لشکر 16 زرهی قزوین و عملیات آفندی نصر


سرهنگ ستاد علی شفائی
پس از زمین گیر شدن نیروهای عراقی در ابتدای جنگ، مرحله آماده‌سازی نیروهای خودی برای بیرون راندن تدریجی متجاوزین عراقی از سرزمین مقدس ایران اسلامی آغاز گردید. در این راستا، ضربات متعدد اما کوچک در اکثر جبهه ها بر پیکر ارتش تا دندان مسلح و آماده عراق که مست پیروزی شده بود؛ وارد می‌شد. هرچند این ضربات در عین عدم آمادگی صورت می‌گرفت، اما به هر حال برای به ستوه آوردن دشمن و تقویت روحیه نیروهای خودی بسیار موثر بود. ارتش جمهوری اسلامی ایران به تدریج انسجام سازمانی و سیستم فرماندهی خود را بازمی یافت و این باور قوت می‌گرفت که نه تنها دشمن متجاوز را متوقف نمود، بلکه می‌توان اراده و میل خود را به او تحمیل کرد و وادارش نمود که عقب بنشیند. عملیات آفندی نصر با هماهنگی ارتش و سپاه، آغاز سلسله عملیات مهمی بود که اگر چه در ابتدا پیروزی داشت ولی نهایتا با عدم موفقیت‌هایی هم روبرو شد.  طرح ریزی عملیات نصر(کرخه نور) هنگامی که 29 آذر 1359 رییس جمهور وقت و حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای نماینده حضرت امام در شورای عالی دفاع و تیمسار فلاحی نماینده نیروی زمینی و سرتیپ فکوری فرمانده نیروی هوایی به حضور رهبر انقلاب رسیدند؛ حضرت امام(ره) فرمودند: «شما تعرض کنید، امت مسلمان ایران پشتیبان شماست و من هم پشتیبان ارتش هستم.» پس از دریافت رهنمود حضرت امام(ره) فعالیت ستادی به منظور تهیه برآوردها و طرح‌های عملیاتی آغاز گردید و به لشکر 16 زرهی قزوین ابلاغ شد تا از منطقه دزفول به منطقه اهواز تغییر مکان دهد. منطقه عملیات نصر از غرب به جاده سوسنگرد، هویزه و از شرق به رودخانه کارون و از شمال به جاده حمیدیه، سوسنگرد و از جنوب به جاده پادگان حمید در 40 کیلومتری جنوب اهواز محدود بود. رودخانه کرخه کور در مرکز این منطقه واقع است و نیروهای دشمن قسمتی از کرانه شمالی آن را در اشغال داشتند و پادگان حمید که هدف اصلی محسوب می شد در جنوب شرقی این منطقه قرار داشت.  سازمان‌های رزمی و یگان‌های شرکت‌کننده در عملیات تیپ 1 زرهی شامل: گردان‌های 176، 185 پیاده مکانیزه و گردان‌های 201 و 220 تانک. تیپ 3 زرهی شامل: گردان 124 مکانیزه و گردان‌های 224 و 227 تانک. تیپ 2 لشکر 92 زرهی، شامل: گردان 105 مکانیزه و گردان‌های 207 و 256 تانک. تعداد 300 نفر رزمنده پاسدار و بسیج در 2 گروه 150 نفری به هر تیپ اختصاص و زیر امر لشکر قرار گرفتند.  آغاز عملیات نصر ساعت 10 صبح 15 دی ماه 1359، تک لشکر 16 زرهی به مواضع دشمن آغاز شد. یک گروه رزمی از لشکر 92 زرهی نیز با استفاده از پل نصب شده برروی کارون در منطقه فارسیات از این رودخانه عبورکرد و گروه رزمی دیگری از این لشگر از کرانه غربی کارون در محور ملیحان، عبادیه به سمت غرب پیشروی خود را آغاز نمود. زمانی که تانک‌های یگان جلودار این گروه رزمی به تیررس موشک‌های ضد تانک رسیدند دشمن بر روی آنها آتش گشود و تعدادی از تانک‌های لشکر 92 زرهی مورد اصابت قرار گرفتند و گردان سوارزرهی این لشگر نیز که از کارون عبور کرده بود، در غرب این رودخانه متوقف شد. هرچند حرکت لشکر 92 زرهی در همان آغاز عملیات متوقف گردیده بود، ولی با عبور از کارون و استقرار در غرب آن، جناح شرقی لشکر 5 مکانیزه عراق را مورد تهدید قرار داد و بدین وسیله از به کارگیری نیروهای این لشکر در منطقه کرخه نور به طور موقت ممانعت بعمل آورد. رزمندگان لشکر 16 زرهی با روحیه فوق‌العاده بالا در منطقه مربوطه عملیات را آغاز نمودند و با سرعت به سمت مواضع دشمن در کرانه کرخه کور پیشروی کردند. تیپ 3 این لشکر با عبور از خط تیپ 2 لشگر 92 زرهی در جنوب جاده حمیدیه، سوسنگرد، در ساعت 25/10 دقیقه با دشمن متجاوز درگیرشد. همان گونه که پیش‌بینی می‌شد نیروهای دشمن غافلگیر شدند. افراد دشمن که انتظار تک در ساعت 10 صبح را نداشتند به محض این که از تک نیروهای ایرانی آگاه شدند آثار شکست در آنها آشکار گردید و سراسیمه شروع به فرار نمودند و تعدادی از آنها در حالی که لباس کامل نظامی بر تن نداشتند به اسارت درآمدند. سرعت پیشروی لشکر 16 زرهی غیرقابل تصور و غافلگیرانه بود به نحوی که در ساعت اول تک، نیروهای دشمن در شمال کرخه کور توسط تیپ 3 منهدم شده یا عقب نشینی کردند و یا به اسارت درآمدند. عدم عکس‌العمل دشمن به قدری غیرمنتظره بود که قرارگاه مقدم نیروی زمینی احتمال داد دشمن دامی گسترده و می‌خواهد نیروهای ایرانی را به قتلگاه بکشاند و بر اساس آن است که از مقابل نیروهای جمهوری اسلامی ایران فرار می‌کند؛ بنابراین ساعت 11 به لشکر 16 زرهی قزوین دستور داد مراقب باشد که تانک‌ها و نفربرها به دام موشک‌های ضد تانک دشمن نیافتد و تاکید نمود که تک تا خاتمه مرحله یکم، با هماهنگی و با رعایت تامین ادامه یابد. مرحله اول عملیات ساعت 16 روز 15 دی ماه به پایان رسید و حدود 800 نفر از نیروهای دشمن به اسارت در آمدند و کرانه شمالی کرخه کور از لوث وجود نیروهای عراقی پاک شد و قسمتی از وسایل تیپ زرهی دشمن منهدم و یا به دست نیروهای ایرانی افتاد. نیروهای ایرانی تا مواضع توپخانه دشمن پیشروی کردند و تعدادی از توپ‌های سنگین دشمن را به غنیمت گرفتند. این موقعیت درخشان که در مدت 6 ساعت نصیب لشکر 16 زرهی گردیده بود از نخستین موفقیت‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران در یک عملیات آفندی در جنگ تحمیلی محسوب می‌شود.  مانور اجرا شده لشکر 16 زرهی در روز یکم عملیات پس از چند روز مقاومت جانانه در مقابل پاتک‌های شدید چندین لشکر دشمن در منطقه و به منظور حفظ نیروها از تلفات سنگین و عدم پیش‌بینی احتیاط مناسب به منظور درگیری با چند لشکر دشمن یگان‌ها به مواضع قبل عملیات تاخیری را انجام دادند.  نتایج عملیات نصر الف: عملیاتی مرحله یکم عملیات با موفقیت کامل به پایان رسید و یگان‌های لشگر به اهداف واگذاری رسیدند. ب: تلفات انسانی دشمن اسیر: 800 نفر / کشته و مجروح: بیش از 1000 نفر ضایعات لجستیکی دشمن: لشکر 9 زرهی عراق به شدت آسیب دید، انهدام 45 دستگاه تانک، 10 دستگاه نفربر، 3 فروند هلیکوپتر، 50 دستگاه خودرو و 15 قبضه موشک انداز غنائم بدست آمده: تعدادی تانک، نفربر و موشک انداز به غنیمت یگان‌های خودی درآمد. در رابطه با عملیات نصر، آیت‌ا... خامنه‌ای نماینده امام در شورای عالی دفاع که خود در منطقه عملیاتی حاضر بودند مطالبی را در مورد چگونگی اجرای عملیات به اطلاع نمایندگان مجلس رساندند و از بیانات ماندگار ایشان در سفر به قزوین و حضور در جمع رزمندگان در میدان صبحگاه لشکر این جمله معروف می‌باشد: «من لشکر 16 زرهی قزوین را در عملیات افتخارآمیز کرخه نور (نصر) شناختم.»

دوشنبه 17 دي 1397
04:40:11
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT