آشتی با طبیعت!


فائزه مرادی
چند روز پس از سیزده به در بود که با تعدادی از دوستانم برای عکاسی از مناظر زیبای بهاری به یکی از روستاهای اطراف شهر رفتیم، مسیر طوری بود که باید از روستا می‌گذشتیم تا به باغ‌ها و درختان پر از شکوفه برسیم؛ ولی در همان ابتدا با نگاه‌های پر از خشم اهالی روبرو شدیم. هر چه بیشتر در روستا پیش می‌رفتیم اوضاع بدتر می‌شد تا اینکه در نهایت در خروجی روستا به سمت باغات، با مخالفت محلی‌ها برای رفتن به باغ‌ها مواجه شدیم. راه را بستند و اجازه ندادند ماشین از آن جلوتر برود. پیاده شدیم و سعی کردیم با صحبت کردن دلیل این ممانعت را بدانیم؛ ولی نه صحبت می‌کردند نه به ما اجازه می‌دادند تا از روستا عبور کنیم و به درختان و رودخانه برسیم. اوضاع عجیبی بود. درست است که برخی از باغ‌ها ملک شخصی محسوب می‌شدند؛ اما درختان چنار و رودخانه جزو منابع طبیعی بودند که همه ما حق استفاده از آن را داریم. وقتی اکثر ما کلافه بودیم و می‌خواستیم برای تمام شدن این بحث سوار ماشین‌ها شویم و برگردیم، یکی از دوستانم که صبورتر بود و به گوشه‌ای رفته بود تا با یکی از باغبان‌ها صحبت کند برگشت و گفت: بچه‌ها گویا روز 13 به‌در مردم خسارت‌های زیادی به باغ‌ها زده‌اند. کمی بعد یکی از روستاییان وقتی که تاسف ما را دید، کمی کوتاه آمد و با همان حالت عصبانی ما را تا پای درختان برد تا نشانمان دهد بی‌مبالاتی برخی از شهروندان چه بر سر درختانی آورده که تمام جوانی‌اش را برای پرورش آنها گذاشته بود... تنه درختانی که با آتش سوخته شده بود، زباله‌هایی که همه جا پخش بود. شاخه‌های شکسته درختان، رد لاستیک ماشین‌هایی که از وسط باغ تا رودخانه ادامه داشت... پیرمرد از زحماتش می‌گفت و عمری که به پای این باغ گذاشته... می‌پرسید انصاف است حالا که من دور باغ را حصار نکشیده‌ام، این قدر بی‌رحمانه رفتار ‌کنند؟ این طبیعت جان دارد! زنده است! احساس شرمندگی می‌کردم در برابر باغ و طبیعت و شکوفه‌هایی که قرار بود میوه شوند؛ اما حالا بیشتر آن‌ها روی زمین بودند... یکی از بچه‌ها رفت و از ماشین کیسه زباله آورد. زباله‌ها را جمع کردیم؛ ولی برای شاخه‌های جوان شکسته و شکوفه‌های ریخته و درختان نیمه سوخته و روغن ماشینی که رودخانه را آلوده کرده بود چه کاری می‌شد کرد؟ سوز دل پیرمرد به بلندای عمر تک‌تک درختان بود. تنها کمی با ما نرم‌تر شد وقتی هم‌دردی ما را دید؛ اما دردی از او دوا نشد.  به یاری طبیعت در حالی که بیشتر فعالان حوزه محیط زیست و طبیعت دوستان معتقدند طبیعت ایران جدا از ضعف مدیریتی، از فقر فرهنگی بر اثر بی‌اطلاعی و عدم آموزش شهروندی رو به نابودی است؛ چرا که آموزش رفتار صحیح شهروندی که از جمله خدماتی است که باید از سوی دولت ارائه شود، سال‌هاست که متوقف شده! اما برخی از گروه‌های مردم نهاد از پا ننشسته‌اند و هنوز در صدد آنند تا این خلا آموزشی را جبران کنند تا شاید باقی مانده طبیعت کشور را بتوان نجات داد. برخی از این گروه‌ها با انتشار بروشور یا آموزش در مدارس، پخش کردن کیسه‌های زباله خصوصا در سیزده‌ به‌در و در طبیعت، صحبت کلامی و... در این مسیر گام برداشته‌اند. در بین این معدود گروه‌های عمل‌گرا، گروهی هم با پاکسازی اقدام به فرهنگسازی کرده‌ است؛ با روشی خاص که نه فریادی بر سر مردم بی‌اطلاع و ناآگاه می‌زنند، نه تذکر کلامی می‌دهند، نه گوشه چشم نازک می‌کنند یا لب می‌گزند. تنها در روزهای تعطیل و در مناطقی که گردشگران بیشتری برای پیک‌نیک به آنجا می‌روند، یک کیسه پلاستیکی به دست می‌گیرند و در مقابل چشم کسانی که برای خوش‌گذرانی خود طبیعت را آلوده می‌کنند، زمین را از زباله پاک می‌کنند. یکی از اعضای این گروه می‌گوید: در منشور ما تذکر کلامی وجود ندارد؛ ما کاری را که فکر می‌کنیم درست‌تر است انجام می‌دهیم بدون اینکه به کسی کار داشته باشیم و این خودش تاکنون بسیار تاثیرگزار بوده. او ادامه می‌دهد: شما فکرش را بکنید وقتی خانواده‌ها می‌بینند که زباله‌هایی را که اطراف محل پیک‌نیکشان ریخته شده جمع می‌کنیم بیشتر وقت‌ها تاثیر می‌پذیرند؛ به فکر فرو می‌روند، حتی اکثر اوقات پیش آمده که از ما دستکش و کیسه زباله خواسته‌اند و به ما کمک کرده‌اند. او ادامه می‌دهد خیلی از اعضای این گروه در همین برنامه‌های پاکسازی جذب شده‌اند. «رفتگران طبیعت» متواضعانه‌ترین نامی است که یک چنین گروهی می‌تواند داشته باشد. گروه «رفتگران طبیعت» در تیرماه 91 توسط کاظم نجاریون در تهران شکل گرفت. کاظم نجاریون یا به قول بچه‌ها عمو کاظم بلافاصله درخواست‌هایی از سایر استان‌ها برای برگزاری برنامه‌های پاکسازی داشت. در شهریور همان سال در قزوین هم اولین برنامه این گروه توسط هومن میررحیمی اجرا شد و قزوین جزو استان‌های پیشگام در این حرکت طبیعت دوستانه بود. عمو کاظم می‌گوید در ابتدا خودم در بیشتر برنامه‌ها در سراسر کشور شرکت می‌کردم تا گروه‌ها پا بگیرند. به خاطرات آن روزها که می‌رسد می‌گوید: یک بار کسی تمایل نشان داد که در یکی از شهرهای کردستان برنامه بگذارد، من هم کاور برنامه را برایش درست کردم و در صفحه مجازی مخصوص آن شهر به اشتراک گذاشت؛ افراد زیادی داوطلب شدند تا در برنامه شرکت کنند همه چیز خوب پیش رفت تا درست روز قبل از اجرای برنامه آن به من زنگ زد و گفت من تنها نمی‌توانم شما هم بیایید. ما هم بلند شدیم یک روزه رفتیم کردستان برنامه را اجرا کردیم و برگشتیم. این را می‌گوید و بلند بلند می‌خندد. عمو کاظم هنوز هم پس از 6 سال از فعالیت این گروه، هر از گاهی به برخی از این شهرها سر می‌زند و در برنامه‌ها حضور دارد. حتی در فضای مجازی هم مدام با سرگروه‌ها در تماس است و دورادور آنها را تشویق می‌کند. رفتگران طبیعت معتقدند که هر فردی که در این گروه هست نماینده افراد زیادی است که در خانواده و محیط کار گروه‌های دوستی و مکان‌های عمومی با آنها آشنا می‌شود یا معاشرت دارد و می‌تواند در این اصلاح فرهنگ موثر باشد. مهم نیست که کسی یک بار برنامه را بیاید و دیگر نباشد. چیزی که اهمیت دارد ادامه دادن این کار و ترویج فرهنگ درست شهروندی و طبیعت گردی بین تمام کسانی ست که او را می‌شناسند و از این طریق فرهنگسازی گسترش می‌یابد. مریم یکی دیگر از اعضای این گروه می‌گوید: رفتگران طبیعت ناامید نمی‌شوند در سرما و گرما و برف و باران. بارها برنامه داشته‌اند حتی بعضی وقت‌ها به محل پاکسازی رفته‌اند و به دلیل شدت سرما و هوای نامساعد نتوانسته‌اند پاکسازی کنند؛ اما برنامه را تا لحظه آخر لغو نکرده‌اند. آنها می‌گویند هر رفتار مبتنی بر فرهنگسازی زمان‌بر است و ممکن است سال‌ها به طول بیا‌نجامد. عمو کاظم که سال‌های طولانی مقیم اروپا بوده است نیز تائید می‌کند: بسیاری از کشورهای اروپایی که امروز از نظر برنامه‌های حفاظتی محیط زیست، بسیار متمدن و پیشرفته هستند، روزی مثل ما بودند. او می‌گوید: شما فکر می‌کنید کشورهای متمدن از روز اول همین‌طور بودند؟ خیر آن‌جا هم در دوره‌ای مردم زباله می‌ریختند و کم‌کم گروه‌های مردم نهاد و طبیعت دوست وارد عمل شدند و اصلاح فرهنگ صورت گرفت. ننشستند تا دولت کاری بکند. او معتقد است همه ما باید خودمان را مسئول بدانیم و این وظیفه تنها بر دوش دولت نیست. در ماه گذشته دوست‌داران طبیعت، روستای باراجین را از زباله پاک کردند که عمو کاظم هم به همراه تعدادی از اعضا این گروه از تهران به قزوین آمد و برای پاک کردن روستای باراجین از زباله آستین بالا زدند. «رفتگران طبیعت» که تاکنون بیش از صد برنامه در قزوین و 2600 برنامه در کشور برگزار کرده خود را در این راه مصمم می‌دانند. آن‌ها که هیچ کدامشان مایل نبودند نامشان در گزارش ذکر شود، می‌گویند: در گروه ما همه اقشار جامعه حضور دارند. آنها معتقدند همانطور که هیچ چیز مثل سن و جنسیت و وضع مالی و تحصیلی و فرهنگی و قومیت و نژاد و... مانعی برای طبیعت دوستی نیست، مانعی هم برای حضور در گروه ما نیست. حفظ طبیعت وظیفه همه ماست، بزرگترین عضو گروه 76 سال سن دارد و کم سن و سال‌ترین عضو هم یک کودک 3 ساله است که اغلب با پدر و مادرش در کالسکه به برنامه می‌آید. در انتهای برنامه‌ها معمولا نهار و خوراکی‌ها در حالی در طبیعت زیبا صرف می‌شود که هیچ آسیبی به طبیعت وارد نمی‌شود. طبیعت دوستان نه از ظروف و سفره پلاستیکی و یک بار مصرف استفاده می‌کنند نه زباله‌ای روی زمین می‌ریزند، نه آتشی روشن می‌کنند، نه شاخه‌ای می‌شکنند، نه حتی خودروهایشان را از مسیرهای ماشین رو خارج می‌کنند یا در آب رودخانه آنها را می‌شورند. هیچ آلودگی به طبیعت وارد نمی‌کنند و با احترام با طبیعت که نعمتی خدادادی و منشا انرژی‌های خوب است رفتار می‌کنند.

چهارشنبه 19 دي 1397
05:02:57
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT