حجاب و حق حریم خصوصی


فریبا پروینیان
لزوم وجود حریم خصوصی و رعایت آن، در اسلام به رسمیت شناخته و به آن تاکید شده است؛ البته جوامع غربی و دولت‌های سکولار هم حق دخالت دولت را منحصر به حوزه عمومی‌ نمی‌دانند؛ به همین دلیل در مواردی نظیر مصرف مواد مخدر، مصرف پاره‌ای داروها و نبستن کمربند ایمنی هنگام رانندگی، استفاده نکردن از تجهیزات ایمنی که حداقل‌هایی از سلامت و بهداشت فرد را تامین می‌کند؛ ولی به دیگران زیان نمی‌رساند را دخالت می‌کنند. برخی دولت‌های غربی از با حجاب بودن دختران و زنان مسلمان جلوگیری می‌کنند. از نظر آنان داشتن حجاب کامل آثار اجتماعی دارد که به خود حق داده‌اند مقرراتی برای ممنوعیت حجاب وضع کنند. باید اذعان داشت مراد از خصوصی بودن آن است که هیچ پی‌آمد اجتماعی ندارد؛ حجاب را نمی‌توان مسئله‌ای کاملاً شخصی دانست؛ بلکه به یقین، تاثیرهای اجتماعی انکارناپذیری دارد. آن چه شخصی تلقی می‌شود، آن است که بانوان در محیط بسته خانه‌ها و میهمانی‌های خصوصی، پوشش اسلامی را رعایت نکنند، وگرنه حضور آنان در خیابان‌ها، بوستان‌ها و دیگر مراکز عمومی بدون رعایت پوشش اسلامی بی‌تاثیر نیست و مشکلات اخلاقی و جنسی ایجاد می‌کند و درواقع حق زندگی همراه با آرامش فکری برای اعضای جامعه سلب می‌شود. جان مک موری از جامعه شناسان دینی در تاکید بر جنبه‌های اجتمای دین می‌نویسد: «دین زنده با ماهیتی که دارد؛ باید رابطه اجتماعی را خلق کرده و از آن نگه‌داری کند؛ بنابراین، دین منحصراً یک امر فردی نیست؛ بلکه وجوه اجتماعی آن در انجام اعمال و مناسک مذهبی کاملاً پدیدار است. اصل رعایت حجاب زنان بی‌شک نقش جنسیتی ایشان را در جامعه در نظر گرفته است. حجاب و احکام آن در جنبه‌های وسیع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تکالیفی را برمی‌انگیزد که از تاکید ویژه بر نوعی از حضور و حرکت زن در جامعه و تعیین روابط با نیمه دیگر جامعه حکایت دارد. بنابراین، حفظ حجاب بیش از آن که صرفاً امری فردی و مربوط به حوزه خصوصی و امور درونی زن باشد؛ الزامی برخاسته از ضرورت‌های اجتماعی است. ما در خلا زندگی نمی‌کنیم؛ اصولاً انسانی که در اجتماع نباشد؛ انسان نیست. نمی‌تواند دوام بیاورد، وجود خارجی هم نخواهد داشت. حتی حقوق فردی هم بی‌ارتباط با حقوق اجتماعی و حقوق ربطی هر فرد نیست. اگر می‌خواهیم حق ما حفظ شود؛ حتما باید حافظ حقوق دیگران باشیم. به علاوه وقتی می‌گوییم تکلیف داری، نسبت به حق خودمان هم تکلیف داریم. تکلیف انسان نسبت به خودش این است که فهم عمیقی از حق خودش داشته باشد. انسان واجد ویژگی‌ها و ذاتی است که این ذات و سرشت، حقوق و اولویت‌هایی را برای او رقم می‌زند. وقتی حجاب را «اختیاری» یا «حریم خصوصی» بدانیم و حجاب را «تحقیر»ی برای خود بپنداریم؛ نسبت به حق دیگران بی‌توجه هستیم؛ نکته اساسی اینکه فقط حق فردی را در نظر داشته؛ ولی برای گروه حق قائل نیستیم، اگر بپذیریم که فرد در کنار آن وجه عاملیت و خودآگاه و قصدمند بودنش، یک وجه ربطی یک زندگی گروهی هم دارد، از آن وجه اجتماعی غافل نخواهیم شد؛ بنابراین حجاب را نمی‌توان جزو حریم خصوصى به شمار آورد؛ چرا که مسئله حجاب از آن رو مورد توجه حکومت اسلامى است که در حوزه عمومى ظاهر مى‌شود و حریم عمومى را تحت تاثیر خود قرار مى‌دهد و بى‌حجابى یا بدحجابى به عموم جامعه آسیب مى‌رساند. بنابراین به لحاظ منطقى میان حضور اجتماعى دین و حفظ حریم خصوصى افراد ناسازگارى دیده نمى‌شود. اتفاقاً دغدغه کسانی که در غرب حق شهروندی را مطرح کردند امروز انسجام و همبستگی اجتماعی است؛ چرا که پیش‌تر حق شهروندی را بیش از هر چه چیز تنها ناظر بر حق فردی می‌دانستند.

دوشنبه 14 آبان 1397
04:53:44
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT