رنج بی‌حاصل، محصول کشت بی‌برنامه


کشت خارج از ظرفیت و بدون برنامه‌ریزی شده برخی محصولات کشاورزی، ضمن ایجاد اخلال در تعادل بازار با اشباع محصول مربوطه، موجب ماندن محصول روی دست کشاورز و وارد آمدن خسارات مالی به کشاورزان و هدر رفت منابع ارزشمند آبی و خاکی می‌شود.
به گزارش ایرنا، هر ساله چشم طمع دلالان به محصولات کشاورزان موجب می‌شود تا کشاورز که زحمت اصلی کشت و تهیه محصول را کشیده طعم دستیابی به سود واقعی را نچشد و این سود به جیب دلالان و واسطه‌ها برود. در کنار این موضوع و لزوم حذف و یا کمرنگ کردن نقش واسطه‌ها از جمله از طریق عرضه مستقیم محصولات کشاورزی در بازارچه‌ها و ... برنامه‌ریزی برای کشت به اندازه محصولات نیز در جلوگیری از زیان به کشاورزان از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چرا که در صورت تولید بیش از اندازه و خارج از ظرفیت بازار یک محصول و اشباع آن، بدون شک کشاورز متضرر خواهد شد. باقی ماندن محصول روی دست کشاورز، صحنه تلخ و غم‌انگیزی است که هرساله در برخی نقاط کشور با آن روبرو می‌شویم که در خیلی اوقات دلیل آن کشت بیش از اندازه و خارج از توان بازار و بیشتر از تقاضای موجود در بازار است. این در حالی است که وزارت جهاد کشاورزی به استان‌ها برای کشت محصولات هر ‌ساله پیش از آغاز کشت سهمیه ابلاغ می‌کند. در همین خصوص، برخی گوجه‌کاران قزوینی به رسانه‌ها اعلام کرده‌اند امسال به دلیل وضعیت بازار و هزینه‌ی بالای قیمت تمام محصول روی دستشان مانده و دچار زیان شده‌اند. یکی از این گوجه‌کاران هزینه تمام شده برای کشت هر کیلو گوجه‌فرنگی را 2 هزار تومان اعلام کرد و مدعی بود این محصول را از او 1200 تومان می‌خرند. آنها اعلام کردند بازار خوب این محصول در سال گذشته موجب شده تا حتی برخی افراد غیر‌کشاورز برای کشت این محصول در اراضی کشاورزی اقدام کنند. این کشاورزان نیز گفتند امسال کشت گوجه‌فرنگی را جایگیزن دیگر محصولات کرده‌اند و همچنین عده‌ای از آنها نیز مدعی شدند جهاد کشاورزی هیچ توصیه‌ای به آنها در خصوص باید و نبایدهای کشت گوجه‌فرنگی و الگوی کشت نداشته است. اردیبهشت‌ماه امسال بود که مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی قزوین از رشد 10 درصدی کشت گوجه‌فرنگی در این استان خبر داده بود. تورج بنیادی گفته بود افزایش سهمیه‌ی ابلاغی کشت این محصول در پی بروز خسارت سیل به مزارع برخی استان‌‌ها و افت احتمالی تولید این محصول در این مناطق و برای جبران این موضوع صورت گرفته است. مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی قزوین همچنین گفت: 57 درصد کشت سبزی و صیفی‌جات استان در سال جاری به محصول گوجه فرنگی اختصاص پیدا کرده است. با این حال مسئولان جهاد کشاورزی افزایش کشت گوجه‌فرنگی را دلیلی بر باقی ماندن این محصول روی دست کشاورزان نمی‌دانند و علت‌های دیگری را در این خصوص عنوان می‌کنند.  کشت بدون برنامه و احتمال خسارت به کشاورز حسین قهرمانی یکی از کشاورزان صادر‌کننده گوجه‌فرنگی نیز صحبت‌های همکاران کشاورز خود را رد و عنوان کرد که این محصول از بازار خوبی برخوردار است. این کشاورز گفت: البته ما برای کشت خود برنامه‌ریزی داریم و بدون شک اگر کشاورزی بدون برنامه‌ریزی و صرفا به دلیل قیمت خوب یک محصول طی سال یا ماه‌های اخیر اقدام به کشت محصولی بکند احتمال وارد شدن ضرر و زیان به او وجود دارد. قهرمانی اظهار داشت: اینکه عنوان می‌شود محصول به دلیل قیمت پایین روی دست کشاورزان قزوینی باقی‌مانده است، صحبت کارشناسی شده و درستی نیست و همین الان ما این محصول را از هر فرد به قیمت کیلویی 3 هزار تومان خریداری می‌کنیم. وی که امسال به کشت 86 هکتار گوجه‌فرنگی در اراضی کشاورزی خود اقدام کرده است، اظهار داشت: در هر هکتار بین 100 تا 150 تن محصول تولید می‌شود که اگر به گفته‌ی کشاورزانی که مدعی هستند قیمت هر کیلو تولید این محصول برایشان 2 هزار تومان تمام شده، این رقم به بیشتر از 100 میلیون تومان می رسد که چنین رقمی دور از واقعیت است. قهرمانی با بیان اینکه در مزارع خود زیرساخت‌های کشت یک محصول کیفی و صادراتی را در مزرعه خود فراهم کرده‌ایم و دارای سردخانه هستیم، اظهار داشت: در حال حاضر روزی 2 کانتینر از مزرعه به کشورهای خاورمیانه گوجه‌فرنگی صادر می‌کنیم و برای 150 نفر نیز اشتغالزایی کرده‌ایم.  در خصوص عواقب افزایش کشت گوجه‌فرنگی به کشاورزان قزوینی هشدار داده بودیم عباس علیخانی رئیس جهاد کشاورزی قزوین نیز در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: به کشاورزان شهرستان در خصوص برنامه‌های ابلاغی کشت اطلاع‌رسانی لازم از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی و نصب بنر و پلاکارد انجام شده است. وی با بیان اینکه در خصوص عواقب افزایش خودسرانه کشت گوجه‌فرنگی به کشاورزان هشدار داده بودیم، اظهار داشت: از طریق کارشناسان خود به کشاورزان نیز اعلام کرده‌ایم که می‌توانند جهت مشاوره کشت به مراکز جهاد کشاورزی در نقاط مختلف شهرستان مراجعه کنند. علیخانی با اشاره به سهمیه ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی در خصوص کشت گوجه با اشاره به کاهش کشت گوجه‌فرنگی در مزارع قزوین و افزایش آن در برخی نقاط دیگر استان، گفت: کشت این محصول در مزارع شهرستان قزوین از 2300 هکتار در سال گذشته به 1700 هکتار کاهش پیدا کرده است. این مسئول همچنین گفت: در کلاس‌های خود به کشاورزان اعلام کرده و هشدار دادیم که ممکن است به دلیل کاهش و یا قطع صادرات، نرخ گوجه‌فرنگی مانند سال گذشته نباشد و باید این محصول به میزان اعلام شده و نه بیش از آن کشت شود. علیخانی اظهار داشت: محصول گوجه در حال برداشت بوده و هنوز نمی‌توان در خصوص باقی ماندن آن روی دست کشاورز با قاطعیت اظهار‌نظر کرد، اما با توجه به وضعیت بازار، قیمت این محصول در سال گذشته مناسب‌تر از سال جاری بود و این موضوع برخی کشاورزان را واداشت تا به جای سایر محصولات امسال گوجه بکارند. وی تاکید کرد: کشت خارج از برنامه و عدم اجرای الگوی کشت مخاطرات زیادی به همراه دارد که یکی از آنها باقی ماندن محصولات روی دست کشاورز به دلیل کشت بیش از اندازه و خارج از ظرفیت است. ‌کشت خارج از برنامه برهم زننده تعادل بازار مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی قزوین در این خصوص به ایرنا گفت: بدون شک کشت بی‌اندازه و خارج از برنامه محصولات کشاورزی موجب برهم خوردن تعادل بازار و به زیان کشاورز خواهد شد. تورج بنیادی با بیان اینکه عدم وجود الگوی کشت و اجرا نکردن آن از سوی برخی کشاورزان ادعای نادرستی است، افزود: از دهه چهل به این سو در دشت قزوین الگوی کشت داریم، اما دلیل عدم رعایت آن از سوی برخی کشاورزان موضوعات مربوط به اقتصاد و بازار است. وی در خصوص کشت بیش از اندازه گوجه‌فرنگی در برخی اراضی کشاورزی استان قزوین گفت: برنامه کشت محصولات هر ساله از سوی وزارت جهاد کشاورزی به استان‌ها ابلاغ شده و ما نیز آن را به شهرستان‌ها و آنها نیز به مراکز جهاد کشاورزی مناطق برای اجرا اعلام می‌کنند. بنیادی افزود: امسال برنامه تعیین شده برای کشت گوجه فرنگی در استان قزوین 7300 هکتار بود که برای هر شهرستان با توجه به پتانسیل آن برنامه کشت اعلام شد و حتی این موضوع را به فرمانداری ها نیز اعلام کردیم. مدیر زراعت جهاد کشاورزی قزوین با بیان اینکه در سال جاری براساس اطلاعات اولیه شاهد کشت هشت هزار هکتار گوجه‌فرنگی در زمین‌های زراعی استان بوده‌ایم، افزود: جهاد کشاورزی استان از همه‌ی ابزارها و امکانات خود از جمله کلاس‌های آموزشی، نصب بنر، ارسال پیامک و ... برای اطلاع‌رسانی مربوط به الگوی کشت و میزان سهمیه کشت در هر منطقه به کشاورزان اطلاع‌رسانی کرده و کارشناسان محلی جهاد نیز در این خصوص مشاوره‌های لازم را به زارعین ارایه کرده‌اند. بنیادی با بیان اینکه کشاورزی در کشور ما با ریسک همراه است، افزود: به دلیل قیمت مناسب گوجه‌فرنگی در سال گذشته به دلیل صادرات این محصول به خارج، امسال برخی کشاورزان تصمیم گرفتند تا به جای محصولات دیگری که در گذشته کشت می کردند به کشت گوجه اقدام کنند در صورتی که آنان باید براساس برنامه اعلامی جهاد اقدام می‌کردند. وی اظهار داشت: نمی توان جهاد کشاورزی را در ماندن محصول روی دست کشاورز مقصر دانست؛ چرا که کشاورزان حتی در صورت عدم اطلاع‌رسانی، ‌می‌توانند به مراکز جهاد مراجعه کرده و در خصوص محصولات مورد نظر و میزان کشت و ... راهنمایی و مشاوره‌های لازم را دریافت کنند. این مسئول گفت: البته نمی‌توان کشاورزان را نیز مقصر دانست؛ چرا که بازار دچار نوسان‌هایی است که می‌‌تواند پیش‌بینی‌‌ها و معادلات را برهم بزند، اما سهل‌انگاری برخی زارعین و بی‌توجهی آنها نسبت به برنامه کشت می‌تواند موجب زیان به خود آنها و دیگر کشاورزان شود. بنیادی اظهار داشت: البته محصول گوجه‌فرنگی در مزارع در حال برداشت است و هنوز زود است که در خصوص روی دست کشاورز ماندن آن صحبت کنیم. البته ممکن است به دلیل کشت زیاد و خارج از برنامه در خصوص این محصول و جایگزین کردن کشت با محصول دیگر بدون هماهنگی با جهاد کشاورزی برخی زارعین متحمل زیان شوند. این مسئول گفت: البته وزارت جهاد کشاورزی نیز نسبت به مشکلات کشاورزان حساس است و در مواقع لازم ورود پیدا خواهد کرد و اگر وضعیت گوجه‌کاران در کشور به گونه‌ای پیش برود که موجب زیان آنها شود تدابیری از جمله خرید تضمینی و یا توافقی و ... اتخاذ می‌شود.  فقدان ابزار خاص در دست جهاد کشاورزی برای اجرای الزامات قانونی وی در خصوص الزامات قانونی جهاد کشاورزی در زمینه‌ی رعایت الگوی کشت، گفت: ابزار قانونی خاصی برای این کار در اختیار جهاد کشاورزی قرار ندارد و در این زمینه باید سایر دستگاه‌ها از جمله شرکت آب منطقه‌ای به عنوان دستگاه حاکمیتی حوزه آب و نماینده وزارت نیرو به ما کمک کند. مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی قزوین ادامه داد: شرکت آب منطقه‌ای می‌تواند با توجه به برنامه کشت اعلام شده و با توجه به اراضی تحت پوشش شبکه آبیاری دشت قزوین و آن دسته از اراضی که آب آنها به وسیله چاه تامین می‌شود، نسبت به توزیع آب اقدام کند. بنیادی اظهار داشت: در صورت چنین اقدامی هر کشاورز باید به میزان اراضی کشت شده آب مصرف کند و به خاطر داشتن آب بیشتر از مورد نیاز خود، اقدام به کشت خارج از برنامه محصول نکند، زیرا در این صورت است که از اشباع، بازار و کم شدن قیمت محصولات پیشگیری خواهد شد و دیگر محصولی روی زمین باقی نخواهد ماند. وی اظهار داشت: البته در این خصوص با هوشمندسازی چاه‌های آب کشاورزی اقدامات خوبی انجام شده است، ولی رسیدن به اهداف ترسیم شده نیاز به گذشت زمان دارد. بنیادی با اشاره به فعالیت سامانه جامع اطلاعات کشاورزی، گفت: در این سامانه تمامی وضعیت کشت محصولات ثبت می‌شود که آمار نهایی آن برای برنامه‌ریزی دوره بعد کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد که فایده نخست آن تعادل در کشت و پیشگیری از زیان مالی به کشاورزان است، اما متاسفانه برخی کشاورزان همراهی لازم را در ثبت اطلاعات کشت خود ندارند؛ به طوری که از حدود هشت هزار هکتار گوجه کشت شده در اراضی استان، تنها اطلاعات پنج هزار هکتار آن در سامانه یاد شده ثبت شده است.

سه شنبه 22 مرداد 1398
03:48:47
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT