از سیراب شدن زمین تا سیلابی‌شدن رودخانه‌ها


پروین شهسواری ـ وقوع سیل و بارندگی‌های شدید ناشی از پدیده تغییر اقلیم طی هفته‌های اخیر در 19 استان کشور خسارات قابل توجهی به مناطق مسکونی، بخش کشاورزی و زیربخش‌ها و تاسیسات آب و خاک، امور زیربنایی، شبکه‌های آبیاری زهکشی، دام و طیور و ... وارد کرده است.


براساس آخرین آمار تاکنون با ورود آب و آبگرفتگی در 900 هزار هکتار از اراضی و 110 هزار هکتار از باغات استان‌های سیل‌زده بین 10 تا 100 درصد به این واحدها خسارت وارد شده است؛ اما گستره خسارات وارده و به عبارات دیگر 76 درصد خسارات اخیر مربوط به استان‌های گلستان، خوزستان و مازندران و لرستان بوده است.

اگرچه آمار دقیقی از میزان تلفات و خسارت ناشی از وقوع سیل اخیر در دسترس نیست، اما برآوردهای اولیه و اظهارنظر مسئولان حاکی از آن است که تاکنون 6700 میلیارد تومان خسارت به کشاورزان و تولیدکنندگان وارد شده است که از این‌رو تسریع در پرداخت خسارت کشاورزان یکی از اولویت‌های اصلی دولت به شمار می‌رود. براساس اذعان مسئولان، تسهیلات و کمک‌های بلاعوض دولت جوابگوی این حجم از خسارت در استان‌های سیل‌خیز نیست که از این‌رو نمایندگان مجلس شورای اسلامی برداشت از صندوق توسعه ملی جهت حمایت از سیل‌زدگان را پیشنهاد دادند.

¢ خسارت بیش از 6 هزار میلیاردی سیل به کشاورزی کشور

در سیل اخیر به گفته‌ی معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی 20 هزار راس دام سبک، 1100 راس دام سنگین، 9 میلیون قطعه طیور، 51 هزار کلنی زنبورعسل و 1100 واحد آبزی‌پروری و پرورش ماهی تلف شده و تخریب گردیده‌اند و 25 کارخانه صنایع تبدیلی نیز دچار خسارت عمده شده‌اند.

آنچه در این خسارات مهم است این است که متاسفانه اغلب خسارت‌دیدگان بیمه نبوده‌اند که دولت با استفاده از منابع ماده 12 قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور در حال تصویب چگونگی پرداخت و تامین منابع لازم برای پرداخت خسارت می‌باشد.

اما در استان قزوین نیز طی روزهای فروردین‌ماه شاهد بارش‌های خوبی بودیم که شاهد افزایش بیش از 40 درصدی بارش‌ها بودیم. از دیگر سو با افزایش بارندگی‌ها و متعاقب آن ایجاد سیل و خسارت به تاسیسات و راه‌ها و بخش کشاورزی شاهد افزایش سطح منابع آب‌های زیرزمینی نیز بودیم.

¢ افزایش 43 درصدی بارش‌ها در استان

دکترمهدی مهرپویان مسئول کمیته هواشناسی و مدیریت راهبردی بخش کشاورزی در گفت‌وگو با ولایت می‌گوید: میزان بارش‌ها در طی اسفند و فروردین حدود 137 میلی‌متر بوده که این میزان 43 درصد بارش کل یک استان را دربرمی‌گیرد.

وی ادامه می‌دهد: میزان بارش پهنه‌ای شهرستان‌های تابعه استان تا 20 فروردین 98 به ترتیب قزوین 342، تاکستان 344، بوئین‌زهرا 301، آوج 427، آ‌بیک 354 و البرز حدود 354 میلی‌متر بوده است.

به گفته‌ی مهرپویان، بارش کل استان در طول سال زراعی از اول مهر تاکنون 351 میلی‌متر می‌باشد که سال قبل تا تاریخ 20 فروردین 162 میلی‌متر بوده که حدود 116 درصد افزایش را نشان می‌دهد.

وی با اشاره به اینکه این میزان بارش 11 درصد از کل بارش سالانه بیشتر است، خاطرنشان می‌کند: بیشترین افزایش بارش نسبت به میانگین بلندمدت به ترتیب در آوج با 72 درصد و تاکستان با 71 درصد و بوئین‌زهرا با 56 درصد اتفاق افتاده است.

مهرپویان در پاسخ به این سوال که آیا خشکسالی هیدرولوژیکی با این بارش‌ها برطرف می‌شود، می‌گوید: این نوع خشکسالی نتیجه چندین سال پی در پی خشکسالی هواشناسی است؛ گرچه شرایط فعلی بارش‌ها در افزایش آب‌های سطحی موثر بوده؛ ولی وضعیت بحرانی منابع زیرزمینی با بروز یک ترسالی برطرف نخواهد شد!

وی تاکید می‌کند: این موضوع بخشی تخصصی است و عوامل مستعدی از جمله مدیریت منابع آبی در آن موثر است.

¢ کاهش محسوس دما در روزهای پایانی فروردین ماه

وجود این بار‌ش‌های خوب و افزایش منابع آبی در استان نویدبخش رونق کشاورزی در سال زراعی جاری می‌باشد، اما کشاورزان همیشه از سرمازدگی و خطر آن در محصولات کشاورزی در پایان فروردین ماه و اوایل اردیبهشت ماه در هراسند. مهرپویان تاکید می‌کند: بررسی‌های نقشه‌های پیش‌یابی حاکی از نفوذ و ریزش هوای سرد قطبی به شمال غرب ایران است که متعاقب آن در روزهای پایانی فروردین و اوایل اردیبهشت کاهش محسوس و ناگهانی دما اتفاق خواهد افتاد.

وی تاکید می‌کند: البته شدت آن در حد یخبندان سال قبل نبوده اما در صورت قطعیت و تثبیت نقشه‌ها و مشخص شدن عمق نفوذ این توده قطبی، در روزهای آتی هشدارهای لازم در خصوص بروز یا عدم بروز سرمازدگی به اطلاع می‌رسد.

اما در این خصوص مریم بهروزی، کارشناس هواشناسی استان نیز می‌گوید: تا پایان هفته روند افزایشی دما را در پیش داریم و در خصوص هفته آینده نیز فعلا نمی‌توانیم در خصوص بروز سرما اظهارنظر کنیم اما وزش‌ بادهای محسوس را در سطح منطقه خواهیم داشت.

¢ خسارت روی دیگر سکه افزایش بارش‌ها

روی دیگر این سکه که افزایش بارش‌ها اثرات خوبی را در بخش کشاورزی خواهد داشت اما شاهد یک سری تخریب‌ها نیز در بخش باغات، مزارع و تاسیسات و ابنیه‌ها نیز در سطح استان بوده‌ایم.

¢ خسارت 64 میلیارد تومانی سیل به بخش کشاورزی استان

مهندس همت‌زاده، مدیر بحران سازمان جهاد کشاورزی استان نیز در گفت‌وگو با ولایت با بیان اینکه سیل اخیر در استان بیش از 64 میلیارد تومان خسارت بر جای گذاشت، اظهار می‌کند: در بخش باغبانی یک هزار و 554 هکتار به ارزش ریالی 110218 میلیون ریال در سطح استان خسارت دیده‌اند که بیشتر آن‌ها در شهرستان به جهت تخریب باغات و سردهنه‌ها بوده است.

این مسئول درخصوص خسارات وارد به بخش زراعت نیز می‌گوید: 4 هزار و 150 هکتار به ارزش ریالی 254431 میلیون ریال به بخش زراعت استان که عمدتا در شهرستان قزوین و البرز بوده خسارت وارد شده است.

همت‌زاده ادامه می‌دهد: در بخش دام و طیور تلفاتی داشتیم که 176 راس دام کوچک، 45 راس دام بزرگ و 1500 قطعه طیور و 400 واحد دامداری سنتی در اثر سیل تخریب و تلفات داشتیم که ارزش ریالی خسارت برآورد شده 131348 میلیون ریال می‌باشد.

مدیر بحران سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین تصریح می‌کند: از بین رفتن 60 هزار قطعه بچه ماهی به ارزش 2915 میلیون ریال، تخریب 5 واحد استخر پرورش ماهی و خسارت به 770 تن علوفه به ارزش 14190 میلیون ریال از دیگر خسارات سیل در این بخش بوده است.

وی همچنین به خسارات ناشی از سیل اخیر در حوزه آب و خاک و امور زیربنایی اشاره می‌کند و می‌گوید: تاسیسات، کانال، لوله، ابنیه، پمپاژ و موارد مربوط به سیستم‌های آبیاری نوین به ارزش 85398 میلیون ریال خسارت ارزیابی شده است.

همت‌زاده تاکید می‌کند: در بخش امور زیربنایی منابع آبی، قنات و چشمه‌ها و نیز 6 حلقه چاه، 19  رشته قنات، 13 باب استخر ذخیره آب، 67 باب سردهنده‌های آبیاری به مبلغ 41405 میلیون ریال دچار خسارت شده‌اند.

¢¢¢

بارش‌های سیل آسای فروردین ماه امسال در کشور نشانه قهر طبیعت بود؛ چرا که با زمین و طبیعت طی سال‌های اخیر رفتار خوبی نداشتیم. قطع درختان و کاهش سطح پوشش گیاهی، عدم انجام عملیات آبخیزداری و انجام عملیات عمرانی بدون پیوست‌های زیست محیطی و هزاران کار نسنجیده و غیرعلمی در طبیعت باعث می‌شود تا شاهد بلایای طبیعی همچون سیل باشیم که می‌تواند تخریب‌های فراوانی را در کشور بر جای بگذارد و در بخش کشاورزی در روند تولید محصولات کشاورزی خللی ایجاد کند. مسئولان و کارشناسان امر بایستی با بررسی جوانب و کارشناسی کردن موضوعات اقداماتی را در خصوص کاهش بلایای طبیعی از جمله سیل انجام دهند و برای انجام عملیات آبخیزداری و مهار آب‌های سطحی اقدامات جدی‌تری را در دستور کار خود قرار دهند.


 


سه شنبه 27 فروردين 1398
03:53:00
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT