غایبان کلاس‌های «شاد»


نفیسه کلهر
حتی وقتی که با من حرف می‌زند هم آرام نمی‌نشیند. رادوین کلاس دوم دبستان است، کودکی پرانرژی و کمی هم بیش‌فعال که به گفته‌ی مادرش حتی سر کلاس‌های مدرسه هم به‌سختی می‌توانست یکجا بنشیند و تمرکز کند، چه برسد به درس خواندن با برنامه‌ی «شاد» از کلاس‌های مجازی برنامه شاد می‌پرسم، می‌گوید: «من نه؛ اما مامانم هر روز آنلاین می‌شه می‌ره سر کلاس شادِ من.» مادرش سریع ادامه حرف را می‌گیرد و توضیح می‌دهد: «از وقتی مدارس تعطیل شده بچه‌ها تا دیروقت بیدارن، مگه صبح زود می‌تونن بیدار بشن؟ مجبورم خودم برم سر کلاس و حضورش رو بزنم؛ وگرنه آخر سال مردود می‌شه.» رادوین خودش با آنکه دانش‌آموز زیاد درس‌خوانی نیست؛ اما مدرسه را دوست دارد. با شیرین‌زبانی می‌گوید: «می‌خوام کلاس دوم رو دوباره بخونم؛ چون امسال اصلاً مدرسه نرفتم.» این کودک 8 ساله حتی وقتی که می‌شنود قرار است به زودی کارنامه‌اش را بگیرد، بدون اینکه به نمراتش فکر کند، خوشحال می‌شود و می‌گوید: «آخ جون دوباره خانوممون‌رو می‌بینم.»  اسحاق و ابراهیم 7 و 9 ساله‌اند؛ دو پسربچه‌ی ریزنقش از اتباع افغانستانی ساکن در قزوین. ابراهیم، برادر بزرگتر است. پدربزرگشان سال‌ها پیش به ایران مهاجرت کرده و حتی پدرشان هم افغانستان را ندیده است. ‌از در سمت بازار مسگرها وارد «مسجد نبی» می‌شوند. اول اسحاق جلو می‌آید و از من می‌خواهد از او چند «تافی» بخرم. صحبتمان که به درازا می‌کشد، ابراهیم هم سروکله‌اش پیدا می‌شود. اسحاق که در اولین سال ورودش به مدرسه، به خاطر کرونا با تعطیلی طولانی روبرو شده است، چیز زیادی از مدرسه نمی‌داند. از همان چند ماهی که به مدرسه رفته می‌پرسم اینکه آیا در مدرسه دوستی هم پیدا کرده است؟ سرش را تکان می‌دهد که یعنی بله، اما اسم دوستانش را به یاد نمی‌آورد: «اگر ببینم می‌شناسمشون‌؛ اما اسمشون یادم رفته.» از کلاس و مدرسه بیشترین چیزی که یادش هست اینکه معلمش زن جوانی بوده با مقنعه و مانتوی بلند سیاه. مهربان بوده و آن‌طور که او می‌گوید اصلاً کتکشان نمی‌زده. از جزئیات چهره‌اش چیز زیادی به یاد نمی‌آورد؛ حتی اسم درس‌هایشان هم در خاطرش نمانده؛ می‌گویم: «بابا آب داد؟ نان؟ بلدی اینارو بنویسی؟» کلمات زیادی بلد نیست بنویسد. فقط می‌داند که معلمشان مهربان بوده و دور آفرین‌هایی که در دفتر مشقش می‌نوشته با خودکار قرمز گل هم نقاشی می‌کرده است. اسحاق مثل تمام کودکانی که امسال کلاس اول بودند درک زیادی از مدرسه ندارد، کمتر از آنی در مدرسه بوده که از آنجا تصویر روشن یا خاطره‌ی خوشی برایش ایجاد شده باشد. این کودک دستفروش که قبل از مدرسه حتی به کودکستان هم نرفته، ولی دوست دارد در مدرسه با دوستانش پشت میز و صندلی بنشیند و خانم معلم هم سر کلاسشان باشد؛ اما حالا هر روز فقط در کوچه‌ها و بازار به رهگذران اصرار می‌کند که از او «تافی» بخرند. رهگذرانی که به خاطر شیوع ویروس کرونا به گفته‌ی خودش حتی سعی می‌کنند با او حرف هم نزنند. «برنامه شاد؟ نه نشنیدم چی هست؟» ابراهیم جواب می‌دهد و من سریع پشیمان می‌شوم از سوالی که پرسیده بودم. آخر مادر و پدری که سواد ندارند چطور می‌توانند چنین برنامه‌ای روی گوشی‌ هوشمندی که آن را هم ندارند، نصب کنند و در ادامه تحصیل کودکانشان به آنها کمک کنند؟ حالا با شیوع این ویروس ناخوانده، سرنوشت تحصیل این دو کودک و بسیاری کودکان دیگر به خطر افتاده است. هر چند وزیر آموزش ‌‌و پرورش‌ اعلام کرده است که قرار است تدابیری اندیشیده شود تا در سال تحصیلی جدید اینترنت رایگان برای برنامه‌ی شاد فراهم شود؛ اما تکلیف اسحاق، ابراهیم و بسیاری کودکان دیگر که والدینشان سواد ندارند یا گوشی هوشمند ندارند یا در گیر و دار تامین معاش و نیازهای اولیه حوصله و وقت برای آموزش بچه‌هایشان را ندارند، چه می‌شود؟  اسفندماه 98 که خبر شیوع ویروس کرونا منتشر شد و کم‌کم بعضی سازمان‌ها برای رعایت پروتکل‌های بهداشتی اقدام به تعطیلی و مرخصی و کاهش ساعات اداری و دورکاری و... کردند، سازمان آموزش‌ و پرورش کشور هم در راستای رعایت موارد بهداشتی مدارس را حتی زودتر از بقیه‌ی ارگان‌ها تعطیل اعلام کرد. هر چند اخیراً وزیر آموزش‌ و پرورش طی نشستی با موضوع «‌شناسایی، جذب، آموزش و نگهداشت کودکان بازمانده از تحصیل؛ 6 تا 11 سال در دوره‌ی ابتدایی»، که با حضور نمایندگان دستگاه‌های مختلف برگزار شد، اعلام کرد که اقدامات پژوهشی آموزش‌وپرورش و دیگر دستگاه‌ها نشان می‌دهد که 50 درصد کودکان بازمانده از تحصیل در اثر عواملی مانند؛ فقر فرهنگی خانواده‌های کودکان کار، عدم دسترسی به مدرسه و کودکانی که در حیطه استثنایی قرار دارند و... از آموزش‌ها جامانده‌اند. «محسن حاجی میرزایی» همچنین در باب اهمیت تحصیل رایگان هم اذعان داشت که اگر منشا نابرابری‌های حوزه ثروت، قدرت و منزلت را نابرابری فرصت‌های یادگیری و آموزش بدانیم، به نظر او ایجاد شرایط تحصیل برای این کودکان می‌تواند دستاوردی خوب و قابل‌قبول باشد. این مدیر با اشاره به اینکه تعداد دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل خیلی زیاد نیست؛ اما تائید کرده که این مشکل پیچیده‌ای است و بر ضرورت انعقاد تفاهم‌نامه همکاری بین آموزش‌ و پرورش و دیگر دستگاه‌های دولتی نیز تاکید کرده است. وزیر آموزش‌ و پرورش با اشاره به اینکه پدیده‌ی ترک تحصیل از گذشته یک پدیده‌ی رایج بوده است؛ اما در حال حاضر وجود ویروس کرونا آن را تشدید خواهد کرد، گفت: «مدارس و ادارات زیرمجموعه‌ی آموزش‌ و پرورش را موظف کردیم به کسانی که قادر به استفاده از گوشی‌های هوشمند یا اینترنت نیستند از طریق روش‌های دیگری آموزش دهند. بنابراین باید مطمئن شویم هر کس در هر جایی که هست از خدمات آموزشی بهره می‌برد و آموزش در هیچ جای کشور متوقف نخواهد شد.» آن‌طور که گفته ‌شده هزینه‌ی اینترنت فعالیت‌های آموزشی در سامانه‌ی شاد در سال گذشته رایگان بود و قرار است در سال جاری هم رایگان باشد.  این خبرها شاید مرهمی برای دل‌های نگران باشد که هر روز در کوچه و خیابان کودکانی را می‌بینند که فراموش کرده‌اند باید درس بخوانند و آینده‌شان را خودشان بسازند. با این ‌همه بسیار امیدواریم اهمیت این مسئله در شهرستان‌های کوچک و مناطق محروم، بیشتر درک شود و در حد کلی‌گویی‌های بی‌برنامه باقی نماند و امکان آموزش رایگان و برابر برای همه‌ی کودکان به‌ویژه محروم و خاص فراهم شود.

چهارشنبه 1 مرداد 1399
03:44:17
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT