از افزایش جمعیت سالمندی تا ضرورت توجه به نیاز سالمندان


باید پذیرفت که دوران سالمندی نیز همانند سایر دوران زندگی انسان، بخش انکارناپذیری از زندگی انسان را تشکیل می‌دهد.
از نگاه جمعیتی، در حال حاضر بخشی از جمعیت کشور در حال گذر از دوره میانسالی و ورود به دوران سالمندی است. به گفته مسئولان، طی سال‌های آینده، جمعیت سالمندان کشور رشد یافته و به ده درصد از مجموع جمعیت کشور خواهد رسید. با توجه به این امر؛ نیاز است ضمن توجه به نیازهای سالمندان، زیرساخت‌های لازم برای زندگی هر چه بهتر این گروه در جامعه فراهم شود. روز نهم مهرماه به عنوان روز سالمند در تقویم نامگذاری شده است. با توجه به افزایش تدریجی جمعیت سالمند در جامعه و از سویی لزوم توجه ویژه به نیازهای این گروه، با کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین به گفت‌وگو نشسته‌ایم که از نظرتان می‌گذرد... سارا شیخ می‌گوید: پیشرفت جامعه بشری، بهبود وضعیت بهداشتی درمانی و افزایش امید زندگی نهایتا موجب افزایش درصد جمعیت سالمند شده است. سالخوردگی جمعیت پدیده جهانی و رو به افزایش بوده و جهان هر سال با درصد جمعیت سالمند بیشتر و سالمندان پیرتر روبرو خواهد بود. وی ادامه می‌دهد: تامین سلامت سالمندان یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی درمانی در قرن بیست و یکم به شمار می‌رود و هم برای ارائه‌کنندگان خدمات بهداشتی، درمانی و هم برای اعضای خانواده و جامعه‌ای که سالمندان در آن زندگی می‌کنند یک چالش مهم محسوب می‌گردد.  روند رو به رشد جمعیت سالمند در کشور کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین با بیان اینکه درحال حاضر با توجه به آمارهای بدست آمده 2/9 درصد از جمعیت استان را سالمندان تشکیل می‌دهند و براساس پیش‌بینی‌های به عمل آمده جمعیت سالمندان کشور تا سال 1400 بیشتر از 10 درصد جمعیت کل کشور خواهد بود، اظهار می‌دارد: براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت سالمند فعال، دارای سه ویژگی اصلی مشارکت، امنیت و سلامت است. وی با تاکید بر اینکه از عوامل تاثیرگذار در داشتن سالمندی فعال، وضعیت سلامت عمومی و سلامت جامعه‌ای است که سالمند در آن زندگی می‌کند، تصریح می‌کند: سلامت، علاوه بر نداشتن بیماری یا ناتوانی، شامل عملکرد بالای فیزیکی‌، شناختی و داشتن فعالیت‌های اجتماعی مناسب و مفید می‌باشد درواقع سلامت در برگیرنده سه بعد سلامت بدنی مناسب، سلامت شناختی مناسب و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی است. شیخ اهمیت مقوله مشارکت در گروه سالمندان را نیز پیش کشیده و اذعان می‌دارد: مشارکت‌های اقتصادی و مولد بودن، حفظ استقلال و فعال بودن در جامعه فاکتورهایی است که به سالمندی فعال افزوده شده است. بنابراین سالمندان به عنوان یک پتانسیل عظیم می‌توانند به عضوی فعال در اجتماع و اقتصاد ظاهر گردند. به گفته وی اهمیت این موضوع وقتی مشخص می‌شود که جمعیت عظیمی از سالمندان در کشورمان در حال شکل‌گیری است. کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین یادآور می‌شود: با مشارکت این گروه در زمینه‌های مختلف، علاوه بر پیشگیری از وابستگی، شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی مختلف، ارتقاء کیفیت زندگی سالمندان و پیشرفت جامعه را نیز در پی خواهد داشت.  بسترهای لازم برای فعالیت سالمندان در جامعه فراهم گردد وی در ادامه به موضوع امنیت نیز به عنوان یکی دیگر از ویژگی‌های فعال بودن سالمندان اشاره می‌کند و در این خصوص نیز می‌گوید: شرایط محیطی نقش مهمی در توان عملکردی سالمندان داشته و برای مستقل و فعال بودن سالمند باید شرایط هم فراهم باشد. به عنوان مثال فضای خانه، فضاهای عمومی باید طوری باشد که امکان رفت و آمد سالمند وجود داشته باشد. بیانیه حقوق بشر سازمان ملل در سال 1991، پنج اصل را در مورد حقوق سالمندان ارائه کرده که شامل استقلال، مشارکت، مراقبت، خود شکوفایی و کرامت است. کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین در ادامه سخنانش توضیح می‌دهد: مهم‌ترین چیزی که در سالمندی کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد و باعث می‌شود سالمندان زندگی بهتری داشته باشند حفظ استقلال است. هدف این است که سالمند بتواند کارهای روزانه خودش را انجام داده و چه در خانواده و چه در جامعه فعال باشد. به گفته وی هر فعالیتی که به علت سالمندی متوقف می‌شود باید با فعالیتی دیگر جایگزین شود مثلا سالمندی که قبلا می‌دویده اما دیگر نمی‌تواند بدود، به جای آن پیاده‌روی کند. شیخ تاکید می‌کند: حرکت و فعالیت در کاهش بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات موثر بوده و حتی در بهبود فعالیت ذهنی و جلوگیری از فراموشی نیز موثر می‌‌باشد. وی در این راستا ادامه می‌دهد: افراد سالمند باید از طریق تامین درآمد، خانواده، حمایت جامعه و یا خود یاوری به غذای، آب، سرپناه، پوشاک و مراقبت‌های بهداشتی و درمانی دسترسی داشته باشند. کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین مقوله فراهم آمدن موقعیت کاری و فرصت‌های شغلی را نیز پیش کشیده و یادآور می‌شود: برای افراد سالمند باید موقعیت کار کردن را فراهم نمود. این افراد همچنین باید به دیگر فرصت‌های شغلی درآمد زا البته متناسب با شرایط خود دسترسی داشته باشند. وی دسترسی سالمندان به برنامه‌های آموزشی و تحصیلی، زندگی در محیط‌های امن و سازگار با سلیقه شخصی خود و قادر بودن به اقامت در این محیط‌ها تا هر زمانی که ممکن است را به عنوان مقولات دیگر در این زمینه تاکید می‌کند و اذعان می‌دارد: مساله دیگری که باید به آن توجه شود، مشارکت سالمندان در حوزه‌های مختلف است. شیخ تصریح می‌کند: شناخت توان سالمندان از نظر شرکت و نقش رهبری فعالیت‌های اجتماعی، نه فقط در جهت منافع خود بلکه برای منافع کل جامعه، اهمیت اساسی دارد.  سالمندان باید به حضور در خود در جامعه ادامه دهند وی با بیان اینکه تفکر آینده‌نگر ایجاب می‌کند که به توان بالقوه‌ی سالمندی به عنوان پایه و مبنای توسعه آینده ایمان آوریم، تاکید می‌کند: افراد سالمند باید به حضور خود در جامعه ادامه دهند و در تدوین و اجرای سیاست‌هایی که به طور مستقیم رفاه آنها را تحت تاثیر قرار داده، مشارکت فعال داشته باشند و دانش و مهارت خود را با نسل جوان به اشتراک بگذارند. وی یافتن راهی به منظور توسعه‌ی فرصت‌هایی برای خدمت به جامعه را به عنوان موضوع دیگر در این زمینه پیش کشیده و خاطرنشان می‌کند: سالمندان این خدمات را می‌توانند به شکل داوطلبانه و در موقعیت‌هایی متناسب با منافع و ظرفیت‌هایشان ارائه دهند. وی همچنین اذعان می‌دارد: افراد سالمند باید قادر به تشکیل جنبش یا انجمن افراد سالمند باشند. کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین با توجه به لزوم توجه به مقوله مراقبت در سنین سالمندی، برخورداری افراد سالمند از مراقبت‌های خانواده، اجتماع و حفاظت را به عنوان یکی از نیازهای اولویت دار این گروه یاد کرده و با تاکید بر ضرورت فراهم آوردن بستری در راستای پاسخ به این نیازها اظهار می‌دارد: برای کمک به افراد سالمند و به منظور حفظ و به دست آوردن مجدد سطح مطلوب سلامت روانی، احساسی و فیزیکی و همچنین پیشگیری از بیماری و تاخیر در شروع آن، باید بستر مناسبی به منظور دسترسی سالمندان به مراقبت‌های بهداشتی، خدمات اجتماعی و حقوقی توجه شود. شیخ با تاوید بر اینکه افراد سالمند باید قادر به استفاده از سطوح مناسب مراقبت‌های آسایشگاهی حفاظتی، توانبخشی و انگیزش اجتماعی و روانی در محیط انسانی و امن باشند، یادآور می‌شود: مساله دیگری که باید بستر آن در جامعه فراهم شود، لزوم برخورداری سالمندان از حقوق انسانی و آزادی‌های اساسی از جمله احترام کامل به کرامت، باورها، نیازها و حریم خصوصی‌شان و همچنین حق تصمیم‌گیری در مورد مراقبت از خود و کیفیت زندگیشان است که توجه به آن ضروری است. کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین با اشاره به تجربیات ارزنده‌ای که این گروه از جامعه دارند از لزوم بهره‌گیری از این تجربیات از سوی گروه‌های جوان‌تر تاکید کرده و اذعان می‌دارد: به هر حال در عین حال که این گروه ممکن است در برخی از زمینه‌ها دچار محدودیت‌هایی شوند ولی باید پذیرفت که می‌توانند ظرفیت‌های بالقوه‌ای داشته باشند که باید این ظرفیت‌ها شناسایی و زمینه خودکفایی آن فراهم شود. وی در ادامه سخنانش توجه به حفظ کرامت سالمندان در جامعه را مطرح کرده و در این خصوص می‌افزاید: افراد سالمند باید قادر به زندگی کردن در عزت و امنیت باشند و مورد استثمار و سوءاستفاده جسمی یا روانی قرار نگیرند. وی تاکید می‌کند: با افراد سالمند باید کاملا بدون در نظرگرفتن سن، جنس، پیش زمینه‌های نژادی و قومی، ناتوانی یا هر وضعیت دیگر رفتار کرد و فارغ از مشارکت اقتصادی‌شان به آنها بها داد.  بیماری خاموش و پیشگیری از آن ... بیماری پوکی استخوان که در هر دو جنس زن و مرد دیده می‌شود، با کاهش مقاومت استخوان‌ها می‌تواند در نهایت منجر به افزایش خطر شکستگی استخوان‌ها در فرد مبتلا شود. به طور کلی تراکم استخوانی که متعاقب رشد در سال‌های نوجوانی و جوانی به حداکثر مقدار می‌رسد، در حدود سنین 35 تا 45 سالگی در هر دو جنس شروع به کاهش می‌کند. اما در زنان بعد از سن یائسگی به دلیل از دست دادن هورمون‌های جنسی کاهش تراکم تشدید می‌یابد به صورتی که زنان در طی پنج تا هفت سال بعد از یائسگی پنج تا هفت درصد از استحکام استخوانی خود را از دست می‌دهند. پوکی استخوان هیچگونه علایمی نداشته و اولین علامت آن یک شکستگی دردناک است که با کوچکترین ضربه در مچ دست، استخوان را و یا ستون فقرات اتفاق می‌افتد به همین از پوکی استخوان به عنوان بیماری خاموش یاد می‌شود. با توجه به اینکه بافت استخوان از کلسیم و مواد معدنی تشکیل شده، تغذیه سالم نقش مهمی در حفظ و ایجاد سلامت استخوان‌ها دارد. در دوران رشد (نوزادی، کودکی، نوجوانی و جوانی) به دلیل اینکه استخوان‌ها در حال رشد هستند نیاز بیشتری به کلسیم دارند در دوران میانسالی و سالمندی نیز دریافت کافی کلسیم برای جلوگیری از برداشت کلسیم از استخوان‌ها و حفظ سلامت آن موثر است. به متظور تامین و حفظ سلامتی نیاز است به نکات زیر توجه کنید... ـ برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان از منابع دارای کلسیم و ویتامین دی به اندازه کافی در رژیم غذایی خود استفاده کنید. ناگفته نماند که ماهی، جگر و تخم مرغ منابع غذایی ویتامین دی هستند و قرار گرفتن در معرض نور خورشید به دریافت ویتامین دی کمک بسیاری می‌کند. ـ اگر قد شما نسبت به دوران جوانی بیش از سه سانتی‌متر کوتاه‌تر شده است برای بررسی احتمال ابتلا به پوکی استخوان به پزشک مراجعه کنید. ـ کم تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی باعث تسریع در کاهش توده استخوانی می‌شود. ـ ورزش و فعالیت بدنی استقامت استخوان‌ها را حفظ می‌کند. ـ ورزش‌های قدرتی و استقامتی هر دو برای سلامت استخوان‌ها مفید است. پیاده‌روی، دویدن، ایروبیک و پیاده‌روی تند به عنوان ورزش‌های قدرتی و شنا، دوچرخه‌سواری، فعالیت روی دوچرخه ثابت، یوگا و بدنسازی به عنوان ورزش‌های استقامتی می‌توانند در تامین سلامت استخوان‌ها و عضلات بسیار موثر باشند.

يكشنبه 28 مهر 1398
04:50:02
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT