گزارش ولایت از وضعیت درمانی و آموزشی کودکان کار:


کرونا در کمین کودکان کار فریبا قاسمی
سیما و مناظر شهری مدام در حال تغییر هستند، اما در این لایه‌های تغییر، یک تصویر ثابت و تلخ همیشه جلب توجه می‌کند و آن تراژدی کودکان کار است. کودکانی که سرگردان و بی‌هدف، به دنبال لقمه‌ای نان هستند و سرگردان‌تر از نان به دنبال اوراق هویتشان هستند. همه‌ی ما این منظره را با یک وضع ظاهری و حالت ثابت در گذر تمام چهره‌های شهر می‌بینیم و به آن عادت کردیم. حتی در بحران سخت کرونا هم زباله‌گردی و دستفروشی آنها بدون ماسک و دستکش، جزئی از نمای عادی شهری محسوب می‌شد. کودکانی که تنها به جرم اتباع بودن نه هویت دارند، نه بچگی می‌کنند و نه از وضعیت درمانی و بهداشتی مطلوبی برخوردار هستند. شیوع ویروس کرونا و بحران‌های ناشی از آن مظلومیت و تنهایی این کودکان را دوباره به یادمان می‌آورد. در زمانی که همه‌ی شهروندان به قرنطینه خانگی توصیه می‌شدند و خیابان‌ها و معابر خلوت شدند؛ این کودکان خطری را حس نکردند؛ چون آشنای همیشگی آسیب و بحران هستند. گزارش پیش‌رو بررسی وضعیت این قشر از جمعیت شهر است که برخی از شهروندان و مسئولین، آنها را در زمره جمعیت کاذب ‌شهر می‌دانند و برخی دیگر توجه به امور معیشتی، آموزشی، بهداشتی و درمانی این کودکان را امری مهم و انسانی تلقی می‌کنند. چندین موسسه خیریه‌ برای این کودکان، در حال فعالیت است که به سراغ یکی از این انجمن‌ها رفتیم.  اقتصاد کمر کودکان کار را خم کرده است فاطمه شهریاری(اسم مستعار) مدیر یکی از موسسه‌های خیریه در استان قزوین است که در‌باره‌ی وضعیت کودکان کار می‌گوید: در خصوص‌ مسائل درمانی برای اتباع باید گفت؛ اتباعی که به صورت غیر‌قانونی در ایران زندگی می‌کنند؛ فاقد هر‌گونه امکانات درمانی می‌باشند. در صورت بروز مشکل، بیمارستان‌های دولتی به سختی آنها را پذیرش می‌کنند. اکثر این افراد فاقد توان مالی هستند؛ بیمارستان‌های خصوصی هم در همان ابتدا هزینه را دریافت می‌کنند. تنها کمکی که صورت می‌گیرد؛ اگر اقدام کنند از طریق دفتر سازمان ملل در تهران شاید کمک‌هایی بشود. وی در ادامه توضیح می‌دهد: اتباعی که داری کارت آمایش هستند؛ اگر به بیماری حادی مبتلا شوند که نیاز به مراجعه پی در پی به بیمارستان دارند؛ در صورت تایید مراکزی مانند بهزیستی، شامل بیمه سلامت می‌شوند که فقط شامل بیمارستان‌های دولتی می‌باشد. البته روند درمان برای آنها رایگان نیست، ولی هزینه‌ها خیلی کم می‌شود. اما گاهی هزینه‌های دارو و درمان به اتباع اجازه‌ی درمان نمی‌دهد. این فعال مدنی، اجتماعی بیان می‌کند: برای حل مشکل اتباعی که تحت پوشش ما هستند؛ بیشتر از طریق اسپانسرها، هزینه‌ها‌رو تامین می‌کنیم یا از طریق پزشکانی که همکاری می‌کنند؛ هزینه‌ی ویزیت رایگان می‌شود. در این بین برخی از آزمایشگاه‌ها و داروخانه‌ها ما را یاری می‌کنند و آزمایش‌ها و برخی دارو‌ها رایگان می‌شود. ناگفته نماند که با توجه به اینکه تعداد بیماران اتباع زیاد است؛ گاهی حمایت‌های مردمی نیز جوابگو نیست. وی در ادامه تصریح می کند: هر ساله تعدادی از پزشکان بدون هیچ‌گونه چشمداشت، با مراجعه به موسسه، تعداد زیادی از بچه‌ها را به صورت رایگان ویزیت می‌کنند. اگر مشکل مختصر باشد با خرید دارو و دوره درمانی کوتاه مشکل حل می‌شود، ولی برای برطرف کردن مشکلات باز هم نیاز به همکاری کادر درمان در بیمارستان است که مجددا مشکل‌آفرین خواهد بود. روند درمانی بسیاری از افراد بیمار چون مشکل مالی دارند؛ مرتب پیش نمی‌رود و نتیجه‌بخش نخواهد بود. ولی ما سعی می‌کنیم با اطلاع‌رسانی از طریق حمایت‌های مردمی (‌خیرین و پزشکان) به نتیجه برسانیم. ولی همیشه موفق نخواهیم بود. بسیاری از مشکلات ایجاد شده مانند عفونت‌ها ‌از طریق رعایت بهداشت قابل پیشگیری هستند. منتها برای پیشگیری نیاز به ایجاد زیر‌ساخت و آموزش هست؛ متاسفانه مسائل بهداشتی برای این خانواده‌ها اصلا اولویت نیست. وی اشاره می‌کند: بیشتر پدران این کودکان از سن 35 سالگی به بعد از کارافتاده می‌شوند. به دلیل این که کارهای فوق‌العاده سختی که ما ایرانی‌ها نمی‌توانیم انجام بدهیم را این کودکان در ایران انجام می‌دهند. در واقع هر یک نفر افغانی به جای سه نفر ایرانی کار می‌کند. بعد از چند سال مشکلات شدید مخصوصا در زمینه‌ی ستون فقرات و مهره‌ها و کمر پیدا می‌کنند. پدر از کارافتاده شده و دیگر نمی‌تواند کار کند. بچه‌ها مجبور می‌شوند کار کنند و بار مسئولیت خانواده روی دوش این بچه‌ها می‌افتد.  حس انتقام از جامعه در کودکان کار فائزه‌سادات حسینی جوانی 30 ساله است که سال‌ها در امر آموزش کودکان کار فعالیت می‌کند؛ او در خصوص وضعیت کودکان کار به ولایت می‌گوید: اکثر کودکان کار به ویژه کودکان اتباع غیر‌مجاز که بدون اوراق هویت هستند؛ حس خوبی نسبت به افراد جامعه ندارند. متاسفانه از حرکات و صحبت‌های آنها می‌توان، فهمید که حس انتقام از جامعه را درون خود رشد داده‌اند. ما قبل از این که آموزش کتاب‌های درسی را برای آنها شروع کنیم؛ سعی می‌کنیم ابتدا آنها را از فضای انتقام و کینه دور کنیم و آنها را با زیبایی‌های جامعه آشنا کنیم. تا الان چندین نفر از کودکان کار اتباع جامانده از تحصیل از طریق موسسه ما به مدارس عادی قزوین و حتی به دانشگاه‌ها راه پیدا کرده‌اند.  بین کودکان کار اتباع و ایرانی فرق نیست وضعیت درمانی و بهداشتی کودکان کار اتباع در زمان اوج شیوع کرونا از نگرانی‌های مردم بود. مدیر کل بهزیستی استان قزوین در مورد رسیدگی به وضعیت این کودکان توضیح می‌دهد: در سال 98 بهزیستی استان قزوین، در مجموع 217 کودک کار و خیابان را از طریق 1 مرکز دولتی شبانه‌روزی و 2 مرکز غیر‌دولتی روزانه حمایتی ـ آموزشی (خانه خورشید و چتر مهربانی) مورد پذیرش و حمایت قرار داده است و خدماتی از قبیل خدمات مددکاری اجتماعی، روانشناسی، بهداشتی و درمانی و ... ارائه داده است. وارثی تاکید می‌کند که رسیدگی به کودکان اتباع همانند کودکان کار ایرانی است و اضافه می‌کند: از میان این کودکان 93 کودک اتباع بودند. در ایام کرونا تمامی خدمات کودکان غیر‌اتباع شامل آنان نیز شده است. مرحله‌ی اول تهیه‌ی بسته حمایتی و بهداشتی شامل 200 بسته و توزیع آن توسط مرکز حمایتی آموزشی کودک و خانواده خانه خورشید در قزوین و چتر مهربانی در تاکستان بین کودکان کار و خیابان و خانواده ایشان بوده است. همچنین مکاتبه و مساعدت با شهرداری در ارائه بسته‌های بهداشتی به کودکان کار، حضور مستمر کارشناسان مراکز در سطح شهر و محل‌های پر‌تردد جهت ارائه‌ی آموزش‌های لازم به کودکان کار در زمینه‌ی رعایت بهداشت فردی و قرنطینه خانگی و حضور کارشناسان ما در مراکز جهت ارائه آموزش و بسته‌های بهداشتی به خانواده‌های کودکان کار به منظور پیشگیری و مقابله با کرونا و در مرحله‌ی دوم تهیه‌ی بسته معیشتی و توزیع 100 سبد کالای خوراکی و پوشاک به کودکان کار و خیابان و در مرحله‌ی سوم توزیع 450 بسته بهداشتی در فواصل زمانی متفاوت بین کودکان کار و خیابان توسط اورژانس‌های اجتماعی و مراکز حمایتی آموزشی کودک و خانواده در کلیه‌ی شهرستان‌ها از اقدامات حمایتی بهزیستی بوده است. ضمن این که تهیه فرم شناسایی و گزارش‌گیری از کودکان در خصوص علامت‌های ابتلا و تکمیل فرم‌های غربالگری توسط کارشناسان مراکز از نظر دارا بودن علائم ابتلا هم برای کودکان کار ایرانی و اتباع انجام شده است.  شرایط آموزشی و درمان برای کودکان کار اتباع مهیا است با توجه به اینکه مدیران بسیاری از موسسه‌های خیریه و همچنین فعالان مدنی و اجتماعی بر این باور هستند که کودکان کار اتباع در 2 حوزه درمان و آموزش دچار ضعف‌هایی هستند؛ اما بهمن عشایری، مدیرکل اتباع و مهاجرین استانداری قزوین، نظر دیگری دارد؛ وی در این باره می‌گوید: واقعیت این است که بخش زیادی از اتباع خارجی در کشور ما، غیرمجاز هستند. اتباع مجاز که بالاخره قوانین ما را رعایت کردند و ما آنها را مثل شهروندان خودمان پذیرفته‌ایم و حقوق لازمه‌ برای آنها لحاظ می‌شود. اما در مورد برخورد با پدیده‌ی غیرمجازها، به لحاظ حفظ امنیت ملی و نظم اجتماعی و جلوگیری از فروپاشی اقتدار قانون، ناچار هستیم با این قضیه برخورد کنیم. ما می‌گوییم کسی که متجاسر به قانون است؛ انتظار برخوردا رئوفانه را نباید داشته باشد؛ ولی باز در راستای حقوق بشر و حقوق انسانی که او دارد و حفظ کرامت، حقوقی برای آنها قائل هستیم که آموزش و درمان جز این خدمات هستند.  مراکز درمانی و مراکز بهداشتی برای شهروندان تبعیض قائل نیست عشایری ادامه می‌دهد: مراکز درمانی و مراکز بهداشتی ما بدون اینکه تبعیضی برای شهروندان قائل شوند به همه‌ی افراد، بدون توجه به مدارک هویتی و اقامتی آنها خدمات لازم را ارائه می‌دهند. شما هیچ مرکز درمانی نمی‌توانید پیدا کنید که به اتباع غیرمجاز خدمات درمانی و بهداشتی و... ارائه ندهند. ما از زمان شروع اپیدمی کرونا به همه‌ی مراکز درمانی و بهداشتی اعلام کردیم که همه‌ی اتباع مجاز و غیرمجاز در صورت ابتلا به کرونا باید رایگان درمان شوند. ما هیچ‌وقت برای درمان، مجاز و غیر‌مجاز را تفکیک نکردیم؛ چرا که سلامت جامعه به مخاطره می‌افتد و همچنین این امر را جزو حقوق افراد می‌دانیم. اگر شهروندان ما از سوی یک بیمارستان یا مرکز درمانی تخلفی مشاهده کردند؛ حتما به ما گزارش دهند تا ما پیگیری کنیم. دانشگاه علوم پزشکی هم در این موارد حتما برخورد لازم را می‌کند. البته بهزیستی و کمیته امداد هم در زمینه‌ی حمایت از کودکان، در ایام کرونا فعالیت‌های عینی و قابل توجهی داشتند. این مقام مسئول با اشاره بر اینکه تعامل بین انجمن‌ها و دستگاه‌های دولتی ذی‌ربط به این موضوع؛ می‌تواند بسیار کارساز باشد؛ بیان می‌کند: ما از تعامل با موسسه‌های خیریه و فعالان حقوق کودکان استقبال می‌کنیم و منتظر این همکاری هستیم. شاید یک حس بی‌اعتمادی در این میان وجود داشته باشد، ولی باید بگویم که ما اهل کنکاش نیستیم؛ بلکه خواسته‌ی ما عمل در چارچوب قانون است. همه‌ی ما در یک کشتی نشسته‌ایم و همه بایست در چارچوب منافع ملی ‌حرکت کرده و این مهم را چراغ راه خود قرار دهیم اعمال و مطالبات هیجانی و تصمیم‌های احساسی اگر توسط این موسسه‌های خیریه و سمن‌ها گرفته شود؛ قاعدتا آسیب‌ها و مضار غیر‌قابل جبرانی را برای جامعه در پی خواهد داشت. حرف ما این است که اتباع باید با اجازه وارد کشور شوند؛ ولی موسسه‌ها خیلی به ما رجوع نمی‌کنند. البته ما از خدمات این موسسه‌ها استقبال می‌کنیم و اگر آنها به ما مراجعه کنند؛ هم از آنها کمک می‌گیریم و هم به آنها کمک می‌کنیم. در ماه رمضان با مساعدت کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و همکاران خودمان در دو مرحله 160 بسته اقلام غذایی و بهداشتی به اتباع آسیب‌پذیر و نیازمند تحویل شد و در کنار آن با کمک خیرین 60 بسته دیگر هم توزیع کردیم. وی در ادامه صحبت‌های خود تصریح می‌کند: ما در استان قزوین در سال به طور متوسط بین 5 الی 8 هزار اتباع غیر‌مجاز را دستگیر و به کشور خودشان عودت می‌دهیم که البته جنبه قضایی ندارد. بلکه جنبه اجرایی و اداری دارد. ضمن اینکه در استان قزوین بالای 43 درصد از پناهندگان ما آسیب‌پذیر هستند و این آمار نگران کننده است. ما عضو نهادها و سازمان‌های بین‌المللی مرتبط با این مهم هستیم ولی حمایت‌ها و مساعدت این سازمان‌های بین‌المللی در مقایسه با تعداد پناهندگان و مهاجران و میزان خدمات ارائه شده از سوی «ج ا ا» بسیار ناچیز و اندک است.  کودکان کار را به رسمیت می‌شناسیم عشایری در ادامه می‌افزاید: چه بخواهیم و چه نخواهیم کودکان کار به عنوان یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر جامعه ما که ناشی از شرایط نامساعد است؛ وجود دارند و قاعدتاً تاثیرات نامطلوبی را به همراه دارد. مخصوصا تکدی‌گری این کودکان به ویژه کودکان فاقد اوراق هویت، ارتباط معناداری با بزهکاری اجتماعی دارد. ضرورت همدلی و همراهی و هماهنگی هم از سوی دولت و هم نهادهای غیر‌دولتی و موسسه‌های خیریه و هم مردم را می‌طلبد تا چهره‌ی شهر را از این مناظره نازیبا و نگران کننده پاک کنیم. این نیاز دارد که در برخورد و مواجهه با این کودکان نه صرفاً با نگاه احساسی و هیجانی، بلکه با تلفیق آن با عقلانیت، برخوردی مناسب و درخور با هدف رفع مشکلات آن و حذف این پدیده‌ی نامطلوب به کار ببریم.

سه شنبه 7 مرداد 1399
03:56:53
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT