ولایت از نوبت دهی نابسامان و صف‌های طولانی در مراکز درمانی دولتی گزارش می‌دهد


آرش صالحی‌ ـ حقوق بیمار یکی از محورهای شاخص در تعریف استانداردها جهت مدیریت بر خدمات بالینی است. در همین راستا 2 منشور حقوق بیمار در سال‌های 1381 و 1388 تدوین و از سوی معاونت سلامت وزارت بهداشت ابلاغ شده است. هدف از تدوین منشور حقوق بیمار، اطمینان از مراقبت کافی از بیماران و ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی است. حق دریافت خدمات مطلوب و آگاهی از اطلاعات پزشکی به نحو کافی، حق انتخاب و تصمیم‌گیری آزاد بیمار در دریافت خدمات سلامت، احترام به حریم خصوصی بیمار، تبیین اصل رازداری و در نهایت حق دسترسی به نظام کارآمد رسیدگی به شکایات بیمار از جمله مواردی است که منشور حقوق بیمار بر پایه آن تنظیم شده است. به رغم اینکه اجرای منشور بیمار در مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و مطب‌های پزشکی الزامی است. اما به نظر می‌رسد چندان به رعایت آنها اهمیت داده نشود؛ به طوری که بیمار حتی از ساده‌ترین حقوق خویش خبر ندارد. برخی بیماران بستری شده در بیمارستان‌ها از کمترین حقوق خود از جمله اطلاع از روند درمان، محتویات پرونده پزشکی و دسترسی به‌موقع به پزشک محرومند. نابسامانی در نوبت‌دهی به بیماران، انتظارهای طولانی، ویزیت‌های همزمان چند بیمار و وقت نگذاشتن کافی برای معاینه بیمار برخی پزشکان از دیگر مواردی است که با منشور حقوق بیمار منافات دارد. بی‌توجهی به فرانشیز مصوب بیمه‌ها و دریافت هزینه‌ی اضافی جراحی در زمره مشکلاتی است که منشور یاد شده را نقض کرده و نبود یک متولی واحد در تعیین تعرفه‌های درمانی علت آن است. شواهد حاکی از این است برخی بیمارستان‌ها تا وجه نقد دریافت نکنند بیمار را پذیرش نکرده و از ارائه خدمات درمانی امتناع می‌کنند. چرا بر منشور حقوق بیمار نظارتی انجام نمی‌شود و بیماران مرجعی برای پیگیری حقوق خود ندارند؟
 نقض منشور حقوق بیماران اما بر اساس قانون اساسی توجه به کرامت والای انسانی از اصول پایه نظام جمهوری اسلامی است. طبق اصل 29 قانون اساسی خدمات بهداشتی و درمانی عادلانه و مبتنی بر حقوق شهروندی ارائه شود. یک شهروند مینودری که به بیمارستان زکریای رازی قزوین مراجعه کرده بود، با یادآوری اینکه تمام مرکز وظایف درمانی موظف به رعایت منشور حقوق بیماران هستند، به ولایت می‌گوید: متاسفانه این روزها مشاهده می‌شود که این منشور صرفا‌ چاپ شده و در بعضی مراکز درمانی نصب می‌شود؛ آن هم در حالی که خبری از رعایت حقوق بیماران نیست. منصور رضوی می‌افزاید: یکی از مواردی که در نقض حقوق بیمار می‌بینیم، صف‌های طولانی است که گاه تا 6 ساعت در مطب‌ها و مراکز درمانی استان قزوین شکل می‌گیرد که شاید به خاطر نبود پزشک به تعداد کافی در این مراکز باشد. وی ضمن بسیار طولانی توصیف کردن فرآیند شکایت از مراکز درمانی در سامانه تلفنی 190 ادامه می‌دهد: غالباً در چنین مراکزی خود پزشک مسئول است و هیچ وقت بازرسی ندیدیم که بیاید و بر کار پزشک‌ها نظارت کند.  پزشکانی که برای بیمار وقت نمی‌گذارند یک بیمار قزوینی هم رعایت نشدن نوبت‌ها را از جمله موارد نقض حقوق بیمار در مطب‌ها می‌داند و بیان می‌کند: متاسفانه در بعضی از مطب‌ها وقتی آشنایی از راه می‌رسد، نوبت فرد دیگری را به او می‌دهند. مهین نصیری با انتقاد از افشای مسائل خصوصی بیماران در مطب‌ها و مراکز بیمارستانی، تصریح می‌کند: با وجود اینکه اغلب بیماران، به ویژه بیمارهای زنان تمایلی به فاش شدن مشکلات جسمی خود برای افراد متفرقه ندارند، اما متاسفانه برخی پزشکان در مراکز خصوصی یا دولتی 3 ـ 2 بیمار را با هم ویزیت می‌کنند؛ در حالی که یکی از ساده‌ترین حقوق بیمار این است که اطلاعات بیماری‌اش محرمانه بماند. وی با ذکر اینکه در بسیاری از اوقات پزشک برای بیمار و ویزیت او وقت صرف نمی‌کنند، ادامه می‌دهد: نهایت وقتی که پزشکان برای ویزیت می‌گذارند، یک تا 2 دقیقه است. معمولاً بیشتر آنها پس از گرفتن نبض و فشار خون، درباره اینکه مشکل بیمار چیست و باید چکار کند، خیلی مختصر به او توضیح می‌دهند و اطلاعات کافی را در اختیار بیمار نمی‌گذارند.  وضع آشفته نوبت‌دهی در مطب پزشکان یکی دیگر از شهروندان قزوینی هم با انتقاد از وضعیت نوبت‌دهی در مطب پزشکان می‌گوید: بسیاری از پزشکان با وجود درآمد بالا از سامانه‌ها و شیوه‌های نوین نوبت‌دهی مانند نوبت‌دهی اینترنتی استفاده نمی‌کنند و هر وقت هم که تماس تلفنی گرفته می‌شود، فرآیند نوبت‌دهی را منوط به حضور فیزیکی بیمار در مطب می‌دانند. علیرضا جوادی با اشاره به مشکلات نوبت گرفتن اینترنتی در کلینیک‌های ویژه بیمارستان‌های دولتی بیان می‌کند:‌ برای مراجعه به یک متخصص داخلی از یکی از این کلینیک‌ها به صورت اینترنتی نوبت گرفتم اما وقتی مراجعه کردم، متوجه شدم نوبت اخذ شده قبلی تاثیر چندانی ندارد و باز هم باید مانند دیگران در صف انتظار بایستم. وی اضافه می‌کند:‌ خواهش برخی بیماران برای اخذ نوبت در کوتاه‌ترین زمان، ایجاد تنش میان منشی و بیماران، شلوغی بیش از حد مطب، طول کشیدن زمان انتظار و حتی خوابیدن برخی بیماران روی صندلی‌ها سبب ایجاد حس نامطلوبی در مراجعه‌کنندگان به مطب برخی پزشکان متخصص می‌شود که در شان آنها نیست.  سختی‌های نوبت گرفتن بیماری را تشدید می‌کند به گفته‌ی این شهروند، در حالی که برخی از پزشکان متخصص برای خود اسم و رسمی بهم زده‌اند و به همین دلیل هم بیماران ترجیح می دهند به آنها مراجعه کنند، اما برخی پزشکان با دادن نوبت‌های طولانی و به عمد ترافیکی از بیماران در مطب خود ایجاد می‌کنند تا با این روش تبلیغی، هم اسم و رسم خود را در نزد افکار عمومی بالا ببرند و هم کارشان سکه شود. جوادی توضیح می‌دهد: جالب این است که علاوه بر پزشکان باید ناز منشی‌های آنها را هم خرید؛ زیرا برخی از آنها به دلیل التماس‌های مداوم مراجعان برای گرفتن نوبت آنقدر به خود غره شده‌اند که اصلا نمی‌توان با آنها حرف زد. مشقات نوبت گرفتن از برخی پزشکان در واقع بیماری را تشدید و تحمل آن را سخت‌تر از قبل می‌کند.  عمده پزشکان استان به اخلاق حرفه‌ای وفادارند از سوی دیگر، یک پزشک مینودری درباره‌‌ی نقض موردی حقوق بیماران در مراکز درمانی استان می‌گوید: امروز بیشتر از اینکه حقوق بیمار نقض شود، توسط پزشکان ما رعایت می‌شود. البته ادعا نمی‌کنم که وضعیت جامعه پزشکی ما آرمانی است. نواقصی وجود دارد، اما عمده پزشکان استان بر مبنای اخلاق حرفه‌ای عمل می‌کنند. پوران اسعدی درباره‌ی بی‌اطلاع بودن بیماران از حقوق خود هم عنوان می‌کند: در مراکز درمانی بستری، مسئولان فنی موظف هستند که مفاد منشور حقوق بیمار را در بخش‌های مختلف نصب کنند تا بیماران از آنها آگاهی پیدا کنند و به آن دسترسی داشته باشد. آن را مطالعه کنند و همین زمینه‌ساز آگاه شدن بیماران از حقوقشان است. وی اداره نظارت بر درمان، هیات‌های تخلفات انتظامی نظام پزشکی و سازمان تعزیرات حکومتی را در زمره مراجع رسیدگی‌کننده به تخلفات بیان کرده و می‌افزاید: گروه‌های نظارت به شکل دوره‌ای بر مراکز بستری، از جمله مراکز درمان سرپایی و مطب‌ها بر اساس چک لیست نظارت داشته که بعضی از مواد آن از جمله حفظ کرامت انسانی به حقوق بیماران برمی‌گردد.  دلیل زمان کم ویزیت رفتار بیماران است این پزشک در رابطه با اعتراضات هم‌استانی‌ها به زمان کم ویزیت در برخی از بیمارستان‌ها و مطب‌ها، توضیح می‌دهد: طبق ماده 5 آئین‌نامه اجرایی قانون نظام پزشکی پزشک موظف به ویزیت آن تعداد مریض است که تشخیص و درمان آنها در آن زمان بر حسب اعلام نظام پزشکی میسر باشد. این زمان هم صرف گرفتن شرح حال، معاینه بیمار، تجویز دارو و ارائه توضیحات لازم به مریض می‌شود. اسعدی با یادآوری اینکه در این آئین‌نامه زمان خاصی ذکر نشده، می‌گوید: اینکه زمانی نیامده کار هوشمندانه‌ای بوده، چرا که اگر قرار باشد مثلاً زمان 15 دقیقه را برای ویزیت پزشک ملاک قرار دهیم، مریضی که برای تشخیص بیماری او به 20 دقیقه زمان احتیاج هست، مستاصل می‌شود. وی با تاکید بر مسئولیت هر پزشک در قبال کم‌کاری‌های خود، اضافه می‌کند: همه پزشکان ما مسئول اعمال خود هستند؛ یعنی اگر بعدها بگوید وقت نداشتم و خوب تشخیص ندادم، این ادعا از آن پذیرفته نیست، چون باید برای بیمار وقت بگذارد. به عبارت دیگر تشخیص اشتباه درد یا بیماری تبعات حقوقی برای پزشکان دارد. اسعدی، علت زمان خیلی کم برخی ویزیت‌ها را فرهنگی می‌داند و ادامه می‌دهد: بعضی بیماران ما وقتی پزشک از آنها زیاد سوال می‌کند، ناراحت می‌شوند؛ چنان‌که دیده‌ایم برخی مریض‌های ما از بعضی افراد می‌گویند فلانی پزشک خوبی است که تا نگاه کرد، بیماری‌ام را تشخیص داد. در صورتی که تشخیص علمی و واقعی با نگاه حاصل نمی‌شود.  پایش شبانه‌روزی همه مراکز ممکن نیست با وجود گلایه‌های زیاد بیماران، تعداد زیاد مراکز درمانی و مطب‌ها کار نظارت بر آنها را تا حدودی مشکل کرده است. معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی قزوین با اشاره به کمبودهای موجود در مسیر نظارت، می‌گوید: حدود هزار و 200 مرکز سرپایی بهداشتی و درمانی در استان قزوین داریم که امکانش نیست همه آنها به شکل 24 ساعته پایش شوند. با این حال این مراکز تا حد امکان پایش می‌شوند و در صورت مشاهده‌ی هر‌گونه تخلف، با متخلفین احتمالی هم برخورد قانونی صورت می‌گیرد. امیرمحمد کاظمی‌فر همچنین از آمادگی شبانه‌روزی دفاتر پرستاری در بیمارستان‌ها برای رسیدگی به شکایات بیماران و همراهان آنها خبر داده و ادامه می‌دهد: در ضمن در همه‌ی مراکز درمانی شماره‌های رسیدگی به شکایت در قالب پیامک و تلفن ذکر شده است و اگر بیماران کوتاهی‌ای در امر درمان را گزارش کنند، مطمئن باشند که به شکایت آنها رسیدگی می‌شود.  دلیل ایجاد صف‌های طولانی کاظمی‌فر درباره دلیل ایجاد صف‌های طولانی در مراکز درمانی استان هم بیان می‌کند: از آنجایی که مراکز دولتی ما به خاطر تعرفه مناسب‌تر، پزشکانی که اکثراً عضو هیئت علمی دانشگاه هستند و فوق تخصص دارند، اقبال بیشتری در مردم وجود دارد، چنین صف‌های شکل می‌گیرد. با این حال امروز در اکثر مراکز دانشگاه علوم پزشکی و حتی تامین اجتماعی، نوبت‌دهی به صورت تلفنی است. با این همه، واقعیت‌های موجود در مراکز پزشکی و درمانی استان قزوین نشانگر عملکرد ضعیف نهادهای نظارتی است که باید بر کار پزشکان و سایر عوامل درمانی نظارت جدی داشته باشند. با هر کسی هم که در این حیطه صحبت می‌کنیم، چه بیمار، پزشک و مسئول، بیشترین سهم نظارت را به گردن وجدان شخصی پزشک می‌گذارند. به همین خاطر ضرورت دارد هر چه زودتر دستگاه‌های نظارتی دیار مینودری مسئله حقوق بیماران را جدی بگیرند و تضمین‌های اجرایی برای مراعات مواد و مفاد منشور حقوق بیمار در نظر بگیرند.

سه شنبه 1 بهمن 1398
05:05:12
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT