عملیات نصر، نبرد اراده‌ها بود


مرضیه قنبری ـ بخشی از تاریخ کشور را دوران دفاع مقدس تشکیل می‌دهد؛ دورانی که هر چند سخت گذشت و به قیمت ریخته شدن خون پاک صدها هزار شهید به پایان رسید ولی نشان داد که اتحاد، وحدت و کوتاه نیامدن در برابر دشمن و ایمان داشتن به وعده الهی که حق همیشه پیروز است می‌تواند مایه پیروزی یک جامعه باشد.
این روزها سالروز انجام عملیات نصر است، عملیاتی که با هدایت لشکر 16 زرهی در 15 دی ماه سال 59 آغاز شد و به گفته متولیان و مسئولان نظامی مبنایی برای انجام عملیات‌های تهاجمی و توان نیروها در انجام این گونه عملیات‌ها شد. در این زمینه با سرهنگ مرادعلی بیژن وند، فرمانده تیپ 116 مکانیزه هجومی شهید صفوی لشکر 16 زرهی قزوین گفت‌وگویی داشته‌ایم. آنچه می خوانید از رهگذر این گفتگوست...  جناب سرهنگ در خصوص عملیات نصر توضیح می‌‌فرمائید؟ در ابتدا لازم می‌دانم قبل از پاسخ به سوال شما توضیحاتی در خصوص وضعیت ارتش پس از پیروزی انقلاب بدهم؛ زمانی که انقلاب ما به پیروزی رسید بحث‌هایی در خصوص انحلال ارتش مطرح شد، اما در آن مقطع زمانی امام خمینی (ره) اعلام کردند که باید ارتش بماند و از تمامیت ارضی کشور دفاع کند؛ به این ترتیب 29 فروردین ماه سال 59 ارتش با تمام ساز و برگش وارد خیابان‌ها شد و مردم نیز با تبعیت از فرمان امام (ره) ضمن استقبال از این نیرو، حمایت خود را از ارتش اعلام کردند. با این فرمان تاریخی امام، گویی نفسی تازه بر کالبد ارتش دمیده شد و این نیرو تولدی دوباره یافت. به هر حال پس از پیروزی انقلاب، دشمنان نظام مقدس جمهوری اسلامی به این فکر افتادند که این انقلاب نوپا را سرنگون کنند که ایجاد درگیری‌ها در برخی از شهرها به بهانه‌های مختلف یکی از این توطئه‌ها بود؛ از این رو ما در اوایل انقلاب با در‌گیری‌هایی در برخی از شهرها همچون بانه، خوزستان و گنبد مواجه بودیم. در‌گیری‌هایی که باعث نا‌آرامی‌‌ها در این شهرها شده بود. این اتفاقات در حالی رخ می‌داد که زمان زیادی از پیروزی انقلاب اسلامی نمی‌گذشت. شرایط سختی بود، در آن مقطع زمانی، اولین دستور از سوی رهبر کبیر انقلاب به ارتش مبنی بر کنترل اوضاع و ایجاد آرامش در این شهرها صادر شد. به تبع آن تمام یگان‌های ارتش به کمک برادران سپاه وارد صحنه شدند و با نقش‌آفرینی موثر توانستند اوضاع را کنترل کرده و آرامش را به شهرها برگردانند. پس از آن که دشمن از این توطئه‌ها نتیجه نگرفت، ضمن تحریک صدام نسبت به تجهیز رژیم بعث اقدام کرد و به این ترتیب در آخرین روز شهریور ماه سال 59 صدام با تمام قوا و در حالی که حدود 40 کشور از آن حمایت می‌کرد، بدون رعایت موازین بین‌المللی و قوانین سازمان ملل هجوم و یورش خود را برعلیه جمهوری اسلامی و مرزهای آن آغاز کرد. همانطور که صدام در آغاز این جنگ نیز اعلام کرده بود، سرنگونی نظام جمهوری اسلامی و تصرف کشور اهدافی بود که وی در این جنگ نابرابر دنبال می‌کرد و حتی به حدی نسبت به دستیابی به اهداف خود مطمئن بود که در اولین روزهای جنگ در مصاحبه‌ای که با خبرنگاران دنیا داشت به وضوح این مطلب را عنوان کرده و گفته بود که ادامه مصاحبه ما یک هفته بعد در تهران برگزار می‌شود. به هر حال آنچه مسلم بود تحمیل یک جنگ نابرابر علیه کشورمان بود؛ واقعیتی که هر چند تلخ بود ولی وظیفه نیروهای مسلح همچون ارتش بود که با تمام قوا به دفاع برخیزند و از کشور دفاع کنند. چه شد که صدام در پشت دروازه شهرها و در برخی از مناطق در پشت مرزها متوقف شد؟ صدام و کشورهایی که کمکش می‌کردند برنامه‌ریزیشان این بود که 48 ساعته خوزستان به تصرف آنها در بیاید و یک هفته بعد به تهران برسند و نظام جمهوری اسلامی را سرنگون کنند اما چه شد؟ در آن روزهای جنگ که در 31 شهریور سال 59 رخ داد یعنی تقریبا یک سال و خورده‌ای بعد از انقلاب، هنوز انقلاب ما سازماندهی نشده بود، هنوز سازمان جدید ارتش ما شکل نگرفته بود، داشتند سازمان‌دهی می‌کردند و سپاه هم تازه تاسیس شده بود، عراق با تمام قدرت با حمایت حدود 40 کشور به مرزهای ما تجاوز کرد؛ تنها نیرویی که در آن زمان قدرت مقابله با دشمن را داشت ارتش بود، اما ارتش با آن که سازمان‌دهی منسجمی نداشت و متاسفانه برخی از مشکلاتی که از سوی منافقین و ... برای آن ایجاد شده بود با آن وضعیت در مقابل دشمن سینه سپر کرد و به این ترتیب دشمن در خیلی جاها متوقف شد. در برخی جاها تا پشت دروازه شهرها آمد ولی نتوانست دسترسی پیدا کند جز چند شهر مرزی ما. مقاومت نیروهای ارتش، سپاه، بسیج مردم و سایر نیروها همچون نیروی انتظامی و ژاندارمری آن دوران باعث شد تا در ماه‌های اولیه صدام بفهمد که تصرف یک هفته‌ای پایتخت کشورمان رویایی بیش نبوده. زمانی که خبر مقاومت رزمندگان و مردم ما به صدام رسید که ما با این مشکلات متعدد مواجه هستیم گفت خبرهایی که به ما داده بودند چیز دیگری بود، می‌گفتند مردم خوزستان از این جنگ استقبال می‌کنند، ارتش ایران توان مقابله با ما را ندارد پس چه شد؟ معادلات صدام آنجا به هم خورد؛ به هر حال باید پذیرفت که صدام خیلی جاها به ما ضربه زد، برای جامعه ما مشکلاتی ایجاد کرد. حدود چهار ماهی که از آغاز جنگ می‌گذشت، مسئولان ارتش در آن زمان به این فکر افتادند که بایستی یک عملیات آفندی و تهاجمی بر علیه صدام انجام‌ گیرد که صدام بیشتر حساب کار دستش بیاید، انجام آن عملیات که بایستی طرح‌ریزی می‌شد، حدود 26 آذرماه به ارتش ابلاغ شد که شما باید یک عملیات در منطقه خوزستان، پادگان حمید، دشت سوسنگرد و حرکت به سمت مرز طرح‌ریزی کنید که ضمن ضربه زدن به دشمن بفهمانید که نیروهای ما فقط قدرت دفاعی ندارند بلکه قادر به انجام عملیات تهاجمی و وارد کردن ضربه به دشمن هم هستند. فرماندهان برنامه‌ریزی کردند اما آنها نمی‌توانستند یگان‌هایی که درگیر دفاع از مرزها بودند را به آن مناطق گسیل دهند. با تصمیم فرماندهان جنگ این عملیات که با عنوان عملیات «نصر» نامگذاری شد، قرار شد توسط لشکر 16 زرهی و لشکر 92 انجام شود. در این عملیات، از لشکر 16 زرهی دو تیپ با تمام قوا (تیپ یک و سه زرهی آن دوران) قرار شد با تمام آتش‌های پشتیبابی توپخانه‌ای و تیپ یک و سه دشت آزادگان از لشکر 92 نیز شرکت کنند، علاوه بر نیروهای ارتش یک گردان از سپاه پاسداران که عمدتا از نیروهای مردمی و بسیجی بودند و تعدادی هم از افرادی که اکثرا دنشجو بودند و به عنوان نیروهای دکتر شهید چمران شناخته می‌شدند، قرار شد در این عملیات شرکت داشته باشند. محور اصلی هدایت این عملیات با لشکر 16 زرهی بود. بخشی از عملیات به این ترتیب بود که تیپ یک لشکر 92 بایستی از کارون عبور کرده و به سمت جاده اهواز ـ خرمشهر حرکت می‌کرد که از زاویه کوشک در آن منطقه عملیات را آغاز کند که در همان منطقه، یک لشکر از عراق مستقر بود. به هر حال این عملیات پس از برنامه‌ریزی‌های فرماندهان قرار شد تا ساعت ده روز 15 دی سال 59 آغاز شود. زمان اجرای عملیات فرا رسید و بر اساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته در زمان مقرر عملیات آغاز شد. این عملیات که به عنوان اولین عملیات آفندی ایران علیه رژیم بعث در دوران جنگ تحمیلی بود، باعث غافلگیری دشمن شد. آنها هرگز فکر چنین عملیاتی را از سوی ما نداشتند. همین امر باعث شد تا درگیری‌های بسیار شدیدی در این عملیات ایجاد شود. این درگیری‌ها به حدی بود که حتی قدرت حرکت را از لشکر عراق گرفت و تلفات بسیاری به عراقی‌ها وارد شد. لشکر 16 زرهی با تمام توان و قدرت خود از منطقه سوسنگرد، شمال منطقه عملیات به سمت مرز حرکت کرد. در این عملیات با رشادت‌هایی که نیروهای ارتش داشتند به خصوص لشکر 16 زرهی چنان ضرباتی به دشمن وارد شد که تاریخ جنگ این را نوشته و حتی کسانی که نظامی هم نیستند آن را تایید کرده‌اند. این فشارها به حدی بوده که نیروهای عراقی پا به فرار گذاشتند زیرا فکر می‌کردند که حداقل پنج لشکر از ایران بر علیه آنها در این عملیات عمل می‌کند.  آیا اهداف عملیات محقق شد؟ بله. در این عملیات، آن اهدافی که پیش‌بینی شده بود که نیروهای ما ضرباتی به نیروهای دشمن بزنند و تا مرز هم پیش بروند محقق شد. در عملیات نصر تعداد تلفات دشمن حدود هزار نفر ذکر شده است، علاوه بر آن حدود 800 نفر از عراقی‌ها نیز اسیر شدند. در کنار این‌ها چندین دستگاه نفربر، تانک و ادوات جنگی، توپ خودرو‌های چرخ‌‌داری که عراق برای عملیات‌های مد‌نظر خود به منطقه گسیل داده بود، منحدم شد.  این عملیات چند روز به طول انجامید؟ عملیات سه روز به طول انجامید. به هر حال چون عملیات ما یک عملیات ضربتی بود، نباید طولانی می‌شد؛ زیرا این عملیات با این هدف انجام شده بود که به دشمن ثابت کنیم ما نیز توانایی عملیات‌هایی بر علیه آنها و وارد کردن ضربه به آن‌ها را داریم. در آن دوران حضرت آقا از اعضای شورای عالی دفاع و نماینده امام بودند که خود ایشان به همراه شهید فلاحی، شهید فکوری شاهد این عملیات بودند. حضرت آقا بعدها در بیانات گوهربارشان فرمودند من لشکر 16 زرهی را در کرخه نور شناختم که این افتخار بزرگی برای ارتش جمهوری اسلامی است که فرمانده ما در اوایل جنگ که نیروها مشکلات زیادی نیروها داشتند و عراق با تمام قوا برای تهاجم آمده بود، چنین جمله گوهرباری را عنوان کردند. ایشان فرمودند "من شاهد بودم که سرکار سرهنگ لطفی فرمانده لشکر با نیروهای تحت امرش از شمال به جنوب و از شرق به غرب می‌تاخت و عملیات را هدایت می کرد که به دشمن ضربه بزند و این محقق شد".  این عملیات چه دستاوردی داشت؟ عملیات نصر باعث شد تا نیروها در منطقه روحیه و انگیزه پیدا کنند و به خود متکی شوند و بدانند که توان انجام چنین عملیات ضربتی به دشمن دارند، از این رو به جرات می‌توان گفت عملیات نصر مبنای تمام عملیات‌های آفندی بعدی در جنگ شد. عملیات‌هایی که باعث شد دشمن را از تمام نقاط کشور که نفوذ کرده بود وادار به عقب‌نشینی کنند. اگر این چنین اقداماتی نمی‌شد و رشادت و دلیری نیروهای مسلح ارتش، سپاه و بسیج و نیروی مردمی پای کار نبود دشمن به هدفش می‌رسید. اگر تا آن روز دشمن نسبت به ما همیشه حالت تهاجمی داشت، انجام عملیات نصر باعث شد تا از آن به بعد حالت پدافندی نیز به خود بگیرد. به هر حال پس از این اتفاقات بود که امام(ره) فرمودند شما توانستید ماشین جنگی قدرتمند دشمن را متوقف کنید، ایشان تاکید کردند بایستی دشمن را به مرزهای بین‌المللی برگردانید و دشمن تنبیه شود. به بیانی امام با این سخنان خود نیروهای مسلح را ماموریت دادند که باید نسبت به عقب نشاندن دشمن تلاش شود، بحمدا... نیروهای مسلح با اقتدار و رشادت‌های خود و همراهی ملت طی سال‌های اولیه جنگ توانستند این خواسته رهبری کبیر انقلاب را محقق کنند.  گاهی بحث‌هایی از گوشه و کنار عنوان می‌شود در خصوص ارتش و سپاه و تفاوت نگرش این دو نیرو. موضع ارتش در قبال این صحبت‌ها چیست؟ دشمن ما هیچ وقت از دشمنی‌اش با ما دست برنخواهد داشت، من گاهی به همکاران خود می‌گویم که اگر ما غافل باشیم دشمن از ما غافل نیست. باید هوشیار بود، دشمن شبانه‌روز دارد برنامه‌ریزی می‌کند. دشمن از هر ترفندی برای ضربه زدن به کشور ما می‌خواهد استفاده کند. حالا یک زمانی با رو در رو قرار دادن ارتش و سپاه در مقابل هم، یک موقع با ایجاد بدبینی به مسئولان کشور و ... به هر حال این ترفند دشمن است. در همان روزهای اول جنگ هم این صحبت‌ها بود که ارتش و سپاه چنین‌اند و چنان‌اند. ولی الحمدا... ما با هم بودیم. تاریخ جنگ ثابت می‌کند اطلس نبردهای ماندگار که به تایید حضرت آقا هم رسیده، هر جا ما با هم بودیم، موفق عمل کردیم. این نشان از این است که اگر ما با هم متحد باشیم مطمئنا پیروزی از آن ماست و به ان اهداف مورد نظر می‌رسیم و خدا رو شکر در حال حاضر فرماندهانی که در رده‌های بالاتر ارتش و سپاه در راس کار قرار دارند تعامل خوبی با هم دارند. برنامه‌ها و ماموریت‌هایمان با هم گره خورده. در طرح‌های سرزمینی طوری برنامه‌ریزی کرده‌اند که ارتش و سپاه کنار هم هستند. به هر حال من همیشه این را می‌گویم که اگر دشمن برنامه‌ای برای جنگ سخت علیه ایران ندارد به خاطر ترس از نیروهای مسلح و مردم است. چون ارتش و سپاه مثل دو بال نیرومند برای انقلاب هستند. سپاه و ارتش ثابت کردند که با هم بودن رمز پیروزی است.  در حال حاضر وضعیت آمادگی ارتش چطور است؟ از نظر آمادگی دفاعی و رزمی در حد بسیار مطلوبی قرار داریم. الان به مرحله‌ای رسیدیم که تمام تجهیزات خود را به روز می‌کنیم. به عنوان مثال ما تانک چیفتن را که برای 55 سال پیش بوده الان موتور "تی 72" می‌گذاریم و آن را به یک تانک به روز تبدیل می‌کنیم. در اصل نوسازی می‌کنیم و از نظر تحرک به یک مرحله‌ای رساندیم که با یک تانک پیشرفته دنیا برابری کند. در سایر تجهیزات هم همین طور. یکی دیگر از نمونه‌های این توان آن است که قبلا هلی‌کوپتر ما قدرت پرواز در شب را نداشت، اما امروزه یک دوربین دید در شب روی آن گذاشتند که ماموریت‌های شبانه را می‌تواند انجام دهد. البته ناگفته نماند که در کنار توجه به مقوله تجهیزات و به روز کردن آن، یکی از موثرترین مولفه‌هایی که در توان رزمی تاثیرگذار است، نیروی انسانی است که ما نیروی انسانی کارآمد به روز و با ایده و تفکر خاص داریم. یعنی نیروهایی که واقعا جهادی و جان بر کف هستند. این دو مکمل هم هستند که یعنی اگر ما نیروی انسانی داشته باشیم ولی تجهیزات نداشته باشیم و یا عکس آن نمی‌توانیم در حوزه دفاعی موفق باشیم. در مجموع می‌توانم بگوئیم امروز ما در وضعیت بسیار خوبی قرار داریم.  

يكشنبه 15 دي 1398
04:48:06
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT