجربه این کار را دارند به جای افراد به معامله و خرید و فروش می‌پردازند و بازده سرمایه‌گذاری به روش غیر‌مستقیم به توانایی گردانندگان صندوق بستگی دارد. تقی‌زاده می‌افزاید: « توصیه اکثر تحلیلگران این است که کسانی که با بورس آشنایی نداشته یا وقت این را ندارند که خودشان مستقیم خرید و فروش کنند، از یونیت‌های صندوق سرمایه‌گذاری استفاده کنند.» به عقیده او در حال حاضر بهترین روش برای انتخاب صندوق این است که به عملکرد گذشته صندوق‌ها توجه شود. این روش مناسب برای کارمندان و شاغلانی است که این روزها مجبورند از محیط کار به خرید و فروش بورس بپردازند؛ اما تقی‌زاده برای افرادی که به هر دلیلی تمایل دارند که خودشان مستقیم شروع به خرید و فروش سهام در بازار بورس بکنند هم چند نکته را یادآور شده است تا زیان کمتری متحمل شوند.  توصیه به معامله‌گران ـ1ـ حتما سرمایه‌ای که وارد می‌کنند، پول ضروری و مورد نیاز زندگیشان نباشد؛ یعنی این‌طور نباشد که پول خرید منزل یا خرید کالاها‌ی مصرفی خودشان را وارد بورس کنند. ـ2ـ از کلاس‌های آموزشی که توسط مراجع دارای مجوز و صلاحیتدار مثل کارگزاری‌ها و کانون کارگزاران و... برگزار می‌شود استفاده کنند و در این کلاس‌های آشنایی اولیه با بورس و ریسک‌ها و مزایا و معایبی که می‌توانند برایشان داشته باشد آشنا شوند. ـ3ـ صرفا به دلیل توصیه در فضای مجازی اقدام به خرید و فروش سهامی نکنند. بلکه پشتوانه تحلیلی اعم از بنیادی و تکنیکال و روانشناسی بازار برای معاملاتشان داشته باشند ـ4ـ معمولا خرید و فروش‌های کوتاه مدت و نوسان‌گیری با هیجان همراه است و هیجان معمولا با بازدهی پایین. بنابراین در استراتژی سرمایه‌گذاریشان حتما بخشی از سرمایه خود را به خرید سهام بلند مدت اختصاص بدهند. ـ5ـ بازار دارای دو ریسک سیستماتیک (ریسک‌های کلان شامل تغییرات نرخ ارز، مناسبات سیاسی، تحریم و...) و ریسک غیر‌سیستماتیک (ریسک‌های مرتبط با خود شرکت و صنعتی که در آن فعالیت می‌کنند) است. بنابراین در معاملات حتما این دو ریسک را مد نظر داشته باشند و آثار آن روی سهام مد نظرشان بررسی کنند و بعد اقدام به معامله کنند. ـ6ـ در ماه‌های اخیر با توجه به بازدهی بازار سرمایه و وارد شدن پول به این بازار، مردم زیادی وارد این بازار شده و شروع به معامله کرده‌اند در حالی که با برخی مفاهیم اولیه نظیر حجم مبنا، دامنه نوسان، مجامع عمومی شرکت‌ها، نحوه و زمان تقسیم سود، انواع بازارها (بورس، فرابورس؛ تابلوی اصلی و فرعی؛ بازار زرد و نارنجی و...) قواعد حاکم بر این بازارها و ریسک هایی که هر کدام از اینها می‌توانند داشته باشند، آشنایی ندارند. بنابراین توصیه این است که حتما قبل از اقدام به خرید و فروش برای یک بار هم که شده دستورالعمل‌های معاملات در بازار بورس و فرابورس را مطالعه کنند و با این مفاهیم آشنا شوند. *** جدا از بحث اخلاقی این کار و کم‌کاری‌های اداری، مسئله مهم‌تر این است که عده‌ای به طمع به دست آوردن سودهای کلان، سرمایه خود و خانواده‌شان را بدون هیچ علم و آگاهی وارد بورس می‌کنند؛ بدون تحلیل خرید و فروش می‌کنند و ممکن است ضررهایی را تجربه کنند و همین‌طور بعضی کارشناسان از حبابی بودن بازار بورس خبر داده‌اند و ابراز نگرانی‌هایی در این مورد داشته‌اند که خود جای بحث مفصل‌تر در گزارش دیگری دارد.  

چهارشنبه 8 مرداد 1399
03:58:11
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT