«مسئولین غرّه نشوند، شهر این‌قدرها هم زیبا نیست!»


نفیسه کلهر


این روزها معضلات اجتماعی آن‌قدر زیاد است که عکاسان و مستند‌نگاران ترجیح می‌دهند بیشتر فقر و رنج و درد را به تصویر بکشند، اما دو عکاس جوان باهدف ترویج موبایل‌گرافی نمایشگاهی بر پا کردند از زیبایی‌های شهر؛ هر چند که همچنان نکات انتقادی قابل‌تاملی در عکس‌ها به چشم می‌خورد، ما در صفحه جامعه از این بُعد به بررسی این نمایشگاه پرداختیم.

نمایشگاه عکس «شاربین» بهار امسال برای بار دوم برگزار شد. سید‌جعفر حسینی یکی از دو عکاس شرکت‌کننده در این نمایشگاه در این خصوص می‌گوید: بار اول که این نمایشگاه در 18 اسفندماه 97 برگزار شد، استقبال خوبی از آن شد. آثار موبایل‌گرافی فروش خوبی داشتند و سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری نیز حمایت کرد و پیشنهاد داد تا دوباره این نمایشگاه برگزار شود. با وجود سیل اخیر به این فکر افتادیم که این بار بخشی از عواید فروش را به سیل‌زدگان اختصاص دهیم؛ که 50 درصد مبالغ فروش برای مناطق سیل‌زده کشورمان ارسال خواهد شد.

¢ شاربین یعنی شهر را ببین

حسینی می‌گوید: عکس‌های این نمایشگاه همه از بناها و فضاهای شهری قزوین گرفته ‌شده است، سعی کردیم بناهایی که کمتر دیده ‌شده را در عکس‌ها ببینیم و یا اینکه از نمایی متفاوت‌تر ببینیم که در حالت عادی کسی از آن زاویه به آن توجه نمی‌کند.

او ادامه می‌دهد: «شاربین» یعنی شهر را ببین. «شار» به معنای شهر و بین از مصدر فعل دیدن است. دوست داشتیم کارهایی داشته باشیم که مردم را تشویق به دیدن شهر کند و بیشتر عکس‌های این نمایشگاه از زیبایی‌های شهر است.

این هنرمند توضیح می‌دهد: معرفی شهر قزوین بیشتر از هر چیز در این عکس‌ها برایمان مهم بوده. عکس‌ها متعلق به زمان‌های مختلفی از سال است که تصمیم گرفتیم آن‌ها را یک جا گردآوری کنیم و نمایش دهیم.

مسعود مافی دیگر هنرمندی که آثارش در این نمایشگاه به اجرا درآمده توضیح می‌دهد: بیشتر از دوربین و تجهیزات، در عکاسی برای من کادربندی و رنگ و نور مهم است. خیلی از این مکان‌ها قبلاً دیده ‌شده، مثلاً دیوار ساده‌ای که همه راحت از آن گذشته‌اند. ولی این رنگ و نور در تصویر دید متفاوتی به آن می‌دهد.

او که 13 سال است به‌طور تخصصی عکاسی می‌کند، اما تمام تصاویر موجود در نمایشگاه از دریچه لنز دوربین موبایلش بوده، توضیح می‌دهد: چون دوربین‌های گوشی به‌گونه‌ای هستند که می‌شود خیلی راحت و به‌صورت دستی با آن‌ها عکاسی کرد و در این نوع عکاسی نمایش نور و رنگ ممکن است. از آن مهم‌تر این نکته است که باید بدانید چه زمانی باید برای عکاسی بروید. یا اگر در زمان نامناسب از نظر نوری، برای عکاسی در مکانی بودید هم بدانید که چطور باید عکس بگیرید تا ایرادات نور نامناسب رفع شود.

وی ادامه می‌دهد: در کل هدف از برگزاری این نمایشگاه برای هر دوی ما بیشتر اشاعه موبایل‌گرافی بود؛ چون هم کار ساده‌ای ست و هم بیشتر از آنکه بدانیم سخت است. همه ما گوشی دست می‌گیریم و همه سلفی و عکس‌های زیادی از دوروبرمان داریم، با این تفاوت که نمی‌دانیم چه عکسی می‌گیریم و فقط دوست داریم عکسی را ثبت کنیم. موبایل‌گرافی کمی اصولی‌تر است. عکسی با کادر و رنگ و ویژگی‌های مناسب‌تر که اگر بعداً کسی دید حس خوبی بگیرد.

سید جعفر حسینی نیز که 6 سال است عکاسی را به‌طور حرفه‌ای انجام می‌دهد و در کنار آن به کارهایی مثل تدوین و تصویربرداری نیز مشغول است، می‌گوید: در این نمایشگاه خواستیم بگوییم حتی با گوشی‌هایی که همه در جیب‌هایشان دارند هم می‌توانند از زیبایی‌ها به‌راحتی عکس بگیرند.

این مهندس شهرساز همچنین تصریح می‌کند: بیشتر بناها و ساختمان‌ها عامل اصلی در عکس‌ها بودند و بیشتر عکس‌ها در اردیبهشت‌ماه یا پائیز گرفته ‌شده.

او همین‌طور توضیح می‌دهد: به‌واسطه این سبک عکاسی که بیشتر از فضاهای عمومی است، عکس‌های زیادی از معضلات شهری هم داریم، اما در این نمایشگاه سعی کردیم بیشتر زیبایی‌ها را نشان دهیم.

سید جعفر حسینی با اشاره به اینکه بهترین راه جذب گردشگر در دنیا استفاده از عکس و فیلم است، توضیح می‌دهد: در حال حاضر خیلی از شهرداری‌ها در تلاش‌اند تا عکاسان، زیبایی‌های شهرشان را نشان دهند؛ اما وقتی ما خودجوش این کار را می‌کنیم مسئولین آن‌قدرها هم اهمیت نمی‌دهد. حتی برای بیشتر سازمان‌ها هم دعوتنامه فرستاده‌ایم اما حتی برای بازدید نیامدند!

در بیشتر عکس‌هایی که او گرفته آبی آسمان دیده می‌شود که ابرهای پراکنده در آن متفرق‌اند. او معتقد است قزوین آسمان زیبایی دارد: من عاشق این آسمان و ابرهای آن هستم و خواستم در عکس‌ها حتماً دیده شود. جایی که تصویر سازه‌های شهری به آبی آسمان می‌رسد و آرامش آبی آسمان روح می‌دهد به‌ عکس‌ها.

¢ عدم رسیدگی به شهر؛ تهدیدی برای گردشگری

حسینی می‌افزاید: قزوین به دلیل تعداد زیاد بناهای تاریخی که در خود جای‌داده، دارای پتانسیل زیادی برای تبدیل‌شدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری است، اما تحقق این امر نیازمند رسیدگی بیشتر مسئولین است. وی توضیح می‌دهد: برای عکاسی از بسیاری از بناهای تاریخی که در عکس‌ها مشاهده می‌کنید، با محدودیت‌های زیادی روبرو بودیم؛ چرا که اطراف برخی آثار تاریخی اغلب معتادان حضور داشتند و یا اثرات آتش کارتن‌خواب‌ها و معتادان روی برخی قسمت‌های آثار تاریخی وجود دارد. یا مقابل بناهای تاریخی ساختمان‌های بلند و نامتناسب با بافت تاریخی قرار دارند و حریم رعایت نشده است؛ اتومبیل‌ها هر جا که می‌خواهند پارک می‌کنند و کابل‌های برق آویزان در هر نمایی از عکس معلوم می‌شوند. او ادامه می‌دهد: مثلاً جلوی مسجد جامع همیشه یک ماشین وانت پارک شده است.

یکی از بازدیدکنندگان نمایشگاه، مقابل عکسی از پل هوایی، از معابر شهری انتقاد می‌کند و می‌گوید: نبود پله‌برقی برای اکثر پل‌های هوایی ضعف بزرگی در شهر ماست، در حالی‌که سالمندان و حتی بسیاری از افراد به دلیل مشکلاتی مثل زانودرد نمی‌توانند از پله استفاده کنند.

در مقابل عکسی از مسجد مدرسه حیدریه، جعفر حسینی توضیح می‌دهد: این بنای تاریخی و ارزشمند که ویژگی‌های خاص معماری این مسجد و محرابش، آن را بی‌همتا کرده، خوب نگهداری نمی‌شود و دیوارهای این مسجد پر از برچسب‌هایی هست که روزی نصب کردند تا حالت سه‌بعدی به فضا بدهند و حالا چون متوجه شده‌اند که کندن این برچسب‌ها نقوش دیوار‌ها را از بین می‌برد از کندن آن منصرف شده‌اند؛ و این جای تامل دارد که چرا یکی از بهترین محراب‌های ایران با بهترین دیوارنگاری‌ها این‌قدر بی‌اهمیت بوده و در نگهداری آن کوتاهی می‌کنند!

بنری در تصویری از مسجد جامع و ماشین پارک شده در نزدیک‌ترین قسمت به مسجد به چشم می‌خورد. حسینی می‌گوید: در خیلی از عکس‌ها مجبور شدم کادر را تغییر بدهم تا بعضی عوامل زائد بصری مثل بنر‌ها و ماشین‌های پارک شده و... معلوم نشود از طرفی حضور معتادان و... در اطراف بناهای تاریخی هم عامل مهمی بود که نمی‌خواستم در عکس حضور داشته باشند.

مقابل تصویری از دروازه تهران قدیم توضیح می‌دهد که بناهای قدیمی پر هستند از طرح‌های ریزودرشت، رنگ و لعاب و اشکال مختلف و اغلب دارای تقارن و معماری دقیق و ریزه‌کاری‌های ظریف و به تابلوی دیگری که المانی جدید از شهر را نشان می‌دهد اشاره می‌کند و می‌گوید اما المان‌های جدید خیلی بی‌روح و با کمترین جزئیات و ظرافت و ریزه‌کاری هستند که هیچ تناسبی با شهر تاریخی ما ندارند؛ المان ورودی شهر که سازه‌ای غول‌پیکر و فاقد هر جزئیات و رنگ و طرحی است و انتقادهای زیادی هم به آن شده و خیلی‌ها از ابتدای ساختش آن را نپسندیده‌اند یا میدانی که به خاطر سازه‌های بلاتکلیف آن در آسمان به چهارشاخ معروف شده است!

مشکل دیگر شهر ازنظر این هنرمند، آب‌نماهاست. «میدان‌ها یا محل‌هایی که آب‌نما دارند یا غیرفعال‌اند یا خیلی کثیف.» به عکس ورودی مسجد نبی اشاره می‌کند و می‌گوید اگر این آب‌نما کار می‌کرد و فواره داشت عکس خیلی زیباتر می‌شد.

این حوض خالی را در عکسی از مقبره حمدالله مستوفی هم می‌بینم.

درنهایت می‌گوید: دوست نداشتیم زیاد منفی نمایش دهیم و در این عکس‌ها تا جایی که امکان آن وجود داشته سعی کردیم تا این مشکلات نشان داده نشود؛ اما این مکان‌ها، آن‌قدرها هم که در این عکس‌ها نشان داده ‌شده‌اند خوب نیستند.

¢ باغستان شهر در حال نابودی است

درحالی‌که شهرسازان معتقدند یک شهر خوب لزوماً یک شهر مدرن با ساختمان‌های بلند و پل‌های طویل نیست و حتی از طرفی حفظ و ایجاد فضای سبز در همه دنیا، یکی از شاخصه‌های شهر خوب می‌تواند باشد، اما حسینی معتقد است باغستان شهر قزوین در حال نابودی است. این عکاس قزوینی ادامه می‌دهد: به نظر من یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که در حال حاضر در قزوین وجود دارد، همین پل‌هایی است که در دل باغستان نفوذ می‌کنند و یکی از بهترین سرمایه‌های شهر را از بین می‌برند؛ باغستان سنتی قزوین؛ میراث ما، در حال تخریب است!

دریکی از عکس‌های این نمایشگاه پل قدس نشان داده‌شده است که در زمین‌های اطرافش تنها یک درخت باقی‌مانده. این عکاس جوان می‌گوید: در حال حاضر پل‌ها بیشتر از هر چیزی عامل نابودی باغستان‌اند!

حسینی که در فضای مجازی، با عکس‌هایش به معرفی شهر قزوین و جاذبه‌های گردشگری آن می‌پردازد، توضیح می‌دهد: در عکس‌های دیگری که برای معرفی قزوین، در مورد باغستان سنتی در فضای مجازی به اشتراک گذاشته‌ام، همیشه کاربران سایر شهرها و یا حتی شهروندان خود قزوین که کمتر از وجود باغستان مطلع هستند، از این باغستان خرسند بوده‌اند و مجاورت آن با بافت شهری و زیبایی‌های آن را دوست داشته‌اند؛ اما اگر با مدیریت غلط شهری این باغستان تخریب شود و همچنین عدم رسیدگی به بناهای تاریخی و تخریب آن‌ها، قزوین را از نیل به هدف تبدیل‌شدن به یک مقصد گردشگری، دور می‌کند.

 هرچند تلاش عکاسان بر عدم نمایش معضلات شهرسازی بوده اما یکی از بازدیدکنندگان این نمایشگاه نیز در این مورد توضیح می‌دهد: از دیدن قزوین در این تصاویر خوشحال نشدم! بین سازه‌های جدید، المانی نداریم که نماد قزوین باشد. المان‌های جدید مناسب شهر نیستند. از طرفی پل امام رضا‌(ع) آسیب زیادی به باغستان زده. او توضیح می‌دهد: ما در قزوین سنت‌هایی داریم مثل سوم امام که نماد قزوینی‌هاست و یا مراسم پنجاه بدر که سال‌هاست در مصلا در بخشی از باغستان سنتی قزوین برگزار می‌شود، حالا اما با نابودی باغستان این مراسم هم کم‌کم از بین می‌رود و به فراموشی سپرده می‌شود. او ادامه می‌دهد: با از بین بردن خاطرات شهری باید منتظر از بین رفتن هویت خودمان باشیم. کاش مسئولین درد دل مردم را بدانند.

¢ برج تجارت؛ برهم زننده نظم بصری شهر

از عکس‌های آثار تاریخی می‌گذریم و می‌رسیم به عکس‌هایی تامل‌برانگیزتر؛ به بنای نیمه‌کاره برج تجارت که در زمینه‌ی تصویری از مجسمه میرعماد قرار دارد و عناصر بصری مزاحم زیادی که در زمینه این مجسمه در عکس نازیبایی ایجاد کرده‌اند.

حسینی؛ هنرمند شهرساز، در مورد این برج نیمه‌کاره که در مقابل دروازه درب کوشک، در زمینه نمایی از میدان میرعماد قرار دارد، می‌گوید: برج تجارت که سال‌هاست همان‌طور نیمه‌کاره رهاشده، خط افق شهر قزوین را خراب کرده. او توضیح می‌دهد: خط افق موجب نظم بصری در شهر می‌شود. اگر خط اتصالی ساختمان یا همان بام ساختمان با آسمان در تمام ساختمان‌ها یک اندازه باشد ما دید بهتری نسبت به شهر داریم تا اینکه ارتفاع‌ها کم‌وزیاد و متفاوت باشد.

او می‌گوید: طبق اصول شهرسازی ارتفاع ساختمان‌های یک شهر باید در یک خط باشند؛ اما از هر کجای شهر که نگاه کنیم این سازه بی‌تناسب از بین ساختمان‌ها سر برمی‌آورد!

همین‌طور ادامه می‌دهد: خصوصاً در اطراف بناهای تاریخی نباید ساختمان بلند و مدرنی ساخته شود و موقع ساخت این برج به هیچ‌کدام از این اصول و حتی اعتراضات توجهی نشد. اتفاقی که الان در نزدیکی خانه زعیم هم افتاده است که ساختمان بلندی در نزدیکی آن ساخته‌اند که ما حتی یک عکس خوب هم از این خانه نداریم چراکه این ساختمان در نزدیکی آن خانه تمام دید اطراف این خانه را گرفته است.

در گفت‌وگو با مسعود مافی در مورد کارهایش هم وقتی به عکسی از برج تجارت قزوین می‌رسیم، از او می‌پرسم آیا او هم به ساخت این برج در یک شهر تاریخی و با قدمت انتقاد دارد؟

می‌گوید: من مشکلی با توسعه و ساخت‌وساز و مجتمع تجاری و جاده و خیابان ندارم اما معتقدم این ساخت‌وسازها باید کارشناسی شده باشد. مثل پل قدس که به نظر من خیلی بار ترافیکی را سبک نکرده، فقط به حریم باغات تجاوز کرده و باعث شده تا بسیاری از باغداران هم به هوای تجاری شدن زمین‌هایشان درختانشان را خشک کنند!

وی می‌افزاید: چه اشکالی دارد اگر باغستان حفظ شود و ساخت‌وسازها هم صورت بگیرد. یک کلیسا در فرانسه و در قلب پاریس آتش می‌گیرد و این همه برای آن مرثیه می‌خوانند که سند تاریخی فرانسه و حتی اروپا از بین رفته؛ اما در قزوین یک اثر تاریخی بی‌همتا به دلیل انجام کارهای کارشناسی نشده توسط متخصصان میراث فرهنگی به‌راحتی از بین رفته و جالب است که همان‌طور رهاشده و هیچ‌کس به آن اهمیتی نمی‌دهد و به روی خودشان هم نمی‌آورند. مردم هم انگار در خواب هستند!

مشکل ما عدم کارشناسی است و دیگر اینکه هر مدیری که جایگزین نفر قبلی شده کارهای قبلی برایش اهمیتی ندارد و دوست دارد از نو یک پروژه‌ای را کلید بزند و در دوره خودش تمام کند تا به اسم او باشد.

‌مسعود مافی در نهایت با تشکر از همراهی برخی مسئولین، می‌گوید: شهرداری و سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری اینجا به ما کمک کردند تا این نمایشگاه را برپا کنیم؛ و امیدوارم بقیه ارگان‌ها هم از بقیه هنرمندان شهر حمایت کنند و حمایت صرفاً بازدید از یک نمایشگاه نیست. اگر کاری به نظرشان مفید است، با برگزاری ورکشاپ و آموزش و ترویج و تشویق کمک کنند تا انجام شود. چون عکس و فیلم است که کمک می‌کند تا گردشگر جذب شود. در تمام دنیا کشورهای دیگر با سرمایه‌گذاری روی ساخت فیلم و عکس توانسته‌اند جذب گردشگر را حتی به دو برابر برسانند و این هدر دادن پول نیست و یک سرمایه‌گذاری است.



يكشنبه 8 ارديبهشت 1398
04:10:01
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT