از نوعدوستی تا اثربخشی کار خیر


مریم بهبهانی‌فر
تشکل‌های خیریه و مردم‌نهاد بازوی توانمند بخش دولتی هستند و با رویکرد توسعه بین بخشی روی کار می‌آیند و به صورت تخصصی در یک زمینه فعالیت می‌کنند؛ اغلب نسبت به دستگاه‌های اجرایی اطلاعات دقیق‌تری نسبت به مسایل و مشکلات حوزه فعالیت خود دارند؛ بنابراین می‌توانند در رفع چالش‌های موجود نقش اثرگذاری ایفا کنند؛ به گونه‌ای که راهگشای بسیاری از مشکلات باشد. این سازمان‌های غیرانتفاعی و مستقل از دولت که از بطن جامعه شکل می‌گیرند؛ می‌توانند به عنوان واسطه و حلقه ارتباطی میان مردم و دولت نقش موثری در پیشبرد امور و سیاست‌های راهبردی ایفا کنند؛ البته این‌ها منوط به همکاری و حمایت از آنها نیز هست. در شرایط فعلی جامعه که به دلیل تغییر سبک زندگی و شاید تغذیه‌های نامناسب شاهد افزایش بیماری‌های غیرواگیر هستیم که در موارد زیادی نیز بیمار توان تامین مخارج درمانی خود را ندارد و علاوه بر تحمل درد و رنج بیماری باید چالش‌ها و تنگناهای موجود در زمینه‌ی تامین مخارج زندگی را نیز تحمل کند؛ انجمن‌های خیریه فعال در حوزه سلامت و یا انجمن‌های موضوعی برای یک نوع بیماری، فرصتی ایجاد کرده که علاوه بر آگاهی‌بخشی به مردم برای کاهش بیماری‌ها، بیماران را در زمینه‌ی تامین دارو و مراقبت‌های درمانی حمایت می‌کنند که با دستاوردهای خوبی هم روبرو بوده‌اند؛ البته جمعیت بانوانی که در این انجمن‌ها فعالیت می‌کنند و خدماتی ارایه می‌دهند؛ قابل توجه است؛ بنابراین بر آن شدیم تا با برخی از این بانوان که در حوزه سلامت و در قالب انجمنی تحت عنوان «خیریه سلامت» فعالیت دارند به گپ و گفتی بپردازیم تا از دغدغه‌ها و رویکردهای آن ها آگاه شویم.  انجمن‌های خیریه، کمک‌رسان بخش دولتی هستند رئیس شورای بانوان مجمع خیّرین سلامت قزوین که از علاقمندان به فعالیت‌های اجتماعی است و روحیه‌ای خیرخواهانه دارد؛ در گفت‌وگو با ولایت اظهار می‌کند: در این شورا علاوه بر آنکه در حوزه سلامت بازوی اجرایی هستیم؛ سیاست‌های حمایتی دیگری هم در دستور کار قرار داده‌ایم که در زمینه‌ی ارتقای سطح سلامت بانوان است. مهرنوش هندسی که از دندانپزشکان قزوین نیز هست؛ می‌گوید: پس از تشکیل شورا، اقدام به راه‌اندازی کمیته‌های تخصصی شامل پژوهش، آموزش، پیشگیری، اطلاع‌رسانی و راهبردی کردیم تا کارها به صورت حرفه‌ای دنبال شود. او با تاکید بر این مطلب که بانوان می‌توانند در حوزه‌ی مشارکت‌های اجتماعی نقش مهمی ایفا کنند؛ می‌افزاید: مجمع خیّرین سلامت به عنوان تشکل مردم نهاد غیرسیاسی، غیرانتفاعی و غیردولتی با نظارت دانشگاه علوم پزشکی با رویکرد توسعه‌بخش درمان فعالیت خود را آغاز کرده است. این فعال مدنی عنوان کرد: در مواردی دولت به دلیل مشکلات اقتصادی و کمبود اعتبارها و عدم توانایی مالی نمی‌تواند آن‌گونه که باید در زمینه‌ی تاسیس پروژه‌های عمرانی و تجهیز مراکز درمانی گام بردارد؛ از همین‌رو مجمع خیّرین سلامت به عرصه فعالیت ورود کرده تا بتواند با همراهی خیّران ،کمک‌رسان بخش دولتی باشد تا حوزه بهداشت و درمان توسعه پیدا کند. هندسی یکی از سیاست‌های راهبردی مجمع خیّرین سلامت را بهبود وضعیت سلامت بانوان و کاهش بیماری‌ها در میان این قشر عنوان و اضافه کرد: در شورای بانوان این مجمع یکپارچه‌سازی تشکل‌های خیریه را دستور کار قرار داده‌ایم؛ چرا که معتقد هستیم با ایجاد وحدت رویه، تعامل صمیمانه و پرهیز از موازی‌کاری‌ها می‌توانیم به مردم خدمات‌رسانی بیشتری داشته باشیم. در این صورت از هدررفت انرژی‌های انسانی نیز جلوگیری به عمل می‌آید. او با اشاره به دیگر دغدغه‌های شورای مشارکت بانوان بیان کرد: در این شورا به شناسایی بیماری‌های صعب‌‌العلاجی که در بانوان شیوع بیشتری دارند؛ ورود کرده‌ایم تا از طریق آموزش و پیشگیری میزان ابتلاء به این بیماری‌ها کاهش پیدا کند.  اعتمادسازی نسبت به سمن‌ها تقویت شود رئیس شورای مشارکتی بانوان مجمع خیّرین سلامت با اشاره به چالش‌ها و دغدغه‌های پیش‌روی فعالان جامعه مدنی خاطرنشان کرد: اگرچه در زمینه‌ی فعالیت سمن‌ها امروزه نگاه‌های مثبتی ایجاد شده؛ ولی نیاز است بر روی اعتمادسازی مردم نسبت به این تشکل‌ها تمرکز بیشتری صورت گیرد که مردم بپذیرند تمرکز اصلی سازمان‌های مردم نهاد بر روی اقشار مردم است و برای حل مشکلات افراد جامعه تلاش می‌کنند. هندسی ادامه داد: متاسفانه تشکل‌های مردمی قدرت اجرایی ندارند و در بسیاری از موارد برای انجام کارها باید از سازمان‌های دولتی کسب اجازه کنند؛ بنابراین لازم است که دستگا‌ه‌های اجرایی با آنها همکاری داشته‌ باشد؛ البته برخی دستگاه‌ها نیز به طور معمول تعامل خوبی داشته‌اند.  چالش سمن ها در تامین منابع مالی او با بیان این مطلب که بیشتر سازمان‌های مردم نهاد برای تامین منابع مالی با چالش روبرو هستند؛ می‌افزاید: اگرچه تشکل‌های مردمی برای بهبود وضعیت جامعه ایده‌های نو و خلاقانه داشته و برای فعالیت نیز انگیزه‌ی خوبی دارند؛ ولی مشکلات مالی و بوروکراسی‌های پیچیده که سبب اتلاف زمان و هدررفت وقت هست؛ موجب می‌شود نتوانند آن‌گونه که باید در انجام امور موفق باشند؛ بنابراین انتظار می‌رود علاوه بر حمایت‌های مالی از تشکل‌های مردمی در صدور مجوز برای اجرای برنامه‌ها نیز با این فعالان اجتماعی همراهی بیشتری صورت گیرد تا با سرعت‌بخشی کارها آنها بتوانند در جامعه اثرگذاری بهتری داشته باشند. هندسی یادآور شد: برگزاری دوره‌های آموزشی و پیشگیری از بیماری‌ها و مسایل اجتماعی نیازمند اعتبار است. بویژه در این انجمن که با حوزه سلامت سروکار دارد؛ افراد زیادی برای تامین هزینه‌های درمانی خود به این مجموعه مراجعه می‌کنند؛ ولی ما به دلیل کمبود منابع مالی همه آنها را نمی‌توانیم تحت پوشش قرار دهیم. او با بیان این مطلب که میان انجمن‌های خیریه بویژه آنهایی که رویکرد مشابهی دارند؛ باید هماهنگی ایجاد شود؛ می‌گوید: در مجمع خیرین سلامت درصدد هستیم با همکاری کمیته پژوهش و ایجاد بانک اطلاعاتی درباره‌ی افرادی که برای حمایت‌های مالی مراجعه می‌کنند؛ تحقیقاتی به عمل آوریم که از نیازمند بودن آنها و حمایت نشدن آنها از سوی انجمن‌های دیگر اطمینان کامل حاصل کنیم؛ در این صورت از موازی‌کاری‌ها و هدررفت هزینه‌ها جلوگیری می‌شود و بهتر می‌توان به افراد جامعه خدمات ارایه کرد. او با اشاره به چالش‌های موجود در زمینه‌ی سلامت بانوان، افزایش میزان ابتلا به بیماری‌ و کاهش سن بیماری‌ها در میان افراد جامعه تصریح می‌کند: عدم آگاهی، کمبود اطلاع‌رسانی‌ها، بی‌توجهی بانوان به پیام‌های بهداشتی موجب شده که این قشر از جامعه به بیماری‌های زیادی مبتلا شوند؛ البته برخی باورهای غلط نیز به تازگی در میان بانوان شایع شده، مانند این که از واکسن زدن کودکان خود پرهیز کنند. اگر آگاه‌سازی‌ها بیشتر شود و به اولویت‌های بهداشتی توجه بیشتری صورت گیرد؛ شاید کمتر با ابتلای آنها به بیماری روبرو شویم. این فعال جامعه مدنی با بیان اینکه متاسفانه به تازگی افسردگی و عدم وجود نشاط در میان بانوان شیوع پیدا کرده است؛ ابراز می‌کند: این عارضه می‌تواند بر روی خانواده و فرزندان اثر سویی داشته باشد. در این باره ضرورت دارد که مسئولان در زمینه‌ی مهیا کردن امکانات و ایجاد نشاط در میان تمامی بانوان و خانواده‌ها دقت بیشتری داشته باشند و با تقویت روحیه این قشر و بویژه بانوانی که تحت شیمی درمانی و پرتودرمانی قرار گرفته‌اند؛ مشکلات آنها را کاهش دهند.  فضاهای ورزشی بانوان توسعه پیدا کند هندسی با اشاره به راهکارهایی برای توسعه نشاط اجتماعی در میان بانوان و خانواده‌ها خاطرنشان می‌کند: در شهر قزوین به اندازه کافی فضاهایی برای تقویت نشاط در میان بانوان وجود ندارد. اغلب فضاهای ورزشی بانوان در مکان‌های بسته و زیرزمین‌ها هستند درحالی ورزش کردن در فضای بسته و زیرزمین‌های تاریک کتر موجب نشاط روحی می شود. از سویی دیگر امروزه جمعیت سالمندان که در معرض ابتلا به پوکی استخوان نیز قرار دارند رو به افزایش است که یکی از دلایل آن عدم برخورداری از نور خورشید و کمبود ویتامین d است و اگرچه نورخورشید تنها عامل ایجاد این ویتامین در بدن نیست ولی بهتر است افراد از نور خورشید به خوبی برخوردار شوند، چراکه کمبود این ویتامین می تواند موجب ایجاد افسردگی یا بیماری های دیگر شود. در این باره راه‌اندازی استخر روباز، افزایش ساعت کاری استخرهای بسته موجود به ساعات پایانی روز و بعدازظهر برای استفاده بانوان می‌تواند اثرگذار باشد. رئیس شورای مشارکتی بانوان مجتمع خیرین سلامت با تاکید بر توجه به راهکارهای لازم برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان به ویژه در بانوان تصریح می‌کند: ابتلا به این بیماری و دیگر بیماری‌های صعب‌العلاج مشکلات عدیده‌ای برای فرد مبتلا بر جای می‌گذارد و در مواردی هم امکانات لازم برای درمان بیماری‌ها وجود ندارد و در مواردی اعضای خانواده توانایی نگهداری افراد مبتلا به پوکی استخوان را ندارند؛ بنابراین در صورت عدم پیشگیری از ابتلا جمعیت زیادی از سالخوردگان راهی مراکز نگهداری سالمندان می‌شوند. هندسی همچنین یادآور می‌شود: امیدواریم بتوانیم با افزایش مشارکت‌های مردم، ارتقای سطح آگاهی‌ها و همراهی خیران، دردهای افراد جامعه به ویژه بانوان را کاهش دهیم و در تمامی کره زمین شاهد پویایی و نشاط بانوان و غمگین نبودن بانوان باشیم.  فعالیت‌های اجتماعی، نشاط فردی را تقویت می‌کند یکی دیگر از اعضای شورای مشارکتی بانوان مجمع خیرین سلامت که بیش از 20 سال است در حوزه خیریه فعالیت دارد و از اعضای هیات موسس کانون معلولین توانا نیز بوده است در گفت‌وگو با ولایت اظهار می‌کند: انجام کارهای خیر و کمک به همنوعان هر چند که اندک باشد؛ بسیار ارزشمند است و از لحاظ روحی به انسان آرامش می‌دهد. فاطمه قبادی با بیان این مطلب که انجام فعالیت‌های اجتماعی در تقویت نشاط و تقویت روحیه هر فردی می‌تواند بسیار اثرگذار باشد؛ می‌گوید: من اگرچه در سن سالمندی هستم و اعضای خانواده تمایل دارند که بیشتر در کنار آن‌ها باشم؛ ولی فعالیت‌های اجتماعی را ترجیح می‌دهم؛ چرا که اثربخشی مثبت این مشارکت‌ها را در وجود خود احساس می‌کنم. او که بانوی کارآفرین نیز هست؛ بیان می‌کند: نیروهایی را که در مجموعه خدماتی به کار گمارده‌ام؛ همانند فرزندان خود می‌بینم؛ از این رو در میان آن‌ها محبوبیت خوبی دارم. این بانوی خیر عنوان می‌کند: اگر یک روز کار خیرخواهانه‌ای انجام ندهم در وجود خود احساس آرامش ندارم. همواره از نشاندن لبخند بر روی لبان همنوعان خود لذت می‌برم و معتقد هستم باید سلامتی و نشاط را به دیگران عطا کنیم تا پروردگار هم خوبی‌ها را به ما اهدا کند. قبادی با بیان این که امروزه بانوان و دختران جوان با چالش‌ها و دغدغه‌های زیادی روبرو هستند؛ می‌افزاید: چنانچه محیط خانواده امن و شادی آور باشد؛ و در میان اعضای خانواده روابط عاشقانه‌ای وجود داشته باشد؛ بدون شک فرزندان بهتری تربیت می‌شوند و پدرها و مادرها نیز از زندگی لذت بیشتری می‌برند و چنانچه محیط خانواده توام با آرامش نباشد؛ فرزندان آن خانواده دچار سرکشی خواهند شد بنابراین به بانوان توصیه می‌کنم در خانواده شادی و نشاط خود را حفظ کنند؛ چرا که شادابی محیط خانواده در کاهش آسیب‌های اجتماعی بسیار مفید است. او اضافه می‌کند: متاسفانه امروزه بانوان کمتر در خانواده برای خود ارزش قایل هستند و بیشتر وقت خود را صرف مسایل کاری و انجام امور منزل می‌کنند و کمتر به بهداشت روحی و سلامت جسمانی خود توجه دارند. یک بانو باید در منزل با انگیزه و روحیه، امید به زندگی بالایی داشته باشد و برای تامین آرامش در زندگی تلاش کند؛ چرا که وقتی بانوی خانواده دچار ضعف، بیماری، یاس و ناامیدی باشد؛ تمام اعضای خانواده دچار غمگینی و کسالت می‌شوند. این بانوی خیر با تاکید بر همراهی با نیازمندان و حمایت از آن‌ها اضافه می‌کند: همیشه باید به حیات اخروی خود نیز توجه داشته باشیم؛ بنابراین به جای توجه به امور دنیوی باید از طریق کمک به همنوعان توشه‌ای نیز برای آخرت خود ذخیره کنیم.  نشاط و امید به زندگی در سالمندان تقویت شود قبادی با تاکید بر ایجاد فرصت‌هایی برای تقویت نشاط وامید به زندگی در میان سالمندان تصریح می‌کند: در برخی کشورها مجموعه‌هایی وجود دارند که سالمندان در آنجا دور هم جمع می‌شوند و به انجام ورزش‌ها و تفریح‌های مناسب با گروه سنی خود و آراستگی ظاهری خود می‌پردازند همین موجب می‌شود کمتر دچار خیال‌پردازی‌ها و افسردگی‌های دوران سالمندی شوند. متاسفانه در قزوین جایگاهی برای این افراد ایجاد نشده، فضاهای ورزشی و این استخرهایی نیز که دایر شده مناسب با سنین سالمند نیست. به بانوانی که به سنین سالمندی رسیده‌اند توصیه می‌کنم از طریق مطالعه، انجام تفریح و گردش‌های فردی و استفاده از سینما اوقات فراغت خود را آن گونه که لذت‌بخش است؛ پر کنند و منتظر نباشند که دیگران آن‌ها را همراهی کنند. در خانواده نیز آن چنان از خود توانمندی‌ نشان دهند که اعضای خانواده از خروج آن‌ها از منزل ممانعت نکنند.  خیران سلامت، پل ارتباطی مردم و مسئولان مسئول کمیته پژوهش مجمع انجمن خیرین سلامت نیز در گفت و گو با ولایت با اشاره به رویکردهای این تشکل اظهار می‌کند: در مجمع خیرین سلامت ارتقای سطح آگاهی افراد جامعه نسبت به پیشگیری از بیمارها را در دستور کار قرار داده‌ایم به همین منظور نیازمند جمع‌‌آوری اطلاعاتی در زمینه نیازهای سلامتی افراد جامعه هستیم. شیوا صالحی شهیدی با بیان این که اگرچه بخش دولتی نیازهای سلامتی افراد را در جامعه شناسایی و اولویت‌بندی کرده است، تصریح می‌کند: در این میان باید از دیدگاه‌های مردم نیز نیازسنجی‌هایی صورت گیرد تا بهتر بتوان در تقویت سلامت افراد جامعه تصمیم‌گیری کرد. او ادامه می‌دهد: خیرین سلامت پل ارتباطی میان مردم و دانشگاه علوم پزشکی محسوب می‌شوند که نیازهای سلامت از دیدگاه‌های مردم و مسئولان را در کنار یکدیگر قرار دهند و ا‌ولویت‌بندی کنند تا بتوان واقع‌بینانه برای بهبود کارها تصمیم‌گیری و هزینه کرد. مسئول کمیته پژوهش مجمع انجمن خیرین سلامت اضافه می‌کند: با وجود کنترل بیماریهای واگیر یکی از نگرانی‌هایی که درباره سلامت بانوان وجود دارد؛ ابتلای ناخواسته‌ آن‌ها به بیماری مقاربتی و ویروس ایدز است که می تواند موجب تولد کودکان مبتلا به این بیماری‌ نیز شود. همچنین از آنجایی که زندگی‌ها کم تحرک و فعالیت‌های جسمی کاهش یافته، مصرف فست فودها و تغذیه‌ ناسالم نیز رایج یافته و مردم، کمتر میوه و سبزیجات را در سبد غذایی خود قرار می‌دهند، این عوامل در کنار افزایش مصرف دخانیات و آلودگی‌های زیست محیطی موجب شده، افراد جامعه بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر همچون بیماریهای قلبی عروقی و سرطان قرار گیرند. صالحی شهیدی ادامه می‌دهد: اگرچه باور عمومی بیماری سرطان را درمان‌ناپذیر تلقی می‌کند؛ ولی باید توجه داشته باشیم که این بیماری‌ در صورت خودمراقبتی قابل پیشگیری است، بنابراین توصیه ما این است که اگر در خانواده‌ای این بیماری‌ وجود داشته مابقی اعضای خانواده هوشیار باشند و با پیگیری‌های پیشگیرانه از ابتلا خود به این بیماری جلوگیری کنند. او با بیان این مطلب که سرطان پستان و روده در میان بانوان از سرطان های شایع است می‌افزاید: برای سنین 50 تا 70 سال تست‌های غربالگری سرطان روده انجام می‌شود که این کمک می‌کند در صورت ابتلای فردی به این بیماری در همان مراحل آغازین ابتلا، بیماری را تشخیص داده و نسبت به درمان آن اقدام کرد. این فعال جامعه مدنی با اشاره به نقش انجمن‌های خیریه سلامت در زمینه آگاه‌بخشی به شهروندان در زمینه کاهش ابتلای به بیماری‌ها خاطرنشان می‌کند: در انجمن خیریه سلامت سعی می کنیم در اطلاع‌رسانی به مردم نقش موثری ایفا کنیم. همچنین معتقد هستیم در میان سایر تشکل‌های مردم نهاد و افراد جامعه ظرفیت‌های بالقوه‌ای وجود دارد که با ایجاد هم افزایی و استفاده از سایر ظرفیت‌های موجود و ارتقای سطح بینش اقشار جامعه نسبت به پیشگیری از بیماری‌ها می‌توانیم در جامعه‌ شاهد کاهش ابتلا به بیماری غیرواگیر باشیم. صالحی شهیدی با تاکید بر این مطلب که امروزه در جامعه افراد زیادی در قالب تشکل‌های مردم نهاد در زمینه سلامت یا دیگر مسایل اجتماعی فعالیت دارند؛ تاکید می‌کند: بهتر است این تشکل‌ها با یکدیگر تعامل و هماهنگی بیشتری داشته باشند تا از انجام برخی موازی کاری‌ها و هدررفت منابع مالی جلوگیری بعمل آید. او با اشاره به مشارکت‌ مجمع خیرین سلامت در حوزه توسعه فضاهای فیزیکی درمانی یبان می‌کند: این مجمع تاکنون در ساخت و راه‌اندازی مراکز بهداشتی و درمانی متعددی ازجمله مرکز رادیوتراپی ورود کرده و بخش قابل توجهی از این مرکز توسط خیران ایجاد شده است. اما نگاه اصلی اعضای شورای بانوان این انجمن آموزش و پیشگیری است که بانوان در این زمینه می‌توانند بسیار ایفای نقش کنند. این فعال اجتماعی با تاکید بر اینکه بانوان در خانواده و جامعه نقش حساس و کلیدی دارند؛ عنوان می‌کند: این قشر از افراد جامعه باید از همان سنین کودکی تحت آموزش‌هایی قرار گیرند و برای ایفای بهتر نقش در جامعه و خانواده پرورش داده شوند. آموزش‌ها باید از مهدکودک‌ها و مدارس آغاز شود تا با تقویت اعتماد به نفس دختران آن‌ها نقش سازنده و ارزش وجودی خود را باور کنند و برای انجام این کار تربیت شوند.  تقویت روحیه بانوان با فعالیت‌های اجتماعی صالحی شهیدی ادامه می‌دهد: بانوان زیادی هستند که تمایل دارند در جامعه مشارکت داشته باشند. از همین رو بهترین راهکار برای این موضوع را اشتغال می‌دانند و تصورشان بر این است که با درآمدزایی و اشتغال در جامعه حضور پیدا کنند و چنانچه نتوانستند اشتغال پیدا کنند؛ ممکن است در محدوده منزل باقی بمانند. او خاطرنشان می‌کند: به بانوان و دختران جوانی که هنوز نتوانسته‌اند در شغل مورد نظر به کار گرفته شوند؛ توصیه می‌کنیم با انجام کارهای داوطلبانه متناسب با تخصص و مهارت خود در عرصه‌های مختلف اجتماعی، وارد جامعه شوند و فعالیت کنند. این فعال حوزه سلامت با اشاره به حضور رابطین بهداشتی و سفیران سلامت در مراکز خدمات جامع سلامت بیان کرد: این‌ها افرادی هستند که به صورت داوطلبانه و با روحیه خیرخواهانه دوره‌های علمی و آموزشی بهداشتی را پشت سر گذاشته‌اند و هر آنچه را در حوزه سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها آموزش دیده‌اند به عنوان رابطین و سفیران سلامت در محله یا خانواده خود آموزش می‌دهند. صالحی شهیدی با اشاره به کمبود نیروهای داوطلب در بسیاری از سازمان‌های مردم نهاد ابراز می‌کند: افرادی که وقت و فرصت آزاد دارند؛ می‌توانند با مشارکت در این گروه‌های اجتماعی به خود فرصت رشد روحی و روانی بدهند و به فرد موثری در جامعه تبدیل شوند. او همچنین معتقد است: بانوان باید خود را با باور کنند و با انجام فعالیت‌های گروهی در قالب راه‌اندازی تعاونی‌ها برای خود درآمدزایی داشته باشند.

يكشنبه 2 دي 1397
04:56:08
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT