صدای پای شب چله در هیاهوی گرانی آجیل و میوه


فریبا قاسمی
تا چند روز دیگر، بلندترین شب سال رخ نشان می‌دهد و باز هم بساط یلدا به پا می‌شود و «شب چله» بهانه‌ای می‌گردد تا دوباره خانه مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها، محفل انس و مهربانی شود. شب چله یا آنگونه که این سال‌ها می‌گویند؛ «یلدا» است بهانه است؛ بهانه‌ای برای بازگشت به روزهای پُر از مهربانی و عاطفه و احساس... روزهایی که خانواده‌ها از حال و احوال چهل خانه آن طرف‌تر از خودشان هم با خبر بودند و همه چیز رنگ و بوی دیگری داشت. امسال اما، حال و هوای شب چله گونه دیگری است. گرانی بر بازار چنگ می‌زند و خانواده‌ها برایشان تهیه میوه و آجیل و بساط سور و سات یلدا سخت‌تر شده است؛ اما کمتر کسی است که قید این آیین کهن ایرانی را بزند و یا بخواهد که در سفره شب چله چیزی کم بگذارد. همین هم هست که از چند روز مانده به شب چله، «راسته علاف‌ها»ی بازار قزوین شلوغ‌تر شده و خرید هندوانه و انار بیشتر شده است. روز، بازار قزوین، نمای عمومی ورودی بازار قزوین غلغله است. بساط دست‌فروش‌ها باز است و صدای میوه‌فروش‌ها بلند‌تر، رساتر و شادتر از روز‌های قبل، دست هر رهگذری بوی یلدا می‌دهد؛ یکی هندوانه به دست است و دیگری انارهای سرخ را با ظرافت خاصی جدا می‌کند؛ بوی داغ تخمه و گلپرش هم در بازار دلبری می‌کند، کمی آن طرف‌تر هم چند تن از شهروندان در صف خرید شیرینی سنتی قزوین هستند. این همه همهمه و شلوغی گواه آن دارد که سختی‌های معیشت، امید به زندگی و قدردانی از لحظات را از یاد مردم نبرده است. راسته طلا‌فروش‌ها نیز رنگ و بوی دیگری دارد. مادری انگشت اشاره‌اش را به سمت قطعه‌ای طلا نشانه رفته است و می‌گوید چنان تحفه نیست؛‌ اما با این گرانی برای نو عروسم غنیمت است. انگار این طرف بازار، یلدا شروع تازه‌ی فصل زمستان است. اگر چه بازار پر از هیاهو است؛ اما کاهش قدرت خرید و نبود تعادل میان سطح درآمد و هزینه‌های زندگی، لذت این شب را با نگرانی تامین مخارج به کام بسیاری از خانواده‌ها به مرز تلخی کشانده است. حبیب صادقی‌پور رییس اتحادیه میوه و تره‌بار قزوین در خصوص تب و تاب این روزهای بازار و قیمت میوه های مختص یلدا به «ولایت» می‌گوید: قیمت هر کیلوگرم هندوانه در بازار 4 هزار تومان است که این نرخ بالا نشان از صادرات بی‌رویه این محصول به خارج از کشور دارد. وی می‌افزاید: هر کیلوگرم انار هم با قیمتی بین 5 تا 8 هزار تومان به فروش می‌رسد که باز هم به کیفیت میوه بستگی دارد؛ البته در این میان نمی‌توان از دستفروش‌ها غافل شد؛ چرا که آنها بدون پرداخت هزینه‌های جانبی، قیمت را پایین‌تر می‌آورند و نرخ بازار را هم می‌شکنند. رییس اتحادیه میوه و تره‌بار قزوین همچنین اضافه می‌کند: بازار مرکبات ثبات بیشتری دارد و چون میوه فصل هستند؛ کمبودی از آن نظر نخواهیم داشت. قیمت سیب، نارنگی، لیمو و پرتقال به طور تقریبی پایدار است و بر اساس کیفیت میوه وضعیت متعادلی را در سطح فروشگاه‌ها داریم. عصر، خیابان امام، خشکبار‌فروشی اما از بازار آجیل خبر می‌رسد که نوسانات قیمت خشکبار و آجیل بیش از میوه است به طوری که در قزوین نیز، وضعیت چندان رضایت‌بخش نیست و مردم از توزیع و قیمت مربوط به اقلام خشکبار و آجیل رضایت ندارند. این افزایش قیمت در مورد محصولات صادراتی نظیر پسته و بادام هندی ملموس‌تر بوده است. پرهیزگاری یکی از فروشندگان آجیل و خشکبار است که در خصوص نوسانات این روزهای بازار می‌گوید: بخشی از نابسامانی بازار آجیل و نوسان قیمت‌ها به دلیل تاثیرات بازار ارز است که سبب شده محصولات صادراتی و وارداتی دچار تغییر قیمت شوند. وی در رابطه با وضعیت استقبال مردم از خرید آجیل شب چله با توجه به گرانی‌ها می‌افزاید: اغلب مردم خرید‌های خود را به آخرین روز موکول می‌کنند؛ ولی از هم‌اکنون نیز می‌توان جنب‌و‌جوش را در بازار احساس کرد. این فروشنده با بیان اینکه، آجیل شب یلدا، آجیل 200 هزار تومانی نام دارد و اغلب مشتریان به قیمت‌ها معترض هستند؛ تصریح می‌کند: با این حال به عنوان یک بازاری ناتوانی بسیاری از افراد به ویژه اقشار متوسط و رو به پایین را در خرید برخی اقلام احساس می‌کنیم. به طوری که کم‌کم آجیل شب یلدا به یک خرید لوکس تبدیل می‌شود که فراگیر نیست. روز، تعزیزات حکومتی، اجرای طرح نظارتی اما بر اساس دستورالعمل سازمان تعزیرات حکومتی، طرح نظارتی بازار شب یلدا در این هفته به منظور تنظیم بازار انجام می شود. مدیرکل روابط عمومی تعزیرات حکومتی با اعلام این خبر عنوان می‌کند: دستورالعمل اجرای طرح شب یلدا به همه ادارات کل استانی سازمان تعزیرات حکومتی کشور ابلاغ شده و بدین منظور گشت‌های مشترک تعزیرات حکومتی سراسر کشور در این هفته با همکاری بازرسان و نمایندگان دستگاه‌های مختلف وضعیت بازار را نظارت می‌کنند تا بتوانند، با کنترل قیمت‌ها و برخورد با متخلفان و سودجویان بازار یلدا به ویژه عرضه میوه، گوشت، شیرینی و آجیل را محقق کنند. اقدامات نظارتی تعزیزات حکومتی با برگزاری نمایشگاه یلدایی در قزوین همزمان شده است. از یک سو دولت می‌کوشد با نظارت بیشتر بر بازار قیمت‌ها، نیازهای مردم را در شب چله کنترل کند و از سوی دیگر، با برپایی نمایشگاه یلدا، شرایط را برای خرید مردم تسهیل نماید. هادی طاهرخانی، مدیرعامل شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی استان از گشایش نمایشگاه شب یلدا برای عرضه مواد غذایی و کالاهای مورد نیاز مردم در شب چله از بیست و هفتم آذرماه به مدت چهار روز خبر می‌دهد. وی در این باره به «ولایت» می‌گوید: نمایشگاه مواد غذایی و شب یلدا که هر ساله برگزار می‌شود یک رویداد اقتصادی با هدف معرفی آخرین توانمندی‌های تولیدکنندگان، ایجاد ارتباط مستقیم میان تولید‌کننده و مصرف‌کننده است. این مسئول با بیان اینکه، عرضه و فروش میوه و تره‌بار و همچنین آجیل و خشکبار محور برگزاری این نمایشگاه است؛ می‌افزاید: تولید‌کنندگان و نمایندگی‌های محصولات مختلف از استان‌های تهران، کرمانشاه، گیلان، فارس و قزوین فرآورده‌ها و تولیدات سنتی خود را در معرض فروش قرار می‌دهند و همچنین غرفه‌های صنایع دستی با محوریت شب چله در این نمایشگاه فعالیت خواهند کرد. طاهرخانی همچنین با اشاره به پیش‌بینی حضور گسترده مردم در این نمایشگاه از تخفیف‌های ویژه نمایشگاه شب یلدا خبر داده و اضافه می‌کند: قیمت محصولاتی که در این نمایشگاه عرضه خواهد شد؛ پایین‌تر از بازار است و هر غرفه نیز بنا به تناسب کار خود تخفیف‌هایی به خریداران از نمایشگاه خواهد داد. ظهر، نمای داخلی، پیامدهای گرانی اگر چه وضعیت بازار شب یلدا با همه تمهیدات هنوز هم با شرایط اقتصادی بخش زیادی از جامعه همخوانی ندارد؛ اما وضعیت اقتصادی می‌تواند شیرینی یلدا را از کام مردم ما بگیرد؟ «سحر مهاجری» جامعه شناس در پاسخ به این سوال به «ولایت» می‌گوید: برگزاری شب چله یا همان شب یلدا از دیرباز برای بعضی از خانواده‌ها به دلیل مسایل اقتصادی، چندان آسان هم نبوده است؛ اما اگر بخواهیم منطقی به این موضوع نگاه کنیم؛ برای لذت بردن از برنامه‌هایی چون یلدا نباید خود را اسیر مسایل مالی و نوع پذیرایی‌ها کرد. پسته و سایر آجیل‌آلات برای یک شب خاطره‌ساز نمی‌شوند؛ این صفای دل آدم‌هاست که به یلدا معنا می‌بخشد. وی ادامه می‌دهد: فاصله طبقاتی در زمینه اقتصادی قابل انکار نیست؛ اما آن چه که بیشتر قشر ضعیف را در این باره تحت فشار قرار می‌دهد؛ ناتوانی در مهارت لذت بردن از زندگی و طمع برای رشد است. این جامعه‌شناس می‌افزاید: شب یلدا یک مراسم آئینی است که مهارت‌هایی مانند با هم بودن، لذت بردن، شاد بودن و ایجاد احساس خوشبختی را به ما می‌آموزد؛ اما مادامی که تحت تاثیر عوامل دیگری مانند چشم و هم چشمی و رقابت و لذت صرف از مادیات قرار بگیرد؛ از جنبه معنوی خود خارج شده و به یک مراسم خشک و آزاردهنده تبدیل می‌شود. مهاجری به همه‌ی قزوینی‌ها توصیه می‌کند: بهتر است سادگی و لذت بردن از داشته‌ها را به سبک پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها الگوی زندگی خود قرار دهیم. میوه‌های باغی، خشکبار خانگی، غذای ساده و.... هم می‌تواند شبی به یاد ماندنی را برای ما رقم بزند؛ به شرط آن که آموخته باشیم در کنار هم شاد باشیم و از وجود یکدیگر نهایت لذت را ببریم. یادمان باشد یک دقیقه بیشتر کنار هم ماندن و با هم بودن آن قدر مقدس است که تنها یک دقیقه تفاوت، شبی را به بلندترین شب سال تبدیل می‌سازد یا به تعبیری دیگر دقیقه‌ای به شبی منزلت یلدا شدن می‌بخشید. این معمای هستی است که کمترین‌ها گاهی بیشتر تاثیرها را بر زندگی انسان‌ها برجای گذاشته‌اند؛ پس قدر یک دقیقه بیشتر با هم بودن را به بهانه شب چله هم بدانیم.

يكشنبه 25 آذر 1397
04:58:51
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT