ساختمان‌هایی با عمر گُل


ولایت، دلایل کوتاه بودن متوسط عمر ساختمان را در استان قزوین بررسی می‌کند
آرش صالحی: امروزه توجه به عمر ساختمان‌ها نقش زیادی در جلوگیری از افزایش بافت فرسوده، هدررفت سرمایه ملی و تاب‌آوری در برابر حوادث غیرمترقبه دارد. بر اساس آمار کارشناسان در حال حاضر متوسط عمر ساختمان‌های کشور بین 25 تا 35 سال است که پس از این مدت، ساختمان با عنوان کلنگی شناخته شده و نیازمند تخلیه و بازسازی است. در حالی که در برخی کشورهای دنیا عمر مفید ساختمان‌ها بیش از 100 سال است که این رقم با آمار داخلی فاصله بسیاری دارد. به گفته کارشناسان مصالح ساختمانی نامرغوب، استفاده نکردن از مجریان ذیصلاح در ساخت‌وساز، ورود افراد فاقد صلاحیت و غیرمتخصص به بازار ساختمان‌سازی، به‌کار نگرفتن فناوری‌های نوین در این عرصه و سودآور بودن ساخت‌وساز مسکن از جمله دلایل پایین بودن عمر ساختمان‌ها و افزایش بافت فرسوده بیان شده است. به همین خاطر در این گزارش به بررسی علل پایین بودن عمر ساختمان‌های استان قزوین و برنامه‌های مدنظر برای بهبود وضعیت بافت فرسوده پرداخته‌ایم.  کاربرد غلط مصالح یکی از کارشناسان معماری در گفت‌وگو با ولایت متوسط عمر مفید ساختمان‌ها در استان قزوین را 25 سال بیان کرد و گفت:‌ با اینکه بیشتر ساختمان‌ها در کشورهای اروپایی بعد از گذشت حتی 100 تا 120 سال با یک بازسازی جزئی باز هم قابل استفاده و سکونت هستند، اما متاسفانه بناهای ما بعد از 25 سال باید تخریب و از نو ساخته شوند. مهران مسعودیان، کیفیت پایین مصالح ساختمانی را عامل چندان مؤثری در کاهش عمر ساختمان‌ها ندانست. وی در این باره توضیح داد: امروزه بیشتر مصالح ساختمانی موجود در بازار ساخت‌وساز از استانداردهای کیفی لازم برخوردار هستند و کیفیت مواد و مصالح در مقایسه با 15 سال پیش به‌ مراتب بهتر شده است. مسعودیان، مهمترین دلیل کوتاه بودن عمر ساختمان‌ها در ایران و استان قزوین را کاربرد غلط و غیراصولی مصالح استاندارد توسط کارگران دانست و افزود: متاسفانه کمی از کارگران ساختمانی ما در مورد ساختمان‌سازی آموزش لازم را دیده‌اند و گواهینامه فنی دارند؛ در حالی که طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده قرار بود که تمامی آنها توسط سازمان فنی ‌و حرفه‌ای دوره‌های آموزشی را طی کرده و گواهینامه مهارت فنی دریافت کنند. بنا به گفته این معمار، اداره کل کار و سازمان فنی و حرفه‌ای باید به تمامی فعالان در حوزه ساختمان‌سازی گواهینامه مهارت فنی اعطا کرده و این افراد باید در قبال کار اجرایی خود مسئولیت قبول کنند.  ساختمان‌سازی توسط افراد غیرمتخصص این معمار قزوینی، احداث ساختمان توسط افراد غیرمتخصص را از مشکلات این حوزه عنوان کرد و گفت: با وجود اینکه سازمان نظام مهندسی با وضع قوانین و مقررات بر اجرای عملیات ساختمان‌سازی نظارت ویژه‌ای دارد، اما متاسفانه بعضی از ساختمان‌ها توسط افرادی ساخته می‌شوند که هیچ‌گونه آگاهی و مهارتی در این کار ندارند و با استفاده نادرست و غیرمهندسی از مصالح باعث کوتاه شدن طول عمر ساختمان‌ها می‌شوند. مسعودیان با بیان اینکه اگر ساختمان‌سازی طبق اصول فنی و مهندسی و توسط افراد آموزش دیده انجام شود، کمک فراوانی به ذخیره انواع انرژی خواهد شد، اضافه کرد:‌ اداره کل راه و شهرسازی و شهرداری باید پایان کار ساختمانی را زمانی صادر کنند که ساختمان هیچ مشکلی از نظر مصالح، اجرا، نظارت و اصول فنی و مهندسی نداشته باشد. وی همچنین به بعد حقوقی صنعت ساختمان اشاره کرد و ادامه داد: یکی از حقوق افراد در جامعه داشتن یک سرپناه امن و مطمئن است. به همین دلیل اگر در این حوزه مشکلی برای شهروندان به وجود آید، تمامی دستگاه‌های مرتبط به صنعت ساختمان در این زمینه مسئول خواهند بود.  عوامل اثرگذار در کاهش عمر ساختمان از سوی دیگر، معاون عمرانی استانداری قزوین با ذکر اینکه حدود 40 درصد از بودجه خانوار ایرانی در بخش ساختمان و مسکن هزینه می‌شود، گفت: 70 درصد از جمعیت کشور ما بیشتر سرمایه خود در بخش مسکن به جریان انداخته‌اند و سالانه به طور میانگین 2 هزار و 400 میلیارد تومان در ساخت‌وساز‌ها هزینه می‌شود. علی فرخزاد، متوسط عمر ساختمان‌ها در ایران را نزدیک به 40 سال دانست و افزود: اگر بتوانیم حداقل به اندازه یک سال عمر ساختمان‌هایمان را افزایش دهیم، می‌توانیم در سال 350 میلیارد تومان که معادل کل بودجه عمرانی استان قزوین است، صرفه‌جویی مالی در این حیطه داشته باشیم. وی انگیزه‌های اقتصادی را یکی از عوامل اثرگذار در کاهش عمر ساختمان‌ها بیان کرد و گفت: کیفیت و استحکام ساختمان از دیگر عوامل مؤثر در این زمینه بوده که البته بیشتر ناشی از طراحی ضعیف ساختمان است. ضمن اینکه تغییر کاربری، افزایش تعداد طبقات و تبدیل ساختمان‌های مسکونی به تجاری هم از علل دیگر کاهش عمر ساختمان‌ها به شمار می‌روند. فرخزاد ادامه داد: عواملی از قبیل تولید کننده‌ها و توزیع کننده‌های مصالح ساختمانی، استادکارها، مهندسین ناظر مجری و طراح از عواملی هستند که می‌توانند با اشتباهات و کم‌کاری خود سبب کاهش عمر ساختمان‌ها می‌شوند.  به‌روز نبودن آیین‌نامه‌های ساختمانی این مقام مسئول با بیان اینکه کیفیت ساختمان‌ها در استان قزوین را باید نسبت به استان‌های دیگر مورد سنجش قرار داد، گفت: استان قزوین هر ساله در زمینه کیفیت ساخت‌وساز جزو رتبه‌های بالای کشور بوده است. فرخزاد، به‌روز نبودن و روزآمدسازی دیرهنگام آیین‌نامه‌های مقاومت در برابر زلزله ساختمان‌ها را در زمره ایرادهای آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها برشمرد و گفت: این آیین‌نامه‌ها هر 5 سال یک‌بار ویرایش تازه می‌شود و آخرین آیین‌نامه طراحی در سال 1395 تدوین شده که این مسئله از دلایل کوتاهی عمر ساختمان‌ها محسوب می‌شود. فرخزاد با اشاره به مغفول ماندن نقش نگهداری و بهره‌برداری از ساختمان در این موضوع، ادامه داد: متاسفانه فقط تا زمانی کیفیت ساختمان‌ها کنترل می‌شود که به دست بهره‌بردار داده شود و پس از آن هیچ کنترلی بر ساختمان‌ها وجود ندارد. در ضمن مطابق مبحث 21 مقررات ملی ساختمان، ساختمان‌ها باید هنگام بهره‌برداری هم توسط مالکان نگهداری شوند.  قوانین ساخت‌وساز درست اجرا نمی‌شوند همچنین رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان قزوین با یادآوری اینکه به طور کلی 3 عامل طراحی، نظارت و اجرا در ساخت اثرگذار هستند، گفت: مشکل از جایی آغاز شده که بیشتر سرمایه‌گذاران به مجری طرح و سازنده بنا تبیدل شده‌اند و در این میان قوانین ساخت‌وساز هم به درستی اجرا نمی‌شوند. سید کاظم مجابی با اشاره به تاکید صریح قانون بر صلاحیت حرفه‌ای سازندگان هر نوع بنایی، اضافه کرد: قانون به صراحت می‌گوید که هر شخصیت حقیقی و حقوقی که در عرصه احداث ساختمان فعالیت می‌کند، باید دارای صلاحیت حرفه‌ای باشد؛ با این وجود آیا این اتفاق می‌افتد و قانون رعایت می‌شود؟ وی با ذکر اینکه دستگاه‌های حکومتی، راه و شهرسازی، نظام مهندسی و شهرداری باید جلوی انجام تخلف‌های ساختمانی را بگیرند، گفت: استانداردهای خوبی در حوزه ساخت‌وساز وجود دارد که می‌توانیم با اتکا به آنها کیفیت ساختمان‌ها را ارتقا دهیم. مجابی به تاثیرگذاری مصالح ساختمانی در کیفیت و عمر ساختمان‌ها هم اشاره کرد و ادامه داد: متاسفانه بعضی وقت‌ها در بازار و کارگاه‌های ساختمانی محصولات غیراستاندارد دیده می‌شود.  وجود 1400 هکتار بافت فرسوده در استان اما روی دیگر سکه عمر پایین ساختمان‌ها، ایجاد زودهنگام بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری است که علاوه بر متوقف کردن رشد و توسعه شهرهای استان می‌تواند مسبب ایجاد خسارت‌های جبران‌ناپذیر جانی و مالی، به ویژه هنگام بروز حوادث غیرمترقبه مانند زلزله و سیل شود. معاون عمرانی استاندار با یادآوری وجود هزار و 400 هکتار بافت فرسوده در استان قزوین، گفت: خوشبختانه از 25 شهر استان در 24 شهر هیچ‌گونه بافت فرسوده و حاشیه نشینی وجود ندارد و فقط ساخت‌وساز‌های غیرمجاز در تاکستان باید بررسی شود. فرخزاد با بیان اینکه ساختمان‌های امروز به هیچ عنوان در آینده ساختمان‌های فرسوده محسوب نمی‌شوند، به آغاز اجرای طرح بازآفرینی اشاره کرد و افزود: در این خصوص تسهیلات 60 میلیون تومانی با بهره کم به مالکان خانه‌های فرسوده پرداخت می‌شود و برای حل مشکل فرسودگی لوله‌های آب شرب هم ستاد بازآفرینی اعتبار 10 میلیارد تومان در نظر گرفته است.  استانی‌شدن اجرای طرح بازآفرینی شهری معاون وزیر راه و شهرسازی هم در سفر چندی پیش خود به قزوین از تفویض اختیار وزارتخانه به استان‌ها در طرح احیا و بازآفرینی بافت ناکارآمد شهری خبر داد و گفت: به این ترتیب اجرای طرح در مناطق مختلف کشور شتاب بیشتری می‌گیرد. سید محمد پژمان افزود: بازآفرینی به عنوان یک موضوع ملی دیده شده، اما آنقدر کار بزرگ و پیچیده‌ای است که تکلیف یک دستگاه نیست تا آن را به سرانجام برساند. در ضمن طرح بازآفرینی ابعاد زیرساختی، اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و امنیتی دارد و همه باید کمک کنند تا بتوانیم اهداف آن را پیاده کنیم. وی ادامه داد: اگر امروز انتظاری داریم طرح بازآفرینی شهری به وضعیتی مناسب برسد، بدون شک چند صد هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم که در این شرایط تامین آن در مرکز ممکن نیست و باید استان‌ها هم در این زمینه مشارکت کنند. بنابراین امروز دنبال چاره‌ایم و باید از همه ظرفیت‌های استان‌ها برای اجرای آن بهره بگیریم تا عقب‌ماندگی در اجرا جبران شود.  ‌پرداخت وام نوسازی تا سقف 100 میلیون تومان مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران با اشاره به پرداخت تسهیلات تا سقف 100 میلیون تومان برای نوسازی بافت فرسوده، خطاب به مجریان طرح گفت: ثروت آفرینی و ارتقای منزلت اجتماعی ساکنان بافت فرسوده و ناکارآمد مهم است و در اجرای طرح‌های بازآفرینی این موضوع باید مورد توجه مشاور طرح باشد. پژمان با تاکید بر لزوم مطالعه عمیق اقتصادی در بافت‌های فرسوده، اضافه کرد: در شهر‌ها تعدادی از دستگاه‌های دولتی امکانات غیرقابل استفاده دارند که باید شناسایی و با آزاد شدن منابع آن را در اختیار این طرح قرار دهند. ضمن اینکه از ظرفیت مناطق نباید غافل شد و با توجه به درآمدهای مختلف استان قزوین، آنچه منجر به درآمدزایی می‌شود را باید شناسایی کرد. وی ادامه داد: در این حوزه نباید فقط فهرست هزینه شود؛ چرا که زیرا در بسیاری از طرح‌ها زمان‌بندی دقیق نداریم و بهتر است در کار مطالعه و بازنگری در آن به خروجی اقتصادی طرح توجه شود. در انتهای گزارش باید یادآور شویم که توجه نکردن به مبانی فنی و اصول معماری، زمینه‌ساز کاهش عمر مفید ساختمان می‌شود و از این رو سازندگان باید مواظب باشند که به خاطر منفعت مالی، امنیت جانی و مالی خریداران را مورد تهدید قرار ندهند. همچنین لازم است که مسئولان ذیربط برنامه‌ها و ضوابط سخت‌گیرانه‌‌تری را در زمینه احداث ساختمان و طراحی آن ارائه و اجرا کنند که بی‌تردید انجام آن موجب حفظ منابع مالی و تضمین امنیت جانی مردم خواهد شد.  

يكشنبه 17 آذر 1398
04:58:20
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT