کاهش بروز آسیب‌های اجتماعی با ارتقای مهارت‌های دانش آموزان


مرضیه قنبری
امروزه یکی از دغدغه‌های والدین، ترس از بروز آسیب‌های اجتماعی در فرزندان است. این در حالی است که به اعتقاد روانشناسان با ارتقای سطح مهارت‌های زندگی در افراد از بروز آسیب‌های اجتماعی پیشگیری می‌شود. مسئول اداره مشاوره اداره کل آموزش و پرورش قزوین در گفت‌وگو با ولایت از ضرورت ارتقای مهارت‌های اجتماعی می‌گوید؛ مهارت‌هایی که با کسب آن می‌توان آینده افراد را بیمه کرد. سید یداله حسینی می‌گوید: در حال حاضر میزان مهارت‌های اجتماعی در جامعه دانش‌آموزی کافی نبوده و نیاز است با اقدامات آموزشی چون برگزاری کارگاه‌های آموزشی در زمینه ارتقای مهارت‌های اجتماعی تلاش شود. وی، یکی از دلایل این امر را تمرکز خانواده‌ها و سیستم آموزشی به حافظه‌محوری و درس‌محوری دانسته و می‌افزاید: یک بخش از این مسئله به سیستم آموزشی کشور و بخش دیگر به نوع نگرش خانواده‌ها به مقوله آموزش فرزندانشان برمی‌گردد.  تربیت انسان توانمند، محور اصلی در نظام آموزشی مسئول اداره مشاوره اداره کل آموزش و پرورش قزوین با تاکید بر اینکه تربیت انسان متفکر و توانمند باید به عنوان محور اصلی در نظام تعلیم و تربیت قرار گیرد؛ از این امر به عنوان یک اولویت اصلی یاد کرده و اضافه می‌کند: یکی از نواقص و چالش‌هایی که در حوزه یاددهی مهارت‌های اجتماعی در سیستم آموزشی وجود دارد در نظر نگرفتن وقت و زمان برای این امر است. حسینی با بیان اینکه، سی و شش ساعتی که دانش آموز در مدرسه حضور دارد؛ در قالب کلاس‌های درسی تدوین و برنامه‌ریزی شده است؛ بر ضرورت در نظر گرفتن زمان مشخصی برای آموزش مهارت‌های اجتماعی و زندگی به دانش‌آموزان تاکید کرده و یادآور می‌شود: البته این امر طی سال‌های اخیر به نوعی در مقطع متوسطه اول با تدوین و تدریس کتاب تفکر و سبک زندگی تا حدودی مرتفع شده، ولی در سایر مقاطع نیز باید اقدام مشابه‌ای انجام شود. وی با تاکید بر لزوم کسب مهارت‌های اجتماعی، آن را لازمه یک زندگی موفق در آینده دانسته و با تشریح بخشی از اقدامات آموزش و پرورش بدین منظور ادامه می‌دهد: با توجه به آن نگاه درس‌محوری و آماده‌سازی دانش‌آموزان برای کنکور و... حتی گاهی شاهد هستیم که در مدارسی که تمرکز بیشتری به مقوله مهارت‌های زندگی دارند؛ خانواده‌ها در برابر یادگیری و کسب مهارت‌های اجتماعی فرزندانشان در مدارس با توجیه آن که فرزندشان ممکن است از نظر سطح تحصیلی و آمادگی به میزان ایده‌آل نرسند؛ مقاومت می‌کنند که این می‌تواند به نوعی ناشی از عدم آگاهی آنان از اهمیت برخورداری فرزندشان از مهارت‌های اجتماعی باشد. این مسئول با اشاره به اینکه برای ارتقای مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان باید مدرسه و خانواده در کنار هم قرار گرفته و همسو با یکدیگر فعالیت کنند؛ یادگیری مهارت‌های اجتماعی را یک ضرورت انکارناپذیر عنوان می‌کند. حسینی ابراز می‌کند: ارتقای سطح مهارت‌های اجتماعی منجر به کاهش بروز آسیب‌های روانی ـ اجتماعی می‌شود، از این روست که نیاز است در این زمینه ضمن جلب توجه خانواده‌ها به مقوله ارتقای مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان، به ارایه آموزش‌های لازم برای این گروه از جامعه، با بهره‌گیری از ظرفیت سیستم آموزشی تلاش کرد. وی با بیان اینکه، متاسفانه میزان مهارت دانش‌آموزان بالا نیست، تاثیرات مهارت‌آموزی، تفکر نقاد و قدرت تصمیم‌گیری در دانش‌آموزان را مورد توجه قرار داده و بیان می‌کند: هر فردی در زندگی خود، نیازمند مهارت‌هایی است تا در مقابل عمل‌ها، عکس‌العمل مناسب را نشان دهد و از سویی ضمن تجزیه و تحلیل رخدادها و رفتارهای اطراف خود، بتواند تصمیم‌گیری درستی داشته باشد.  مهارت تفکر نقاد باید به یک عادت رفتاری تبدیل شود مسئول اداره مشاوره اداره کل آموزش و پرورش قزوین در ادامه گریزی به مهارت‌های مورد نیاز دانش‌آموزان زده و عنوان می‌کند: به عنوان مثال یکی از این مهارت‌ها که باید جزو عادت‌های رفتاری هر فردی شود؛ مهارت تفکر نقاد است؛ مهارتی که به موجب آن فرد قدرت تجزیه و تحلیل داشته باشد. حسینی ادامه می‌دهد: به عنوان مثال اگر به کودکی در کوچه و خیابان محبت شود. اگر فرد دارای تفکر نقاد باشد؛ سریع به دنبال آن است تا علت محبت فرد مقابل را جویا شود؛ ولی اگر فرد چنین تفکری نداشته باشد؛ ممکن است زود گول بخورد که همین گول خوردن می‌تواند منشا بسیاری از آسیب‌های روانی و حتی آسیب‌های اجتماعی باشد. وی با بیان اینکه، داشتن تفکر نقاد بستگی به نحوه و سبک تربیتی خانواده‌ها، رفتار والدین با کودک و نوجوان، رفتار معلمان با آن فرد و ... دارد؛ تصریح می‌کند: به هر حال در صورت داشتن چنین مهارتی می‌تواند ضمن پیشگیری از بروز بسیاری از آسیب‌ها زمینه‌ساز موفقیت فرد را فراهم آورد. به گفته مسئول اداره مشاوره اداره کل آموزش و پرورش، آسیب‌هایی که به دلیل نداشتن تفکر نقاد رخ می‌دهد؛ می‌تواند پدیده‌های نامیمونی چون روابط دختر و پسر، فرار از خانه و گرایش به مواد مخدر و... را موجب شود. حسینی، مهارت جرات‌مندی، مهارت صبر و تاب‌آوری را از دیگر مهارت‌های مورد نیاز در جامعه به ویژه در میان نوجوانان و جوانان دانسته و تاکید می‌کند: به هر حال باید قبول کرد که بخشی از دانش‌آموزان ما به دلیل اینکه این مهارت‌ها را بلد نیستند، ناخواسته گرفتار آسیب‌های اجتماعی می‌شوند. وی در ادامه این گفت‌و‌گو، بر داشتن مهارت تصمیم‌گیری درست به عنوان یکی از مهارت‌های لازم برای انسان تاکید کرده و خاطرنشان می‌کند: همه ما مدام در حال تصمیم‌گیری هستیم، از تصمیمات کوچک گرفته تا تصمیمات بزرگ، در زندگی که در سرنوشت ما موثر هستند. گاهی با یک تصمیم نادرست ممکن است مسیر فرد را تا ابد به بیراهه بکشاند و گاهی نیز با گرفتن یک تصمیم درست، در مسیری قرار گیرد که او را به تعالی برساند. اما در این مقوله نکته‌ای که بسیار حائز اهمیت است آن است که ما در لحظات سخت و دشوار بتوانیم تصمیم درست و مناسب بگیریم.  مهارت برقراری ارتباط موثر، ضرورت بایسته افراد این کارشناس، از مهارت همدلی و مهربانی و مهارت برقراری ارتباط موثر به عنوان مهارت‌های لازم دیگر برای زندگی موفق یاد کرده و می‌گوید: این مهارت‌ها باید در تمامی افراد باشد تا در شرایط مختلف با اتخاذ مهارت‌های مناسب، برخورد و رفتار منطقی از خود نشان دهد. حسینی، مهارت کنترل استرس را به عنوان یکی از مهم‌ترین مهارت‌های مورد نیاز در طول زندگی می‌داند و می‌افزاید: خواه‌ناخواه استرس در زندگی تمام افراد وجود دارد؛ اما مسئله اصلی این است که با مدیریت و کنترل این هیجانات و استرس‌ها از بروز آثار سوء آن پیشگیری کنیم وی، ناکامی و شکست، فشار کاری، تعارضات و دوگانگی‌ها را دلایل اصلی بروز استرس عنوان کرده و اضافه می‌کند: برای کنترل استرس باید با برنامه زندگی کرد و از مهارت حل مسئله و تفکر نقاد و تصمیم‌گیری درست در زندگی بهره برد. مسئول اداره مشاوره اداره کل آموزش و پرورش قزوین در ادامه گریزی به آمار در جمعیت دانش‌آموزان زده و با بیان اینکه تقریبا 15 درصد از دانش آموزان استان دچار استرس و اضطراب و حدود 13 درصد از این جمعیت نیز دچار افسردگی هستند؛ تصریح می‌کند: حدود پنج درصد از این تعداد دچار اضطراب شدید و سه درصد نیز دچار افسردگی زیاد هستند.  آسیب‌‌های روانی، مقدمه آسیب‌های اجتماعی حسینی، استرس و افسردگی را جزو آسیب‌های روانی یاد کرده و بیان می‌کند: در صورتی که کنترل استرس و اضطراب در دانش‌آموزان کمک زیادی به سلامت روانی و کاهش آسیب‌ها خواهد شد. وی با تاکید بر اینکه، بین یادگیری مهارت‌های اجتماعی و آسیب‌‌های روانی و اجتماعی ارتباط مستقیمی برقرار است؛ عنوان می‌کند: افرادی که دچار چنین آسیب‌های روانی می‌شوند در آینده مستعد آسیب‌های اجتماعی هستند به عبارتی آسیب‌های روانی مقدمه آسیب‌های اجتماعی است. این کارشناس در ادامه با اشاره به وجود 10 مرکز مشاوره دانش‌آموزی و 10 مرکز مشاوره خانواده در استان برای رفع مشکلات اینگونه دانش‌آموزان، ابراز می‌کند: به منظور رفع این مشکلات و با کمک حدود 40 مشاور که در این مراکز فعال هستند؛ خدمات مشاوره‌ای ارایه می‌شود. حسینی همچنین در فراز دیگری از گفت‌و‌گو با «ولایت»، به آخرین بررسی‌های صورت گرفته در خرداد امسال در حوزه سلامت روان دانش‌آموزان استان اشاره کرده و ادامه می‌دهد: این بررسی‌ها نشانگر آن است که روند آسیب‌های اجتماعی در جمعیت دانش‌آموزی استان روند رو به رشد ندارد. وی با اشاره به اینکه، جامعه آماری در این بررسی‌ها جمعیت 28 هزار نفری دانش‌آموزان را از تمام مقاطع شامل می‌شود؛ تاکید می‌کند: قزوین از نظر سلامت روان نهمین استان کشور است. این کارشناس مسئول با اشاره به اینکه بیشترین آسیب‌ها در حوزه دانش‌آموزی مربوط به دوره متوسطه اول می‌باشد؛ اذعان می‌کند: یکی از سخت‌ترین کارها در دنیا ارتباط با نوجوان است که اگر همه تلاش کنیم تا نوجوانان به سلامت دوران 14 تا 19 سالگی را سپری کنند؛ می‌توان گفت به نوعی آینده آنها بیمه شده است. حسینی، از ضرورت آموزش والدین برای برقراری ارتباط مناسب با والدین سخن گفته و توضیح می‌دهد: برای این منظور باید دانستنی‌ها و اطلاعات والدین به روز شود که شرکت در کارگاه‌های تربیتی و مطالعه کتاب‌های تربیتی مختلف می‌تواند در این زمینه موثر باشد. وی با اشاره چند نکته تربیتی خطاب به والدین یادآور می‌شود: با رعایت چند نکته مهم تربیتی می‌توان ضمن توفیق در روند تربیتی فرزندان خود تا حدود زیادی از بروز آسیب‌های اجتماعی پیشگیری کرد.  فرصت اشتباه کردن به فرزندان داده شود مسئول اداره مشاوره اداره کل آموزش و پرورش قزوین، ابراز محبت واقعی و کافی به فرزندان، دمیدن روحیه امید در خانه، برقراری ارتباط توام با صمیمیت و احترام در خانواده، حمایت از هم را به عنوان نکات مهم تربیتی یاد کرده و بر ضرورت ارضای نیازهای عاطفی در حد متعادل تاکید می‌کند. حسینی، دادن فرصت به فرزندان را از جمله اهرم‌های مهم تربیتی دانسته و ادامه می‌دهد: طبیعی است که کودکان و نوجوانان دچار اشتباه می‌شوند؛ ولی اگر رویکرد پدر و مادر برخورد تند باشد؛ باعث می‌شود تا فرزندان دچار استرس، ترس شوند. اما اگر فرصت اشتباه به فرزندان داده شود، باعث می‌شود تا آنها از اشتباه در بگیرند. وی با بیان اینکه دین اسلام، دین نوازش و فرصت است؛ تاکید می‌کند: خداوند فرصت بخشش را به همه آدم‌ها داده است؛ حال چرا ما باید از دادن چنین فرصت‌هایی به فرزندانمان دریغ کنیم. این کارشناس، گام سوم بعد از داشتن محبت و دادن فرصت به فرزندان را تعیین قواعد و قوانین در خانه برای فرزندان از سوی والدین دانسته و می‌افزاید: اگر خانواده‌ای نوازش و محبت و فرصت‌ها را از فرزندان خود بگیرند به هیچ عنوان نمی‌توان انتظار حرکت آنها در چارچوب قواعد و قوانین مشخص کرده داشت. حسینی همچنین با تاکید بر کمک به استعدادیابی فرزندان به عنوان مولفه‌ای دیگر در تربیت صحیح، خاطرنشان می‌کند: اگر زمینه بروز استعداد فرزندان فراهم شود فعالیت‌های آنها هدفمند شده و میزان گرایش‌شان به سمت آسیب‌های اجتماعی به شدت کاهش خواهد یافت.

سه شنبه 4 دي 1397
04:49:33
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT