همه چیز درباره قلیان


فاطمه جعفرپور کارشناس بهداشت محیط مرکز بهداشت شهید بلندیان
در اینجا مقدمه‌ای کوتاه درمورد قلیان، خطرات آن برای سلامتی و تاثیرات مخرب مصرف آن ارائه می‌کنیم. بسیاری از ما درباره ضررهای سیگار می‌دانیم و نسبت به آن سخت‌گیر هستیم و اگر متوجه شویم فرزندمان سیگاری است او را توبیخ می کنیم و دچار نگرانی می‌شویم اما این حساسیت را نسبت به قلیان نداریم و قلیان را راحت به خانه‌های خود راه می‌دهیم و حتی اگر فرزندمان لبی به آن بزند ناراحت نمی‌شویم و سخت‌گیری نمی‌کنیم. برخلاف بسیاری عقاید و باورهای سنتی، دود منتشره از قلیان حاوی مقادیر بی‌شماری مواد سمی است. این مواد به عنوان عوامل اصلی بروز سرطان ریه، بیماری‌های قلبی ـ عروقی و سایر بیماری‌ها شناخته شده‌اند.  قلیان چیست؟ ـ قلیان یک لوله آبی است که برای کشیدن تنباکو از طریق آب سرد استفاده می‌شود. تنباکو در کاسه‌ای که در بالای آن قرار می‌گیرد و از طریق زغال‌هایی که روی کاسه تنباکو قرار داده می‌شود، داغ شده و دود از طریق آبی که در پایین آن قرار دارد، فیلتر می‌شود. مصرف‌کنندگان قلیان در هر بار مصرف، دود بسیار بیشتری را در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار دریافت می‌کنند. افراد سیگاری که به طور متداول 8 تا 12 نخ سیگار در روز مصرف می‌کنند؛ به طور متوسط با 40 تا 75 پک که به مدت 5 تا 7 دقیقه به طول می‌انجامد حدود 5/0 تا 6/0 لیتر دود استنشاق می‌کنند. این در حالی است که مصرف‌کننده قلیان در هر وعده مصرف که به طور متداول 20 تا 80 دقیقه طول می‌کشد حدود 50 تا 200 پک می‌زند که هر پک به طور متوسط حاوی 15/0 تا یک لیتر دود است. به عبارت دیگر از نظر مواجهه و استنشاق دود، هر فرد مصرف‌کننده قلیان در هر وعده معادل 100 نخ یا بیشتر سیگار، دود دریافت نموده است. میزان نیکوتین دریافتی در افراد مصرف‌کننده قلیان، به اندازه‌ای است که ایجاد وابستگی می ‌کند. نیکوتین نقش بسیار مهمی را در میزان و نحوه مصرف مواد دخانی به عهده دارد. مصرف قلیان آشکارا نشان داده است که تاثیرات مضری بر دو عضو حیاتی بدن به نام ریه‌ها و قلب دارد. سرطان ریه، سرطان مری، بیماری انسداد ریوی مزمن، آمفیزم، پایین بودن وزن هنگام تولد نوزاد، افزایش حملات آسم و ذات‌الریه برخی از خطرات مربوط به کشیدن قلیان هستند. این در حالی است که بیماریهای منتقله از طریق دهان و دستان آلوده در اثر استفاده مشترک از قلیان، همچون سل و هپاتیت، قابل بررسی است. علاوه بر این، تنباکوهای میوه‌های مواد مضرتری نیز دارند که از مواد شیمیایی افزودنی تهیه می‌شوند و می‌توانند باعث سرطان، انواع بیماری‌های خطرناک و کشنده، آلرژی، آسم و حساسیت شوند.  عوارض قلیان ـ درجه حرارت و دود ناشی از توتون در سیگار حدود 900 درجه سانتیگراد و در قلیان بسیار بالاتر است. ـ ذغال‌های نیمه سوخته و سوخته آتشدان قلیان، گاز منواکسید کربن را مستقیما به درون ریه‌ها انتقال می‌دهد و احساس گیجی بعد از مصرف تنباکو که افراد آن را نشانه مرغوبیت تنباکو می‌دانند، در واقع ناشی از آن است. ـ یکی دیگر از مضرات قلیان، ناشی از اسانس‌های شیمیایی با بو و مزه میوه‌ای است که این نوع توتون‌ها بر اثر حرارت بالا هیدرولیز می‌شوند. ـ در کسانی که از قلیان استفاده می‌کنند سرطان‌های دهان، حلق و حنجره بیشتر دیده می‌شود. در قلیان همانند پیپ و چپق چون حرارت در راه‌های تنفسی بسیار اثر می‌گذارد. دهان، حنجره، حلق و ریه در معرض خطر بیشتری قرار دارد. ـ در مصرف قلیان، مکش، ریوی است و باید ریه‌ها را پر کرد. در حالی که در کشیدن سیگار، مکش دهانی است و دود آن قورت داده می‌شود. بنابراین دود قلیان که مضرتر است با مکش ریوی عمیق تا انتهایی‌ترین منافذ ریه نفوذ می‌کند. ـ کشیدن قلیان می‌تواند باعث افسردگی رنگ پریدگی، سردرد و سرگیجه گردد.  نقش خانواده‌ها در پیشگیری از مصرف دخانیات بسیاری از رفتارهای غیربهداشتی از سنین پایین و از فرهنگ خانواده شکل می‌گیرد. خانواده با انتخاب تفریحات سالم می‌تواند آینده سالم فرزندان خود را تضمین کند برای این کار: ـ الگوی مناسبی برای فرزندان خود باشیم و بر خلاف گفته خود عمل نکنیم. ـ با تقویت قدرت اعتماد به نفس، تصمیم‌گیری و از بین بردن افسردگی و کم‌رویی فرزندان، آنها را در شرایط آسیب‌زا مقاوم سازیم. ـ رستوران‌ها و مکان‌های تفریحی‌ای را انتخاب کنیم که عاری از دخانیات باشند. ـ فرزندان خود را قبل از رسیدن به سنین بحرانی نسبت به مضرات دخانیات آگاه کنیم. ـ به منظور پیشگیری از ابتلای فرزندمان به مصرف دخانیات،قدرت "نه" گفتن را در آنها تقویت کنیم. ـ فرزندان را به خاطر رفتارهای مثبت آنها تشویق کنیم. ـ برای اوقات فراغت آنها برنامه ریزی کنیم آن‌ها را به مطالعه و ورزش ترغیب نماییم.  هوشیاری اجتماع: ـ نیاز به آموزش فوری در رابطه با خطرات مصرف قلیان وجود دارد. ـ متخصصین مذهبی و سازمان‌های غیردولتی باید مردم را در رابطه با مضرات قلیان آگاه کنند. ـ سمینارهای ویژه‌ای در مدارس و دانشگاه‌ها در رابطه با خطرات استفاده از قلیان باید برگزار شود. ـ دولت می‌بایست رستوران‌ها را برای سرو قلیان به مشتریان محدود کند.  نتیجه‌گیری: قلیان باعث می‌شود حوانان نتوانند از اوقات فراغت خود خلاقانه استفاده کنند و به کارهای مفید بپردازند و کسانیکه تصور می‌کنند قلیان در مقایسه با سیگار بی‌ضرر است، باید از این تفکر اشتباه خود بیرون آیند.

شنبه 23 آذر 1398
09:28:02
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT