برندسازی، نیاز امروز طلای سرخ قزوین


از زعفران‌کاران قزوینی حمایت شود
پروین شهسواری: مستندات تاریخی بیانگر این واقعیت است که ایرانیان از روزگاران کهن به زر و زعفران علاقه و توجهی زیاد داشته‌اند. به طوری که در جشن‌ها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسی‌ها و اعیاد یا در استقبال از بزرگان و زائران زر و زعفران نثار قدم‌ها می‌کردند. در عصر هخامنشیان نیز زعفران برای تزیین گرده‌های نان و معطر کردن خوراک‌ها به کار می‌رفته است؛ در دوره پارت‌ها زعفران ایران به یونان و روم فرستاده می‌شد، بعدا چین هم از مشتریان زعفران ایران شد. در عصر ساسانیان کاشت زعفران در قم نیز رایج شد و مرغوبیت محصول آنها شهرت یافت؛ در همان روزگار زعفران در پرداخت کاغذهای گران‌قیمت کاربرد پیدا کرد، اما بیشتر از آن محلول زعفران به عنوان مرکب تحریر استفاده می‌شد و تا قرن‌ها بعد در ترکیب مرکب‌های تحریر مرغوب به کار می‌رفته است. ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان است و نزدیک به 90 درصد تولیدات زعفران دنیا را در اختیار دارد. صادرات زعفران به نقاط مختلف دنیا طی سالیان اخیر درآمد بالایی را نصیب کشور کرده است که طبق آخرین آمار درآمد ارزی ایران از صادرات این محصول حدود 100 میلیون دلار بوده است؛ به همین دلیل زعفران در توسعه صادرات غیرنفتی کشورمان جایگاه بسیار ویژه‌ای دارد. طبق آمارهای جهانی در سال 2018 ایران جایگاه سوم صادرات را پس از کشورهای چین و هند به خود اختصاص داده است؛ این در حالی است که بزرگترین تولیدکننده طلای سرخ در دنیا به شمار می‌رود. براساس آخرین آمارهای جهانی در سال 2018 ارزش کل صادرات زعفران 218 میلیارد دلار است که از این میزان حدود 4/18 درصد دست‌ چین، 5/14 درصد دست هند است. علی‌رغم آنکه ایران بزرگترین تولیدکننده طلای سرخ در دنیا به شمار می‌رود، اما به سبب وجود برخی چالش‌ها همچون نبود بسته‌بندی مناسب، خام‌فروشی، نبود برند و عدم توجه مسئولان دولتی به بخش کشاورزی موجب شده تنها 5/11 درصد از کل صادرات زعفران به ایران اختصاص یابد که این امر نشان می‌دهد اگر تدابیر جدی در رابطه با زیرساخت‌های صادراتی اندیشیده نشود، امکان تنزل جایگاه صادراتی زعفران دور از انتظار نیست که این امر زنگ خطر جدی برای بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا محسوب می‌شود. طی سالیان اخیر استان قزوین نیز به زمره تولیدکنندگان زعفران پیوسته است و طبق نظر برخی کارشناسان و تولیدکنندگان به دلیل آب و هوای خوب این استان برای این نوع کشت زعفران تولیدی نیز از مرغوبیت خوبی برخوردار است. علی اکبری، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان می‌گوید: کشت زعفران در 47 هکتار از اراضی کشاورزی استان قزوین صورت می‌گیرد که از این میزان مزارع کشت شده 7/9 هکتاز غیربارور و تازه کشت و 3/37 هکتار بارور هستند. وی می‌افزاید: به طور متوسط از هر هکتار سه کیلوگرم زعفران خشک در استان تولید می‌شود. اکبری پیش‌بینی کرد که امسال بیش از 110 کیلوگرم محصول زعفران خشک در استان توسط 83 بهره‌بردار تولید شود.  20 هکتار از زمین‌های کشاورزی آماده‌‌ی کشت زعفران است مدیرکل دفتر جذب حمایت از سرمایه‌گذاری استانداری قزوین گفته است 20 هکتار از زمین‌های کشاورزی قزوین آماده‌ی کشت زعفران است. مرتضی علیخانی تاکید کرد: با توجه به شرایط محیطی و نوع اقلیم قزوین بسیاری از اراضی استان برای کاشت زعفران مناسب است و با توجه به تحقیقات به عمل آمده و استعداد اراضی استان باید زمینه‌ی توسعه کشت این محصول را در استان قزوین فراهم کرد.  ضرورت حمایت از زعفران‌کاران استان اما در راستای تولید این محصول ارزشمند با داود احمدی یکی از تولیدکنندگان زعفران که در آشنستان فعالیت می‌کند به گفت‌وگو نشسته‌ایم تا در جریان مشکلات تولید طلای سرخ قرار گیریم. احمدی در گفت‌وگو با ولایت با بیان اینکه از سال 95 اقدام به کشت زعفران داشته‌ایم، می‌گوید: در حال حاضر 300 کیلو گل از مزرعه یک هکتاری برداشت شده است و پیش‌بینی می‌شود تا پایان فصل برداشت 500 کیلوگرم گل تَر از این مزارع برداشت شود. وی ادامه می‌دهد: از هر 83 کیلوگرم گل تَر یک کیلو زعفران خشک تولید می‌شود. این تولیدکننده‌ی زعفران تصریح می‌کند: برای حمایت از زعفران‌کاران اقدام خاصی توسط جهاد کشاورزی استان و کشور انجام نمی‌شود. وی تاکید می‌کند: با توجه به اینکه زعفران آب‌بر نیست و امسال با توجه به بارندگی‌های خوب از آب باران، زمین تغذیه شده است بایستی در راستای حمایت از زعفران‌کاران اقدامات موثری انجام شود. احمدی به کیفیت خوب و عالی زعفران تولیدی در قزوین اشاره کرد و گفت: به اذعان مشتریان و حتی تولیدکنندگان استان خراسان زعفران تولیدی در قزوین کیفیت بسیار بالایی دارد. وی تاکید می‌کند: در حال حاضر قیمت هر کیلو زعفران 9 میلیون تومان می‌باشد که بایستی در راستای صادرات و حمایت از فروش زعفران تولیدی دستگاه‌های دولتی و وزارت جهاد کشاورزی اقدام کند.  هموار شدن صادرات زعفران توسط کشاورزان احمدی به عایدی سود کشت زعفران و ورود آن به حساب دلالان اشاره کرد و گفت: کشاورز طی یکسال با مشقات فراوان زعفران تولید می‌کند اما متاسفانه به دلیل نبودن حمایت‌های ویژه، زعفران این کشور به قیمت کم از تولیدکنندگان خریداری شده و توسط واسطه‌ها به قیمت‌های بسیار بالا به کشورهای دیگر صادر می‌شود. وی تصریح می‌کند: حتی نام برند زعفران ایران هم روی این کالا نصب نمی‌شود و به اسم کشورهای دیگر به خارج صادر می‌شود. این تولیدکننده موفق قزوینی به هزینه کشت 60 تا 70 میلیون تومان هر هکتار زعفران اشاره می‌کند و می‌گوید: متاسفانه برای دریافت و خرید پیاز زعفران همه ساله مشکل داریم و علی‌رغم دریافت مجوز کتبی از تهران، استان خراسان همکاری نمی‌کند و به سحتی این پیازها خریداری می‌شود. وی می‌گوید: مسئولان جهاد کشاورزی خراسان معتقدند زعفران، انحصاری و برای استان خراسان است و نباید در سایر نقاط ایران کشت شود. احمدی با اشاره به اینکه در دنیا سالانه 20 میلیون تن زعفران استفاده می‌شود، می‌افزاید: چرا نباید کشت زعفران در ایران توسعه یابد، در حالی که این گیاه کم‌آب‌بر است و با توجه به شرایط محیطی خشکسالی ضرورت دارد تا این کشت توسعه یابد و از زعفران‌کاران نیز حمایت شود تا در مسیر تولید دلسرد نشوند. وی از بروکراسی اداری گلایه می‌کند و می‌گوید: متاسفانه کشاورزان و تولیدکنندگان در سیستم‌های اداری اذیت می‌شوند و برای دریافت تسهیلات در پیچ و خم اداری قرار می‌گیرند. احمدی از مسئولین استانی و کشوری می‌خواهد تا مسیرهای صادرات این محصول ارزشمند هموار شود و سود فروش نیز مستقیم به کشاورز تعلق گیرد، نه واسطه‌ها. به سراغ علیرضا نوروزیان کارشناس گیاهان دارویی و ارگانیک سازمان جهاد کشاورزی استان رفتیم.  ارائه تسهیلات به زعفران کاران وی با اشاره به سطح زیر کشت زعفران در استان می‌گوید: 9/47 هکتار از مراتع استان به کشت این گیاه اختصاص دارد و از این مزارع 100 کیلوگرم گل خشک شده زعفران برداشت می‌‌شود. نوروزیان ادامه می‌دهد: متوسط برداشت در هر هکتار 2 کیلوگرم گل زعفران است. نوروزیان خاطرنشان می‌کند: با توجه به اینکه استان قزوین تحت تاثیر موضوع کم آبی قرار گرفته، زعفران می‌تواند گیاه مناسبی برای کشت در استان باشد اما نیازمند برنامه‌ریزی و آموزش و ایجاد بازارهای مناسب فروش می‌باشد. وی به کاهش قیمت خرید زعفران در سال جاری اشاره می‌کند و می‌گوید: در حال حاضر قیمت هر کیلو زعفران بین 10 ـ 8 میلیون تومان است که افزایش تولید زعفران در کشورهای همسایه نظیر افغانستان می‌تواند یکی از دلایل این کاهش قیمت باشد. نوروزیان به وجود آفت در زعفران در مراحل خشک کردن اشاره می‌کند و می‌گوید: زعفران نیز همانند سایر محصولات کشاورزی، آفات مختص به خود را داردکه در صورت ناآگاهی تمام سرمایه یک کشاورز در مدت اندکی از دست خواهد رفت و از سوی دیگر کیفیت زعفران بستگی به مجموعه‌ای از همه فعالیت‌های قبل و بعد از کاشت، داشت و برداشت دارد که باید کشاورزان این نکات را آموزش ببینند. وی با اشاره به سهمیه کم پیاز زعفران و مشکلاتی در روند اختصاص سهمیه به کشاورزان می‌گوید: با توجه به اینکه خرید آزاد برای پیاز زعفران وجود ندارد و از طرفی شرایط اعتباری نیز برای حمایت از زعفران‌کاران ضعیف است، حمایت‌های خوبی از زعفران‌کاران صورت نمی‌گیرد و از طرفی هماهنگی و همکاری استان خراسان برای اختصاص سهمیه پیاز نیز خوب نیست. نوروزیان ادامه می‌دهد: برای هر هکتار کشت زعفران نیازمند 8 تا 10 تن پیاز زعفران بسته به سایز آن هستیم. وی با اشاره به تسهیلات اعطایی به زعفران‌کاران می‌گوید: سال‌های گذشته تسهیلات 50 میلیون تومانی برای هر هکتار کشت زعفران پرداخت می‌شد، ولی در حال حاضر این تسهیلات به 120 میلیون تومان افزایش یافته است. نوروزیان تاکید می‌کند: کشاورزان متقاضی بایستی اطلاعات خود را در سامانه "سیتا" ثبت نمایند تا پس از بررسی‌های انجام شده تسهیلات به آن‌ها اختصاص یابد. وی از افزایش هزینه‌های تولید این محصول ارزشمند خبر می‌دهد و می‌گوید: سال به سال هزینه‌های تولید این محصول افزایش می‌یابد؛ چرا که نبود سیستم مکانیزه و کار با دست افزایش قیمت پیاز و هزینه‌های کارگری مجموع هزینه‌های تولید در واحد سطح را افزایش خواهد داد. نوروزیان خواستار ایجاد صنایع فرآوری زعفران در کنار افزایش سطح کشت شده و می‌گوید: بسته‌بندی‌های مناسب و صنایع فرآوری زعفران می‌تواند باعث سودآور شدن این محصول شود.  ضرورت ایجاد دفتر صادراتی زعفران در قزوین وی همچنین خاطرنشان می کند: در استان نیازمند ایجاد پایگاه و NGO قوی زعفران‌کاران که قیمت روزانه و زنجیره تولید را تکمیل کند هستیم. این کارشناس گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی قزوین همچنین تصریح می‌کند: ایجاد دفتر صادراتی از قزوین و ایجاد برند قزوین و ورود ضایع مکانیزه خشک کردن از جمله ضرورت‌های توسعه این کشت در استان است تا بدون واسطه این محصول از استان به سایر نقاط دنیا صادر شود. نوروزیان در ادامه نیز با تائید بروکراسی اداری و سخت‌گیری در توسعه کشت زعفران تاکید می‌کند: متاسفانه این موضوع در استان قزوین بیشتر از استان‌های دیگر است و بایستی در این راستا شرایط آسان‌تری برقرار شود تا کشاورزان از ادامه راه دلسرد نشوند.  با توجه به محدودیت‌های کشت محصولات آب بر در دشت قزوین به نظر می‌رسد توسعه کشت زعفران می‌تواند به عنوان محصولی ارزشمند و سودده در برنامه کشاورزی و برنامه الگوی کشت قرار گیرد. از طرفی با توجه به اذعان کارشناسان امر، این محصول با شرایط خشکی قزوین همخوانی دارد و از سوی دیگر این شرایط آب و هوایی موجب تولید کیفی مناسب این محصول در قزوین شده است. اگر چه وزارت جهاد کشاورزی همچنان زعفران را محصول خراسان می‌داند و در ارائه سهمیه‌های پیاز زعفران به استان‌ها کم لطفی می‌کند اما پیاز زعفران از مجاری غیرقانونی و آزاد و البته با قیمت‌های زیاد به دست کشاورزان قزوین رسیده و این مساله گویای کافی نبودن سهمیه پیاز زعفران برای قزوینی‌ها است. آنچه که به نظر می‌رسد این است که سازمان جهاد کشاورزی بایستی با برنامه‌ریزی دقیق و ارائه تسهیلات مناسب در راستای حمایت از زعفران کاران گام بردارد. چرا که توسعه کشت زعفران علاوه بر توجه به محدودیت منابع آبی و حفظ ذخایر آب‌های زیرزمینی ارز آوری خوبی را نیز عاید کشور خواهد کرد.

سه شنبه 19 آذر 1398
04:59:29
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT