قیمت لوله بالا کشید؛ اجرای طرح آبیاری نوین کُند شد!


پروین شهسواری
امروزه بحران آب، مشکلات گوناگونی را در مناطق مختلف کشور با توجه به محدودیت منابع آبی در کشور به وجود آورده است. با توجه به اینکه حدود 90 درصد از تولیدات کشاورزی ایران حاصل اراضی فاریاب است؛ کمبود منابع آب، کاهش توسعه کشاورزی و افزایش خسارت را در آینده به دنبال خواهد داشت. بنابراین، استفاده از روش‌ها و فناوری‌هایی برای بهبود مدیریت بهره‌برداری از آب ضروری به نظر می‌رسد. یکی از این راه‌ها گسترش و توسعه فناوری‌های نوین آبیاری در میان کشاورزان است. بهره‌گیری از آبیاری‌های نوین در بخش کشاورزی و توسعه سیستم‌های آبیاری تحت فشار، می‌تواند نقش مهمی در افزایش بهره‌وری داشته باشد. دشت قزوین که روزگاری از حاصلخیزترین مناطق ایران بود امروز از جمله دشت های بحرانی از جهت تامین منابع آبی مورد نیاز کشاورزی است. برای نجات این دشت از بلای تبدیل به شوره زار و کویر، می بایست تلاش های گسترده ای صورت بگیرد. این تلاش می‌تواند از مدیریت منابع آب، تعادل‌بخشی به سفره‌های زیرزمینی، مسدود کردن چاه‌های غیرمجاز و عدم برداشت‌های بی‌رویه آب از سفره‌ها تا اجرای سیستم‌های نوین آبیاری باشد.  صرفه‌جویی 2 میلیون مترمکعب طی سال‌های اخیر وضعیت دشت قزوین به گونه ای است که مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای میزان افت منابع آبی استان را از سال 93 تاکنون 90 سانت اعلام کرده و می‌گوید: طی این سال‌ها با مدیریت 2 هزار و 935 حلقه چاه 2 میلیون مترمکعب در منابع آبی صرفه‌جویی شده است. حمید پویا در همین حال از پایان یافتن انسداد چاه‌های غیرمجاز در این دشت خبر داده و می افزاید: انسداد چاه‌های فرم پنجم یا غیرمجاز به زودی با همکاری دستگاه‌های اجرایی یا قضایی و نیروی انتظامی به پایان می‌رسد. وی با تاکید بر اینکه چاه‌های فرم یک، بیشترین برداشت را از منابع آبی دارند؛ اضافه می‌کند: با انسداد این چاه‌ها حدود 270 میلیون مترمکعب صرفه‌جویی در منابع آبی استان صورت خواهد گرفت. با این همه، اوضاع بحرانی منابع آبی که امسال به دلیل خشکسالی، نوع توزیع بارندگی و همچنین کاهش میزان آب تخصیصی از سد طالقان باعث افت منابع آبی شده، نشان می‌دهد که بایستی در مصرف آب و مدیریت آن در بخش کشاورزی توجه ویژه‌ای صورت گیرد. اکثر کارشناسان بر این نکته اذعان دارند که در حال حاضر استفاده از روش‌های نوین آبیاری می‌تواند تا حد بسیار زیادی هدر رفت آب را در بخش کشاورزی کاهش دهد و از طرفی باعث افزایش کیفیت و تولید انواع محصولات کشاورزی نیز شود. براساس برنامه های اعلام شده سازمان جهاد کشاورزی استان، قرار است تا پایان امسال 10 هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان به سیستم‌های نوین آبیاری مجهز شود که این پروژه تا پایان شهریورماه در سه هزار و 220 هکتار اجرا شده و اجرای پروژه در 8 هزار و 444 هکتار دیگر از مزارع کشاورزی قزوین ادامه دارد.  افزایش قیمت لوله؛ مهمترین مشکل در اجرای آبیاری نوین رییس سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به اقدامات انجام شده در این حوزه و انجام پروژه‌ی آبیاری نوین در شهرستان‌های استان، می‌گوید: در شهرستان آبیک تعداد 4 پروژه به مساحت 951 هکتار تا پایان شهریورماه اجرا شده و 16 پروژه با متوسط پیشرفت فیزیکی 50 درصد در حال اجرا است. فاطمه خمسه می‌افزاید: در آوج که سهمیه‌ی 755 هکتاری برای آن پیش‌بینی شده، تاکنون 143 هکتار اجرا شده و مابقی نیز با پیشرفت فیزیکی 31 درصد در حال اجراست. به گفته‌ی وی، در شهر تاکستان نیز از سهمیه‌ی سه هزار و 125 هکتاری تا پایان شهریورماه 48 پروژه به مساحت هزار و 126 هکتار اجرایی شده و مابقی پروژه‌ها با پیشرفت فیزیکی 48 درصد در حال اجرا می‌باشد. رییس سازمان جهاد کشاورزی استان در خصوص پروژه‌ی آبیاری نوین در شهرستان‌های قزوین و بوئین‌زهرا نیز تصریح می‌کند: در بوئین‌زهرا 509 هکتار از اراضی کشاورزی مجهز به سیستم‌های آبیاری نوین شده‌اند و در قزوین نیز از سهمیه‌ی 973 هکتاری تاکنون‌ 312 هکتار مجهز به سیستم‌های نوین آبیاری می‌باشند. خمسه از تلاش همکارانش در سازمان جهاد کشاورزی برای تحقق وعده تجهیز 10 هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان به سیستم‌های نوین آبیاری تا پایان سال قدردانی کرده و تاکید می‌کند: همه‌ی تلاش سازمان جهاد کشاورزی این است که با وجود تمام مسائل و مشکلات موجود، بتوانیم تا پایان سال جاری 10 هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان را به سیستم‌های نوین آبیاری مجهز کنیم. وی یادآور می‌شود: افزایش قیمت لوله و اتصالات مهمترین مشکل در اجرای این طرح‌ است و باعث شده که خیلی از طرح‌ها به صورت نیمه کاره رها شود. به گفته‌ی این مسئول، افزایش قیمت ارز و وارد نشدن لوله‌های پلی‌اتیلن باعث کمبود و افزایش چند برابری قیمت این کالای اساسی در حوزه آبیاری نوین شده که امیدواریم با تدابیر لازم، این مشکل را برطرف کنیم. خمسه همچنین خاطرنشان می‌کند: کارخانجاتی که ضمانت کرده‌اند لوله را در اختیار ما قرار دهند از فروش لوله و اتصالات خودداری می‌کنند و حاضرند که تضامین را به اجرا بگذاریم؛ اما لوله‌ها را نفروشند؛ چرا که می‌گویند ضرر می‌کنیم.  کشاورزان پرداخت خودیاری همکاری نمی‌کنند وی در ادامه عدم مشارکت مطلوب کشاورزان در سرمایه‌گذاری خودیاری در این طرح را از دیگر مشکلات این پروژه عنوان کرده و ادامه می‌دهد: کشاورزان به دلایلی همچون مشکل عدم تامین به موقع نقدینگی کشاورزان به دلایل سرمازدگی عدم انگیزه لازم به دلیل سهم بالای مشارکت دولت به دلیل ایجاد شبهه که مابقی هزینه‌ را دولت تقبل می‌کند و توجیه نامناسب کشاورزی در خصوص میزان سهم مشارکت دولت و کشاورزی از جمله مهم‌ترین مواردی هستند که در اجرای طرح با مشکل مواجه هستیم. رییس سازمان جهاد کشاورزی استان با بیان اینکه، امسال به منظور اجرای طرح‌های آبیاری نوین در اراضی استان 39 میلیارد و 600 میلیون هزینه شده است؛ اعلام می‌کند: با توجه به نوسانات نرخ ارز و گرانی در بازار لوله و اتصالات خودیاری کشاورزان عملا 60 ـ 70 درصد می‌شود؛ در حالی که در سال‌های گذشته خودیاری کشاورزان 15 درصد بود. خمسه، از پرداخت 100 درصد هزینه سیستم آبیاری نوین در اراضی یکپارچه سازی شده خبر داده و بیان می‌کند: موافقت نامه‌ای جدیدا به امضا رسیده که روستاهایی که اراضی کشاورزی یکپارچه دارند؛ می‌توانند پروژه‌های آبیاری نوین را بدون هزینه خودیاری اجرا کنند. وی با تاکید بر اینکه، در روستاهای نورآباد و حصار آبیک این ظرفیت وجود دارد؛ تصریح می‌کند: 175 طرح به 25 میلیارد و 600 میلیون تومان تسهیلات نیاز دارد که بابت تامین برق و استخر هزینه کنند تا طرح تکمیل شود.  روند اجرای آبیاری نوین رضایت بخش نیست در همین حال، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار قزوین، روند اجرای طرح‌های آبیاری نوین در اراضی استان را رضایت بخش نمی داند و معتقد است: با گذشت نیمی از سال، اجرای طرح‌های آبیاری نوین با پیشرفت فیزیکی 43 درصد قابل قبول نیست و باید عقب‌افتادگی‌ها جبران شود. منوچهر حبیبی با بیان اهمیت بخش کشاورزی در زمان تحریم و فشارهای بین‌المللی برای کاهش فشار به مردم، تصریح می کند: اگر در بخش کشاورزی اقدام اساسی و برنامه‌ریزی صحیح و اصولی انجام شود؛ بسیاری از فشارها کاهش یافته و به مردم منتقل نمی‌شود. وی ادامه می دهد: باید سعی کنیم بخش کشاورزی جزو نکات محوری در برنامه‌ریزی‌های ما باشد و همه دستگاه‌های اجرایی از روند تولید حمایت کنند. معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار قزوین، تقویت زیر ساخت‌های کشاورزی را مهم دانسته و می‌افزاید: تجهیز اراضی به روش‌های نوین آبیاری از جمله زیرساخت‌های مهم بخش کشاورزی است که می‌تواند در تامین امنیت غذایی موثر باشد. حبیبی با اشاره به مشکلات موجود در اجرای طرح‌های بخش کشاورزی، ادامه می‌دهد: مجوزهای مربوط به زیرساخت‌های بخش کشاورزی نیازمند طرح شدن در هیچ کمیسیونی نیست و تمام مدیران استانی و شهرستانی می‌توانند در این جهت اقدام‌های لازم را داشته باشند. به گفته وی، فرمانداران باید با توصیه کشاورزان مناطق خود از تسهیلات تخصیصی دولت در زمینه اجرای طرح‌های نوین آبیاری استفاده کنند. این مسئول همچنین با اشاره به لزوم تجمیع اراضی و همکاری برای اجرای طرح‌های آبیاری نوین، خاطرنشان می‌کند: با یکپارچه سازی اراضی دولت هزینه‌های مکانیزه کردن اراضی در آبیاری تحت فشار را قبول می‌کند و با کمی تلاش می‌توانیم در این موضوع پیشتاز در کشور باشیم. بی‌تردید تجهیز اراضی کشاورزی استان به سیستم‌های آبیاری نوین یکی از مواردی است که می‌تواند به کاهش بحران منابع آبی در دشت قزوین کمک کند و اگر سالیانه مساحت زیادی از اراضی تحت پوشش این نوع آبیاری قرار گیرد و حمایت‌های دولت نیز در این زمینه افزایش یابد؛ می‌توان امیدوار بود که این دشت همچنان تواند بخش اعظم غذای کشور را تامین کند و نام دشت زرین و زرخیر قزوین را برای همیشه در ایران حفظ کند.

سه شنبه 10 مهر 1397
04:54:05
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT