ولایت، نقش سمن‌های زنان در توسعه اجتماعی و اقتصادی استان قزوین را بررسی می‌کند


آرش صالحی: زنان در کنار جایگاه محوری و نقش سنتی خود در خانواده در سطوحی دیگر هم مسئولیت‌هایی را بر عهده دارند؛ مسئولیت‌هایی که برای زنان بدسرپرست یا سرپرست خانوار اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. بی‌شک در مسیر توانمندسازی زنان نهادهای مدنی می‌توانند دوشادوش دولت نقش‌آفرین باشند. استفاده از ظرفیت نهادهای مدنی اما نیازمند تکامل هرچه بیشتر این نهادها، استقلال عمل آنها و شفافیت کامل در عملکردشان است. سازمان‌های مردم‌نهاد حوزه زنان برای پیشبرد اهدافی چون بهبود وضعیت زنان آسیب‌دیده تلاش‌هایی را به کار بسته‌اند که هر چند توانسته گشایش‌هایی را به وجود آورد، اما از دید برخی صاحب‌نظران به دلیل تامین نشدن کامل پیش‌نیازهایی چون استقلال و شفافیت به میزان لازم اثرگذار نبوده است. با توجه به سابقه کم شکل‌گیری سمن‌های حوزه زنان در استان قزوین بیشتر این سمن‌ها از مشکلاتی مانند کمبود اعتماد دولت برای واگذاری فعالیت‌های تخصصی این حوزه به آنها و نداشتن استقلال مالی رنج می‌برند که از میزان تاثیرگذاری این سمن‌ها تا حدودی کاسته است.
 جامعه توان زنان را باور کرده است نماینده منتخب مردم قزوین، آبیک و البرز در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه زنان با روحیه تعامل و همکاری می‌توانند در راستای حل مشکلات جامعه گام بردارند، گفت: اثرات این مشارکت اجتماعی به‌‌عنوان امور معنوی در زندگی شخصی و اجتماعی اعضای سمن‌های حوزه زنان و میزان پویایی آنها تاثیر بسزایی خواهد داشت. فاطمه محمدبیگی افزود: جامعه زنان را باور کرده و بانوان با ارتقای جایگاه خود و توانمندی‌هایی که کسب کرده‌اند، رسیدن به جایگاه‌های مدیریتی در بخش‌های مختلف را برای خود دست‌یافتنی‌تر می‌بینند. وی با ذکر اینکه سمن‌ها نقش مهمی را در این باورسازی ایفا کرده‌اند، ادامه داد: جامعه زن را نه تنها به عنوان مادر و همسر بلکه به‌‌ عنوان یک نماینده مجلس، عضوی از شورای شهر و روستا و یا دهیار پذیرفته و به این باور رسیده که زن می‌تواند به‌‌عنوان نماینده مجلس، عضو شورای شهر، عضو شورای روستا و یا دهیار نقش خود را به خوبی ایفا کند. به همین خاطر است که می‌بینیم حتی در محروم‌ترین روستاها در قالب شورا و یا دهیار از ظرفیت و پتانسیل زنان استفاده شده است.  نیمی از اعضای سمن‌ها را بانوان تشکیل می‌دهند از سوی دیگر، مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین با یادآوری اینکه بر اساس سرشماری سال 1395 جمعیت زنان استان 623 هزار نفر است، گفت: زنان 50 درصد نیروی انسانی و منابع استان قزوین را تشکیل می‌دهند و اگر به دنبال توسعه و رشد در ابعاد گوناگون اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جامعه هستیم، باید از 100 درصد نیروی انسانی جامعه بهره‌برداری کنیم. صدیقه ربیعی افزود: زنان به دلیل جایگاه همسری، مادری و تربیتی اثرگذاری ویژه‌ای بر نیمی دیگر از جامعه یعنی مردان دارند و این نشان از اهمیت و جایگاه اجتماعی زن در خانواده و جامعه است. با این حال هنوز با جایگاه مطلوب فاصله داریم؛ اما در استان قزوین به ویژه در سال‌های اخیر مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان افزایش داشته است. این مقام مسئول با بیان اینکه در هر سازمان مردم نهاد بیش از 50 درصد اعضای آن اعم از هیات مدیره و دیگر اعضا را بانوان تشکیل می‌دهند، گفت: سازمان‌های مردم‌نهاد دارای ویژگی‌هایی هستند که عضویت زنان در این سازمان‌ها منجر به افزایش اعتماد به نفس، روحیه مشارکت‌پذیری، احساس مفید و موثر بودن و تاثیرگذاری اجتماعی در زنان خواهد شد. ربیعی اضافه کرد: زمانی که بانوان به‌صورت داوطلبانه و اختیاری به عضویت گروهی درمی‌آیند، بر اساس مشورت و همفکری اهداف خود را دنبال می‌کنند و روابط بین آنها مبتنی بر تساوی حقوقی با یکدیگر است؛ چرا که دنبال هیچ سود و منفعتی نیستند و قطعا این اقدامات بازخورد خوبی را در سلامت روانی و اجتماعی بانوان جامعه خواهد داشت. وی با اشاره به نقش مهم سمن‌ها در پر کردن فاصله بین مردم و دولت ادامه داد: مجموعه‌های مردم‌ نهاد حلقه و زنجیره ارتباطی بین مردم و دولت را برقرار می‌کنند تا در رفع مشکلات جامعه به ‌ویژه نیاز زنان سرپرست خانوار قدم بردارند که با توجه به چابکی و آزادی عملی که دارند، در این عرصه موفق‌تر از دستگاه‌های دولتی نقش‌آفرینی می‌کنند. ـ44 سمن حوزه زنان در استان قزوین فعالیت می‌کنند مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری قزوین با ذکر اینکه از مجموع 107 سمن ثبت‌شده در استان 44 سمن به طور خاص در حوزه زنان و خانواده فعالیت می‌کنند، گفت: سایر سمن‌ها در حوزه‌های پیشگیری اعتیاد، آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی، حمایت از بیماران خاص، دیابتی، ام‌‌ اس، آلزایمر، هموفیلی، ارتقای سلامت اجتماعی، زمینه‌سازی در جهت تسهیل ازدواج جوانان، احیای ترویج فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه، توانمندسازی زنان، بهداشت، سلامت و گسترش ارزش‌های اخلاقی فعالیت می‌کنند. ربیعی افزود: فعالیت سمن‌ها در زمینه‌های گوناگون منجر به بهبود وضعیت در حوزه‌ مسائل اجتماعی، فرهنگی، علمی، محرومیت‌زدایی، مسایل بهداشتی، سلامت و ارتقای سطح رفاه برای اقشار آسیب‌پذیر شده و این نهادهای مدنی به‌صورت خاص در ارتقای مشارکت اجتماعی نقش بسزایی دارند و در تصمیم‌سازی‌های کلان اثر ‌می‌گذارند. وی با ذکر اینکه زنان جامعه ما دغدغه‌مندند و می‌خواهند اثرگذار و توانمند باشند، یادآور شد: آسیب‌های اجتماعی، معضلات محیط زیستی، وضعیت زنان سرپرست خانوار و افراد نیازمند برای آنها مهم است و می‌خواهند در رفع این آسیب‌های اجتماعی نقشی موثر داشته باشند.  نقش سمن‌ها در توانمندسازی و ایجاد مشاغل پایدار برای زنان این مسئول با تاکید بر اینکه سازمان‌های مردم‌نهاد به‌دنبال کسب سود و منفعت نیستند، عنوان کرد: یکی از اهداف سمن‌های اجتماعی حوزه زنان توانمند کردن زنان برای رفع مشکلات اقتصادی خود و کمک به بانوان آسیب‌پذیر است تا بتوانند در این زمینه برای افراد محروم و کم‌درآمد اشتغال پایدار ایجاد کند. به همین علت آنها با درآمدی که کسب می‌کنند، می‌توانند کیفیت خود را ارتقا داده و به نیاز گروه‌های هدف پاسخ دهند. ربیعی یادآور شد: سازمان‌های مردم‌نهاد با آموزش‌هایی که در زمینه مشاغل خرد خانگی دارند، می‌توانند به توانمندسازی زنان در این عرصه کمک زیادی کنند و از آنجایی ‌که بر اساس آخرین آمارها تولید ناخالص داخلی استان اندکی افزایش داشته و رو به رشد است، می‌‌توان سهم زنان در تولید ناخالص داخلی استان را آشکارا مشاهده کرد. وی با بیان اینکه کالاها و محصولات سمن‌ها در حوزه صنایع دستی با کیفیتی فوق‌العاده در حال تولید هستند و در مراکز مختلف توزیع و ارائه می‌شوند، گفت: به وضوح می‌بینیم که این شکوفایی مقطعی نیست و توانسته به شغلی پایدار برای زنان تبدیل شود. ضمن اینکه برخی از این صنایع ثبت شده و در زمینه صادرات آنها تحولات خوبی رخ داده است. مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین اضافه کرد: خوشبختانه موقعیتی در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی قزوین فراهم شده تا یک تولید کننده خرد که در زمینه صنایع دستی و مشاغل خانگی فعالیت می‌کند، بتواند با پشتیبانی و پیش‌رانی اتاق بازرگانی از شرایط صادر کردن محصولاتش برخوردار شود. وی ادامه داد: همین موضوع نشان می‌دهد که میزان مشارکت زنان در اقتصاد استان قزوین افزایش یافته و این سازمان‌های مردم نهاد حوزه زنان توانسته‌اند در راستای اشتغال‌زایی و توسعه نیروی انسانی متخصص نقش ویژه‌ای را ایفا کنند و در اشتغال و کارآفرینی و رونق اقتصادی تأثیرات خوبی از خود به جای بگذارند.  استقلال و شفافیت؛ پیش نیاز فعالیت سمن‌ها یک کارشناس ارشد جامعه‌شناسی در گفت‌وگو با ولایت ضمن تاکید بر ظرفیت بالای نهادهای مردمی در حل چالش‌های اجتماعی گفت: سازمان‌های مردمی در همه جای دنیا کارکرد موثری در حل چالش‌های زنان، کودکان، بیماران، افراد درگیر اعتیاد و موارد مشابه ایفا می‌کنند؛ اما برای بررسی میزان کارایی سازمان‌های مردم نهاد در جامعه ما باید به این پرسش پاسخ داد که آیا شرایط لازم برای عملیاتی شدن کارکرد این سمن‌ها وجود دارد یا خیر؟ میرکاظم خلیفه‌زاده افزود: در واقع ابتدا باید ببینیم که آیا سازمان‌های مردم‌نهاد توانسته‌اند در جامعه ما به منصه ظهور برسند و پس از آن به میزان نقش آفرینی آنان در توانمندسازی زنان و اقشار مختلف پرداخت. به همین خاطر سمن‌ها باید به عنوان چشم جامعه مستقل از نهادهای دولتی عمل کنند و آن زمان است که می‌توان در مورد کیفیت کار این سازمان‌ها در حوزه‌های مختلف از جمله زنان اظهارنظر قطعی کرد. وی ادامه داد: بی‌شک سازمان‌های مردم‌نهاد به عنوان بازوی مدنی دولت اگر استقلال و شفافیت داشته باشند، می‌توانند به صورت موثر در مسایل مختلف جامعه وارد شوند و از آن جمله به توانمند ساختن زنان در ابعاد گسترده یاری رسانند؛ اما آن چیزی که از رشد واقعی سازمان‌های مردم نهاد در جامعه جلوگیری می‌کند، استقلال نداشتن آنهاست.  وابستگی مالی سمن‌ها به دولت این جامعه‌شناس با اشاره به وابستگی مالی سمن‌ها به دولت تصریح کرد: متاسفانه وابستگی آنها به کمک‌های دولت به جای کمک‌های مردمی و متاثر بودن آنها از نهادهای دولتی باعث شده وضعیت و ثبات این سازمان‌ها در کشور ما همواره در هاله‌ای از ابهام باشد. از این رو رفع موضوع وابستگی سازمان‌های مردم نهاد به نهادهای دولتی و استقلال عمل آنها می‌تواند تاثیر خوبی در کارکردشان داشته باشد. خلیفه‌زاده در ادامه با تاکید بر لزوم خارج شدن سازوکارهای برگزاری انتخابات سازمان‌های مردم‌نهاد از سیطره نهادهای دولتی افزود: تنها در این شرایط است که سازمان‌های مردم نهاد می‌توانند در توانمندسازی جامعه و زنان نقش آفرینی بسزایی داشته باشند. وی ادامه داد: ممکن است بعضی از سازمان‌های مردم نهاد در استان قزوین مدعی کمک‌های فراوان به جامعه زنان بی‌سرپرست یا کودکان کار باشند؛ اما این ادعاها باید مستندسازی شده و نمود بیرونی پیدا کند. به بیان دیگر زمانی می‌توان به توانمندسازی جامعه توسط سازمان‌های مردم نهاد امیدوار بود که فعالیت این سازمان‌ها تا اندازه‌ای در سطح جامعه قابل لمس شود. با این همه به نظر می‌رسد سازمان‌های مردم‌نهاد که در دهه‌های اخیر به ویژه در کشورهای پیشرفته رشد چشمگیری داشته‌اند، در صورت تکامل، استقلال و شفافیت می‌توانند به حل بسیاری از چالش‌های استان قزوین یاری رسانند. اما زمانی می‌توان به تاثیر عملکرد سازمان‌‌های مردم نهاد در توانمندسازی جامعه امیدوارتر بود که کارکرد حقیقی این سازمان‌ها ابهام‌آمیز نبوده و سمن‌ها در مسیر فعالیت خود با چالش و محدودیت‌های عمده مواجه نشوند. برای رسیدن به این هدف بی‌شک نیازمند تعامل، همیاری و همسویی بیشتر دولت، شهروندان و نهادهای مردمی هستیم.

شنبه 3 خرداد 1399
03:25:47
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT