ولایت از اثرات بحران کرونا بر اقتصاد کتابفروشی‌های قزوین گزارش می‌دهد


کرونا نبض بازار کتاب را به شماره انداخت
آرش صالحی ـ با شیوع ویروس کرونا در استان قزوین، بسیاری از خدمات غیرضروری تعطیل شد و مردم روزهای زیادی را به ناچار در خانه‌های‌ خود ماندند؛ در این روزها از مردم خواسته شد فاصله‌ی فیزیکی با دیگران را رعایت کنند که این امر بیشترین زیان را به کتاب‌فروشی‌های قزوین وارد کرد و حیات آنها را به خطر انداخت. روزهایی که اوج فروش و یکی از بهترین بازه‌های زمانی برای بازگشت سرمایه به کتابفروشان قزوین به شمار می‌رفت، با شیوع کرونا به بدترین روزهای کتابفروش‌های مینودری تبدیل شد و بسیاری از کتابفروشان را به مرز ورشکستگی رساند. از سوی دیگر با اجرایی نشدن طرح عیدانه کتاب که همه ساله در این ایام رونق دو برابری به کتابفروشان می‌داد، آسیب‌ها را به اوج رساند. طبق اخبار منتشر شده در رسانه‌ها بسیاری از کتابفروشان ضرر خود را بیش از 70 درصد اعلام کردند و در روزهای اخیر، نزدیک به 10 کتابفروشی در سراسر کشور برای همیشه تعطیل شدند. در این میان کتابفروشان قزوین هم به مدت حداقل 5/1 ماه فعالیت‌های خود را تعطیل کردند و در تنگنای مالی گرفتار شدند. کتابفروشی‌هایی هم که توانسته‌اند همچنان در برابر تعطیلی مقاومت کنند، با کاهش چشمگیر مراجعان مواجه‌ شده‌اند؛ از طرف دیگر در حالی که بسیاری در خانه گیر افتاده‌اند و به سرگرمی و آرامش فکری نیاز دارند، کتاب ناگهان به نیازی حیاتی‌تر از همیشه مبدل شده است.  کاهش 40 درصدی فروش کتاب رئیس اتحادیه‌ی کتابفروشی‌های قزوین در گفت‌و‌گو با ولایت با بیان اینکه بحران شیوع ویروس کرونا تاثیر زیادی بر رکود فروش کتاب داشته، عنوان کرد: حداقل 40 درصد از فروش ما در بهترین بازه زمانی فروش کم شد؛ آن هم در حالی که اسفندماه پرفروش‌ترین ماه برای کتابفروشی‌هاست. محمد فردوس‌نیا با یادآوری اینکه البته با استفاده از روش فروش اینترنتی و حضور در فضای مجازی تا حدودی این مشکل رفع شد، افزود: در فروش برخط (آنلاین) به دلیل ارسال رایگان و اعمال تخفیف تا حدی فروش داشتیم که البته به هیچ‌وجه نمی‌تواند خسارت‌های وارده را جبران کند. وی درباره‌ی مدت تعطیلی کتابفروشی‌ها در استان قزوین گفت: از 24 اسفند تا 28 فروردین‌ماه به صورت داوطلبانه مغازه‌های کتابفروشی‌ را تعطیل کردیم و بعدها هم با گشایش کسب‌و‌کارهای بی‌خطر، ضمن رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی و مقررات فاصله‌گذاری اجتماعی شروع به بازگشایی کردیم. فردوس‌نیا ادامه داد: البته از زمانی که فروشگاه‌های کتاب را باز کرده‌ایم، مردم استقبال چندانی از کتابفروشی‌ها نکرده‌اند و نسبت به سال‌های پیش در مدت مشابه میزان مراجعه‌کنندگان و خریداران بسیار کاهش یافته است.  زیان میلیاردی کرونا به کتابفروشی‌ها مدیر یکی از کتابفروشی‌های قزوین هم با ذکر اینکه کرونا ضرر میلیاردی به کتابفروشان زده، به ولایت گفت: با توجه به اینکه افراد زیادی در شب عید برای خرید کتاب و یا هدیه کردن آن به دوستانشان به کتابفروشی ما می‌آمدند، اما با تعطیلی اجباری این امکان از ما گرفته شد. محسن صفوی یادآور شد: اگرچه فروش آنلاین و ارسال رایگان کتاب را به منظور جبران ضررهای ناشی از تعطیلی برقرار کردیم، اما قاعده کتابفروشی‌های سنتی حضور کتابخوانان حرفه‌ای در کتابفروشی و قفسه‌گردی است و چه بسا ضمن جست‌و‌جوی کتاب به کتابی برمی‌خورند که نه نامش را شنیده‌اند و نه از وجود چنین کتابی خبر داشتند. وی با بیان اینکه در مدتی هم که کتابفروشی را باز کرده‌ایم، استقبال مراجعان بسیار کم است، افزود: هر سال در چنین ماهی نمایشگاه کتاب تهران برگزار می‌شد که تاثیر زیادی بر چاپ، نشر و فروش کتاب حتی در کتابفروشی‌های شهرستان‌ها داشت؛ اما امسال به دلیل برگزار نشدن نمایشگاه این فرصت هم از صنف ما گرفته شد.  چک‌های کتابفروشان برگشت خورد دیگر کتابفروش شهرمان هم در گفت‌وگو با ولایت با ذکر اینکه برخی دوستان جمع شدند تا راه‌حلی مبنی بر فروش آنلاین داشته باشیم، گفت: هیچ‌کدام از این روش‌ها عملی نشده و افاقه‌ای نکرد و کتابفروشان با ضرر هنگفتی مواجه شدند؛ برخی از آنها حتی کرایه مغازه خود را هم نتوانستند بدهند و چک‌های برگشتی زیادی هم در این مدت داریم. مهدی مومنی با بیان اینکه در شرایط بد اقتصادی اولین چیزی که مردم از سبد خریدشان حذف می‌کنند، کتاب و کالای فرهنگی است، اضافه کرد: البته مردم تقصیری ندارند؛ چون معیشت خانواده و مخارج ضروری مقدم بر کتاب است. وی ادامه داد: بسیاری از کتابفروشی‌های قزوین قصد برچیدن مغازه و تعطیلی این صنف را داشته و به ما هم توصیه می‌کنند که کتابفروشی خود را تعطیل کنیم. با این حال امیدواریم هیچ‌گاه مجبور به انجام این کار نشویم؛ چون در قزوین کتابفروش واقعی به اندازه‌ی انگشت دست مانده و این اتفاق برای قزوین با پشتوانه‌ی فرهنگی و سابقه‌ی غنی علمی و ادبی فاجعه است . مومنی با تاکید بر ضرورت حمایت وزارت دستگاه‌های فرهنگی به ویژه وزارت ارشاد از کتابفروشان تصریح کرد:‌ البته وعده‌هایی در این خصوص داده شده که البته در عمل هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده است. با این همه امیدواریم وعده‌ها عملی شود و این حمایت‌ها تا دیر نشده در اختیار کتابفروشی‌ها قرار بگیرد.  ضربه‌ی کرونا به اقتصاد نشر استان رئیس اتحادیه‌ی تعاونی ناشران استان قزوین هم با یادآوری اینکه کرونا به مانند دیگر شغل‌ها به ناشران هم ضربه‌های اقتصادی جدی وارد کرده و منجر به تعطیلی و رکود جدی کار ناشران استان قزوین در 2 ماه اخیر شده، گفت: اولین ضربه کرونا به اقتصاد نشر در استان قزوین تعطیل شدن نمایشگاه سراسری کتاب استان در اسفندماه بود که بخش زیادی از فروش ناشران هم‌استانی توسط این نمایشگاه تامین می‌شد. سعید مدرسی تعطیلی اجباری کتابفروشی‌ها در 2 ماه اخیر را از دیگر زیان‌های کرونا برای اقتصاد نشر استان دانست و افزود: علاوه بر تعطیل شدن کتابفروشی‌ها در راستای اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی، وجود بحران شیوع کرونا سبب شد که مردم هم به خاطر ترس از ابتلا به این ویروس حتی وارد کتابفروشی‌ها هم نشوند. وی با تاکید بر ضرورت جبران خسارت مراکز نشر و انتشاراتی‌های استان قزوین در شرایط فعلی، گفت: اگر چه قرار شده دولت به ناشران هم مانند دیگر کسب‌وکارهای آسیب‌دیده کمک کند، اما این کمک نباید مقطعی بوده، بلکه باید منجر به کاهش هزینه‌های تولید و نشر کتاب در سال جهش تولید شود. مدرسی با اشاره به حمایت‌های پیشین نهادهای فرهنگی از ناشران استان ادامه داد: قبل از سال 1385 برای چاپ کتاب‌ها یارانه‌هایی به صورت وام و کاغذ با نرخ پایین (دولتی) از اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت می‌کردیم که پس از قطع شدن آنها، قرار شد به جای آن کمک‌ها از ما کتاب بخرند که میزان خرید کتاب توسط اداره‌ی ارشاد در اوایل قابل‌ قبول بود، ولی رفته‌رفته این خریدها کمتر شد و امروز اگر چه قطع نشده، ولی بسیار کم انجام می‌شود.  لزوم ایجاد فروشگاه‌های مجازی کتاب این فعال حوزه نشر همچنین بر لزوم ایجاد بازارچه‌ها و فروشگاه‌های مجازی کتاب در وضعیت کنونی تاکید کرد و گفت: امروز نشر کتاب‌های مجازی و دیجیتالی از طریق وبگاه‌های اینترنتی و اپلیکیشن‌های تلفن همراه می‌تواند علاوه بر افزایش چشمگیر میزان توزیع و فروش کتاب، ناشران را از گذرگاه سخت بحران کرونا عبور دهد. به همین خاطر ضرورت دارد که ناشران استان قزوین هم سازوکار فروش کتب خود در فضای مجازی را ایجاد و گسترش دهند. وی با اشاره به پوشش رسانه‌ای و نفوذ گسترده صداوسیما در بین خانواده‌ها ادامه داد: اگر بتوانیم برای کتاب هم به مانند دیگر کالاها و محصولات، آگهی‌های بازرگانی ساخته و این آگهی‌ها را به صورت رایگان یا با هزینه‌ی خیلی کم از راه شبکه‌های استانی یا سراسری صداوسیما معرفی کنیم، کمک زیادی به گسترش کتابخوانی کرده‌ایم.  اجرای طرح بهارانه کتاب برای حمایت از کتابفروشان از سوی دیگر، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین در مورد خسارات اقتصادی ناشی از کرونا به کتابفروشان بیان کرد: حوزه کتابفروشی در شرایط عادی هم به خاطر سرانه پایین مطالعه همواره در معرض تهدید اقتصادی است و در شرایط مخاطره‌آمیزی مانند بحران شیوع کرونا این خسارات مضاعف می‌شود. محمدحسین اسماعیلی میزان خسارات وارده به حوزه نشر، کتاب و رسانه در استان قزوین به دلیل شیوع کرونا را 21 میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: شاید کتابفروشی‌ها را بتوان آخرین حلقه‌‌ی واصل این چرخه برای رسیدن کتاب به مخاطبان دانست و ‌باید به مسائل و مشکلات پیرامون این حرفه به طور تخصصی پرداخت. وی در ادامه از اجرای طرح بهارانه کتاب برای کمک به کتابفروشی‌های قزوین خبر داد و اضافه کرد: در این طرح علاقه‌مندان می‌توانند کتاب‌های عمومی، کودک و نوجوان و کتاب‌های دانشگاهی را با 20 درصد تخفیف از کتابفروشی‌های عضو طرح خریداری کنند و سقف مجاز خرید برای هر خریدار 150 هزار تومان است. مدیرکل ارشاد استان با ذکر اینکه 5 کتابفروشی قزوین در این طرح که سیزدهمین دوره‌ی توزیع یارانه کتاب از طریق کتابفروشی‌هاست شرکت کرده‌اند، ادامه داد: کتابفروشی‌هایی که در این طرح شرکت کردند، شامل فروشگاه پویا کتاب در میدان عدل، سراج در خیابان نادری جنوبی، شهر کتاب در بلوار نخبگان، هنر و کتاب در خیابان فردوسی و کتابسرای علامه در چهارراه نادری هستند. اسماعیلی با اشاره به رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی در اجرای طرح یادشده، گفت: در «بهارانه کتاب 99» به منظور رعایت پروتکل‌های بهداشتی در شرایط شیوع و گسترش ویروس کرونا و رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی، خریدهای غیرحضوری با ثبت اطلاعات مربوطه در پنل از سوی کتابفروشی‌ها پوشش داده می‌شود. وی همچنین از امهال حق بیمه اسفند، فروردین‌ و اردیبهشت‌‌ماه سهم کارفرما برای کتابفروشی‌ها، انتشاراتی‌ها و مراکز توزیع کتاب خبر داد و گفت: بر اساس بخشنامه سازمان تامین اجتماعی کتابفروشی‌ها، انتشاراتی‌ها، مراکز توزیع کتاب، مراکز و مجتمع‌های فرهنگی و آموزشی از امهال پرداخت حق بیمه سهم کارفرما برای ماه‌های اسفند 1398 و فروردین و اردیبهشت‌ 1399 برخوردار هستند. با این همه به نظر می‌رسد که در این شرایط اعطای تسهیلات بانکی با سود و کارمزد کم به فروشندگان کتاب ضروری است؛ چرا که با توجه به تعطیلی نمایشگاه‌های کتاب میزان خسارت وارده به این صنف غیرقابل مقایسه با سال‌های گذشته است. از طرفی طرح‌هایی مانند بهارانه کتاب، البته به صورت گسترده‌تر در سالیان قبل و در وضعیت عادی هم برگزار می‌شد و اگرچه به ایجاد رونق در فروشگاه‌های کتاب کمک می‌کند، اما مرهمی کوتاه‌مدت و موقتی برای دردی بزرگ است.

شنبه 27 ارديبهشت 1399
03:59:13
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT