افشای معیارهای دوگانه آمریکا در دنیا


سید‌ابوالفضل هاشمی
ترامپ هفته گذشته بار دیگر یک نشست بین‌المللی را با سخنان خود در‌باره گفت‌وگوهایش با کیم جونگ ایل رهبر کره شمالی در زمینه‌ی جنگ‌افزارهای هسته‌ای با لبخندی که بر لب داشت؛ به سخره گرفت؛ چون در ادامه سخنانش به شدت گزارش‌های مربوط به درخواست دیدار با روحانی را محکوم کرد. تفاوت برخورد ترامپ با یک موضوع خاص، از رویکرد شخصی وی در قبال جنگ افزار هسته‌ای سرچشمه می‌گیرد. وی هر سیاستی را که ارتباطی با باراک اوباما سلف خود داشته باشد؛ مردود می‌داند و در عین حال رهبرانی را که در‌باره مهارت وی به عنوان معامله‌گری فوق‌العاده چاپلوسی می‌کنند؛ به گرمی می‌پذیرد. با نگاهی سطحی و ظاهری به ماجرا به هیچ‌وجه نخواهیم توانست درک کنیم که چرا ترامپ توافق هسته‌ای با ایران را مردود و آن را بدترین توافق تاریخ می‌داند؛ اما از روند عاری ساختن کره شمالی از جنگ‌افزار هسته‌ای، بدون تعیین هیچ‌گونه قید و شرطی، استقبال می‌کند. داشتن رویکرد خاص شخصی در زمینه سیاست خارجی به خودی خود مساله ناخوشایندی محسوب نمی‌شود؛ چون ممکن است تصمیم و سیاستی در یک مورد کارساز باشد و همان سیاست در مورد دیگر موثر واقع نشود؛ اما وقتی مساله کنترل گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای درجهان مطرح است در پیش گرفتن معیار و برخوردی دوگانه با یک مساله واحد؛ یعنی همان شیوه‌ای که ترامپ در پیش گرفته است، تهدیدی مرگبار محسوب می‌شود. دیپلماسی مقابله با گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای به همکاری پایدار میان همه قدرت‌های عمده جهان نیاز دارد در واقع هرگونه تبعیض و استثنا در این زمینه، امکان کنار گذاشتن اهداف و منافع کوته نظرانه هر یک از بازیگران این عرصه را، با مشکل روبرو خواهد ساخت. شیوه‌ای که دولت ترامپ در قبال موضوع مقابله با گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای در جهان در پیش گرفته است؛ نشان می‌دهد که واشنگتن به این مساله تنها از منظر منافع سیاسی خود نگاه می‌کند. دیپلمات‌های آمریکایی همواره تلاش کرده‌اند تا چین، روسیه و دیگر کشورهای جهان را متقاعد کنند که نگرانی‌های آمریکا در زمینه گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای به معنی تلاش واشنگتن برای تغییر رژیم کشورها نیست. تحریم‌هایی که پیش از توافق هسته‌ای علیه ایران برقرار شده بودند و تحریم‌هایی که هم اکنون علیه کره شمالی اعمال می‌شوند؛ نشان از یک دیپلماسی در نظام استکبار داشت؛ اما اکنون ترامپ همه این تلاش‌ها را مردود و دروغین می‌داند و توافق هسته‌ای را که در پی مذاکرات دقیق و طولانی به دست آمده بی‌اعتبار اعلام کرده است؛ بنابراین بسیار بعید به نظر می‌رسد که روسیه و چین این بار تحریم علیه ایران و کره شمالی را با همان جدیتی اعمال کنند که در دوران اوباما اعمال می‌‌کردند؛ نتیجه معیارهای دوگانه ترامپ، به احتمال قوی شکست تلاش‌های بین‌المللی برای پیشگیری از گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای را در پی خواهد داشت. در سال 1965 مسکو و واشنگتن به این نتیجه رسیدند که به جای تشویق متحدان خود برای دستیابی به جنگ‌افزارهای هسته‌ای بهتر است با همکاری یکدیگر از گسترش این گونه جنگ‌افزارها در جهان پیشگیری کنند. این اندیشه بود که در سال 1970 به شکل‌گیری پیمان منع گسترش هسته‌ای (ان پی تی) انجامید؛ البته همه کشورها از این پیمان استقبال نکردند و هند و اسرائیل از پیوستن به آن خودداری کردند. چین و فرانسه نیز تا دهه 1990 از پیوستن به این پیمان خودداری کردند. پیمان "ان.پی.تی" به نقطه عطفی در تلاش برای پیشگیری از گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای تبدیل شد و در سال 1995 مدت اعتبار آن نامحدود و همیشگی اعلام شد. امروزه اوضاع هم خوبتر از گذشته است و هم بدتر؛ خبر بد در زمینه گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای اینکه ساخت سلاح هسته‌ای هرگز تا این اندازه آسان نبوده است به طوری که کره شمالی که از لحاظ فناوری کشور مهمی محسوب نمی‌شد؛ توانسته است با وجود همه مخالفت‌های بین‌المللی بمب هسته‌ای تولید و موشک بالستیکی بسازد که قادر است حتی خاک آمریکا را هدف قرار دهد. اما خبر خوب این که تاکنون هرگز به این اندازه جنگ‌افزارهای هسته‌ای منفور نبوده‌اند این جنگ‌افزار دیگر همچون گذشته اهرم قدرتمند و تاثیر‌گذاری به حساب نمی‌آید و به جای آن قدرت نرم متقاعد ساختن است که اهمیت و اعتبار بیشتری یافته است. سازمان سیا در سال 1963 به "کندی" رئیس‌جمهور وقت این کشور اطلاع داد که تا سال 1970 بین بیست تا بیست و پنج کشور به سلاح هسته‌ای مجهز خواهند شد؛ این پیش‌بینی درست از آب درنیامد و نام این کشورها نیز همچنان پنهان نگه داشته می‌شود؛ اما مشخص شده است که ایران و کره جنوبی در این فهرست قرار نداشتند؛ بلکه از کشورهایی همچون استرالیا و سوئد به عنوان قدرت‌های هسته‌ای آتی نام برده شده بود. جهانیان بر این باورند که آمریکا در مخالفت با گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای صداقت ندارد؛ چون به عراق حمله کرد با این بهانه که این کشور در پی ساخت سلاح کشتار جمعی است و اکنون ایران را تحت فشار قرار داده و می‌گوید این کشور قصد دارد سلاح هسته‌ای تولید کند؛ اما زرادخانه هسته‌ای اسرائیل را نادیده می‌گیرد. منتقدان سیاست آمریکا در زمینه مقابله با گسترش جنگ افزارهای هسته‌ای می‌گویند آمریکا هسته‌ای شدن هند را نادیده گرفت و قذافی را که به امید تامین امنیت خود از سوی آمریکا و انگلیس از برنامه هسته‌ای دست کشیده و تجهیزات مربوطه را نیز تحویل آمریکا داد؛ توسط همین دو کشور سرنگون شد. کشورهایی همچون ژاپن و آفریقای جنونی از توانمندی ساخت جنگ‌افزار هسته‌ای برخوردارند؛ اما به علت نگرانی از تحریم‌های بین‌المللی از گام برداشتن در این مسیر خودداری می‌کنند؛ اما ترامپ در خلال کارزار انتخاباتی خود به طور تلویحی گفت ایده بدی نخواهد بود؛ اگر این دو کشور نیز به جمع دارندگان جنگ‌افزار هسته‌ای ملحق شوند. با توجه به چنین نکاتی است که می‌توان گفت ترامپ به هیچ قاعده و هنجاری پایبند نیست. مساله اصلی این است که رویکرد آمریکا در زمینه‌ی مقابله با گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای در قبال ایران و کره شمالی، در اصل ارتباطی به مساله هسته‌ای ندارد. تحریم‌های اعمال شده علیه ایران و کره شمالی به همکاری روسیه و چین و دیگر کشورها نیاز دارد. تحریم‌های آمریکا علیه این دو کشور زمانی موثر واقع خواهد شد که امریکا در مبارزه با گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای صداقت داشته باشد. ترامپ ثابت کرده است که پایبندی ایران به توافق هسته‌ای برای این کشور امتیازی به همراه ندارد؛ یعنی اینکه آمریکا برای قوانین و هنجارها ارزشی قائل نیست. در واقع ترامپ نشان داده است که نگرانی واشنگتن درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران در اصل بهانه و پوششی برای فعالیت در جهت تغییر رژیم در این کشور است.

دوشنبه 16 مهر 1397
05:05:39
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT