ولایت از چالش‌های پیش‌روی طراحان لباس در استان قزوین گزارش می‌دهد


آرش صالحی: با وجود اینکه سال‌ها از تشکیل بنیاد ملی مد و لباس ایرانی و اسلامی می‌گذرد و کارگروه‌های این بنیاد در ادارات کل ارشاد همه استان‌ها فعال شده‌اند، اما هنوز فعالیت قابل توجهی برای حمایت از طراحان لباس مینوردی به چشم نمی‌خورد. طراحانی که برخی تجربی و بعضی از تحصیلکرده‌های این رشته در دانشگاه‌های هنر استان و کشور هستند و حداقل 4 سال از عمر خود را برای تحصیل در این رشته صرف کرده‌اند؛ هنرمندانی که به گواه نظر پژوهشگران فرهنگی و اجتماعی می‌توانند با طراحی‌های دقیق و هوشمندانه خود نقش مهمی در رفع بحران هویت و کاهش فاصله فکری بین نسل‌های مختلف را ایفا کنند و اوضاع نابسامان صنعت لباس استان را سامان ببخشند. با این حال نقش و جایگاه هنر طراحی لباس در استان ما هنوز جدی گرفته نشده و طراحان لباس قزوینی با دردسرهای زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند؛ به طوری که کمتر به رشته طراحی لباس در دیار مینودری، به عنوان یک شغل و حرفه قابل اتکا نگاه می‌شود.
کپی کردن طرح‌های خارجی یکی از اعضای کارگروه مدولباس استان، کپی کردن طرح‌های غیربومی و خارجی لباس توسط تولیدی‌ها را بزرگترین مشکل طراحان لباس قزوین و کشور دانست و گفت: متاسفانه تولیدکننده‌های عمده لباس، به جای استفاده از طراحان زبده و کاربلد، طرح‌های لباس ایرانی را به صورت رایگان از اینترنت برمی‌دارند و اصلاً به این موضوع توجه ندارند که طرح برداشته شده توسط هنرمندی طراحی شده که تلاش و وقت زیادی را برای آفریدن طرح موردنظر صرف کرده است. اشرف کاظمی با تاکید بر لزوم حضور حداقل یک طراح در یک کارگاه یا شرکت تولید لباس، عنوان کرد: البته حالت آرمانی این است که 5 طراح در یک شرکت تولیدکننده بزرگ وجود داشته باشد که متاسفانه شرکت‌های خیلی کمی در ایران در این سطح از طراح‌های لباس بهره می‌گیرند؛ ضمن اینکه در تولیدی‌های لباس قزوین اصولاً طراحان لباس به‌کار گرفته نمی‌شوند و یا طرح‌هایشان را با قیمت خیلی پایین از آنها می‌خرند. نبود نرخ کارشناسی برای طرح‌های لباس کاظمی با اشاره به تشکیل انجمن طراحان لباس و دبیرخانه دائمی مد و لباس استان در حمام تاریخی بلور، افزود: یکی از مشکلاتی که مشغول پیگیری برای رفع آن هستیم، نبود نرخ مشخص و کارشناسی شده برای طرح‌های لباس است؛ چون در حال حاضر خرید طرح‌های هنرمندان توسط تولیدکننده‌های تهرانی با نرخ توافقی صورت می‌گیرد. وی با ذکر این نکته که سهم طراح در فروش یک لباس را شمارگان یا تیراژ تولید آن تعیین می‌کند، ادامه داد: اگر شمارگان تولید بین یک تا 3 میلیون دست البسه باشد، باید نیم درصد از کل میزان فروش به طراح تعلق بگیرد و اگر فروش در حد تولید سفارشی و شمارگان حدود 500 دست باشد، دستمزد طراح حداقل باید یک درصد کل فروش باشد. استفاده بدون اجازه از طرح‌های بومی اما یکی از طراحان لباس استان اجرا نشدن قانون حق مالکیت معنوی (کپی‌رایت) و کپی‌ شدن طرح‌های بومی را در ردیف جدی‌ترین مشکلات فعالان این حوزه دانست. شادی سعیدی با اشاره به امکان کپی شدن طرح‌ها در نمایشگاه‌های طراحی لباس، گفت: اگرچه نمایشگاه‌ها برای نمایش توانمندی طراحان برپا می‌شوند، اما برخی افراد بدون هیچ‌ محدودیتی از نمونه لباس‌های ارائه شده عکس می‌گیرند. در ضمن یک تولیدکننده به راحتی می‌تواند با دیدن طرح آن را کپی کند. سعیدی با بیان اینکه بیشتر تولیدکنند‌گان لباس برای هنر طراحان هیچ ارزشی قائل نمی‌شوند، گفت: این گونه تولیدکنندگان بدون توجه به فکر و زحمتی که هنرمندان برای طراحی لباس صرف می‌کنند و بدون اینکه از طراح اجازه بگیرند و حقوق و دستمزد طراحی را پرداخت کنند، اقدام به تولید طرح‌های آنها می‌کنند. وی با اشاره به صدور و ثبت شناسه شیما (شناسه یکپارچه مد و لباس ایرانی) برای طرح‌های تازه توسط بنیاد ملی مد و لباس، اضافه کرد: با وجود ثبت این شناسه، طرح‌ها به سادگی کپی شده و مورد استفاده تولیدکنندگان قرار می‌گیرند؛ این در حالی است که امکان پیگیری و پیگرد حقوقی این مسئله برای طراحان لباس وجود ندارد. نبود آموزش‌های روزآمد این کارشناس طراحی لباس، نبود گروه متخصص طراحی لباس و قطع ارتباط بین طراحان تجربی و طراحان تحصیلکرده را در زمره مشکلات رشته طراحی لباس در دیار مینودری برشمرد و گفت: فقدان آموزش‌های روزآمد در عرصه مد و لباس استان سبب عقب افتادن طراحان قزوینی از همتایان خود در سراسر کشور شده و ضعف طراحی در صنعت لباس استان را به دنبال داشته است. سعیدی با بیان اینکه جای خالی آموزش‌ها و کارگاه‌های تخصصی در حوزه مد و لباس قزوین به چشم می‌خورد، افزود: نبود این دوره‌های آموزشی و عملی، نه تنها طراح‌های هم‌استانی را از دانش روز طراحی لباس دور کرده، بلکه آنها را از نوآوری دور نگه داشته است؛ چرا که آنها نمی‌دانند ایده‌هایشان پیشتر توسط طراحان دیگری مطرح و عرضه شده‌اند. وی نبود نظارت بر طراحی و تولید طرح‌ها را از معضلات جدی این حوزه دانست و ادامه داد: همین نبود نظارت سبب شده که طرح‌ها در زمان نامناسبی تولید و به بازار عرضه شوند. در ضمن طرح‌ها بدون ‌حضور طراحان و توسط خیاطان غیرماهر دوخته می‌شوند که علاوه بر ایجاد مشکلات برای تولیدکننده، هنر طراح را زیر سؤال می‌برد. کاربردی نبودن آموزش‌های دانشگاهی نقش دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان در توسعه رشته طراحی لباس بسیار مهم و قابل اعتناست. به طوری که اگر آموزش‌های ارائه شده به دانشجویان چندان کاربردی نباشد و یا از نیازهای روز بازار پوشاک به دور باشد، قطعاً فارغ التحصیلان این مراکز دانشگاهی نمی‌توانند به رشد و توسعه صنعت مد و لباس در استان و کشور کمک کنند. از طرفی تحصیل در این رشته فقط مختص دختران است و پسران نمی‌توانند در این رشته تحصیلات دانشگاهی داشته باشند. یک دانش‌آموخته رشته طراحی پارچه و لباس با یادآوری اینکه آموزش‌های دانشگاهی رشته طراحی لباس در کشور ما چندان کاربردی نیستند، گفت: سرفصل‌های درسی در رشته طراحی پارچه و لباس متعلق به ۴۰ سال پیش است و در حالی که موضوع به‌روزرسانی عناوین دروس به بنیاد ملی مد و لباس ارتباطی ندارد، اما این نهاد متولی تغییر سرفصل‌های درسی شده است. لادن افتخاری اضافه کرد: امروزه در دنیا، نکات دیگری درباره طراحی پارچه و لباس آموزش می‌دهند؛ در حالی که ما همچنان نکات ۴۰ سال پیش را تدریس می‌کنیم. وقتی تصمیم گرفته می‌شود سرفصل‌های این رشته تغییر کند، متوجه می‌شویم مدرسی که با اطلاعات روز دنیا در این حوزه آشنا باشد، نداریم. تا زمانی که مدرسی در این حوزه آموزش ندیده، چه‌طور می‌توانیم متد و شیوه‌های روز دنیا را بومی‌سازی کرده و به دانشجویان آموزش دهیم؟ وی ادامه داد:‌ باید تعدادی از مدرسان این حوزه برای آموزش به دانشگاه‌های مطرح دنیا بورسیه شوند تا بتوانند با فناوری روز دنیا در این زمینه آشنا و این حوزه را دستخوش تحول کنند؛ زیرا روند کار تغییر کرده و نرم‌افزارها و دستگاه‌های نوینی به حوزه تولید پوشاک وارد شده‌اند که تعداد کمی از مدرسان ما با این نرم‌افزارها و ماشین‌آلات روز دنیا آشنا هستند. جای خالی نمایشگاه‌های مد و لباس مردان افتخاری با ذکر اینکه رشته طراحی لباس فقط مختص به زنان نیست و باید طرح‌های البسه مردانه را هم در قالب نمایشگاه‌های مختلف در سطح استان عرضه کرد، گفت: متاسفانه همه نمایشگاه‌های مد و لباس استان به طراحی پوشاک بانوان اختصاص داشته و تاکنون نمایشگاهی با محوریت طراحی پوشاک مردان در قزوین برپا نشده است. وی با تاکید بر لزوم ایجاد ارتباط سازنده بین طراحان و تولیدکنندگان لباس در استان، تصریح کرد: علت جدی گرفته نشدن طراحی در صنعت پوشاک ما این است که تولیدکنندگان به راحتی می توانند طرح‌های مورد نیاز خود را از اینترنت و جاهای دیگر پیدا کنند و هیچ نظارت مؤثری بر طرح‌های تولید شده صورت نمی‌گیرد. قاچاق بی‌رویه لباس‌های خارجی از سوی دیگر، یک تولیدکننده البسه و پوشاک، قاچاق بی‌رویه لباس‌های خارجی را عامل اصلی مهجور ماندن طرح‌های بومی مد و لباس دانست و به ولایت گفت: متاسفانه قاچاق بیش از حد لباس‌های چینی و قیمت بسیار پایین آنها باعث شده که روز به روز عرصه بر تولیدکنندگان و طراحان لباس ایرانی تنگ‌تر شود. علی‌ اصغر آقایی با ذکر این نکته که بهای فروش لباس‌های چینی از هزینه تولید لباس‌های ایرانی کمتر است، اضافه کرد: حتی اگر هزینه طراحی را در نظر نگیریم، مجموع قیمت پارچه و دستمزد دوخت هر لباس در کشور ما به حدی است که نمی توان از نظر قیمت به هیچ وجه با لباس‌های چینی رقابت کرد؛ مگر اینکه تعرفه واردات این لبا‌س‌ها افزایش یابد. وی بالارفتن قیمت پارچه را از چالش‌های پیش‌روی تولیدکننده‌های بومی و محلی برشمرد و ادامه داد: در حالی که پوشاک چینی با پارچه‌های ارزان و بی‌کیفیت تولید می‌شوند، تولیدکننده داخلی متعهد به استفاده از پارچه‌های مرغوب و مناسب است که با توجه به افزایش قیمت ارز، بهای این نوع پارچه‌ها به ویژه در یک سال اخیر بسیار افزایش یافته است. اثر گرانی ارز بر تولید لباس این فعال صنعت پوشاک با اشاره به گرانی قیمت ارز و پیامدهای آن برای صنعت لباس استان، گفت: اگر قیمت ارز کاهش نیافته و مدیریت نشود، توان رقابت تولیدکننده بومی با تولیدکنندگان چینی باز هم کمتر خواهد شد و شاید در آینده ای نه چندان دور، صنعتی به نام تولید لباس در استان و کشور نداشته باشیم. آقایی با تاکید بر لزوم حمایت دولت از تولیدکنندگان داخلی لباس، اضافه کرد: امیدواریم دولت تخفیف ارزی مناسبی برای پارچه و یراق‌آلات خارجی لباس در نظر بگیرد، تا از افزایش شدید و یکباره قیمت البسه جلوگیری شود؛ در غیر این صورت باید منتظر شوک جدی به تولیدکنندگان و فروشندگان لباس در کل کشور باشیم. همچنین دستگاه‌های متولی باید از واردات لباس‌هایی که امکان تولید آن در استان وجود دارد، جلوگیری کنند. لزوم حمایت مالی دولت از طراحان لباس با توجه به ممنوع شدن واردات پوشاک و البسه خارجی از سال گذشته، فضای خوبی برای رونق دادن به تولید ملی پوشاک ایجاد شده که در صورت بهره‌گیری تولیدات ملی از طرح‌های بدیع و متنوع، بازار پوشاک ملی حتی پس از رفع ممنوعیت واردات هم حفظ شده و حتی توسعه پیدا خواهد کرد. با این همه به نظر می¬رسد نیاز به نقدینگی و سرمایه در گردش یکی از مشکلات جدی طراحان برای تولید انبوه طرح‌هایشان است. به همین خاطر دولت باید از طراحان مد و لباس حمایت مالی جدی کند و زمینه عرضه چنین تولیداتی را به بازار مصرف مهیا کند.

دوشنبه 23 دي 1398
05:02:33
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT