نیم نگاه


جعل اسکناس و چک‌ و پیامدهای عمومی آن
سعید الهی با پیشرفت فناوری‌های دیجیتال، تبهکاران توانسته‌اند با بهره‌گیری از دانش فنی، گستره حوزه جعل اسناد را به اسکناس و انواع تراول چک‌ها نیز تعمیم دهند. کلاهبرداری از این طریق، یکی از شگردهای مجرمانه است که تبهکاران حرفه‌ای از آن بهره می‌گیرند و برای نیل به اهداف خود به انواع حیله‌ها و ترفندها متوسل می‌شوند. «هر چند این خلافکاران نیز از اصل و قاعده پنهان نماندن جرم و جنایت مستثنی نیستند؛ ضررهای مالی و به‌تبع آن آسیب‌های روانی و روحی وارده به مالباختگان و فریب‌خوردگان این ضرورت را یادآور می‌شود که هوشیاری و دقت در همه امور و انجام معامله‌ها را نباید از دست داد.» قانون مجازات اسلامی، جرم جعل را اینگونه تعریف کرده است: «جعل سند به ساختن نوشته یا چیز دیگری مانند اسکناس و اسناد تعهدآور بانکی برخلاف حقیقت و ساختن مهر یا امضای اشخاصی دیگر یا خراشیدن، تراشیدن یا قلم بردن، الحاق، محو، سیاه‌کردن و... سند به قصد تقلب اطلاق می‌شود». «هر چند جعل، جرمی پیشینه‌دار و با سابقه طولانی است؛ اما جعل اسکناس نسبت به سایر انواع جعل از قدمت کمتری برخوردار است. این جرم ممکن است آثار غیرقابل جبران و خسارت زیادی در کشور بر جا بگذارد؛ لذا به همین سبب نیز در قوانین کشورهای مختلف از جمله ایران، جرم جعل اسکناس و اوراق بهادار را مورد توجه ویژه قرار داده‌اند.» به باور کارشناسان، «جاعلان اسکناس و انواع چک‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند، گروهی همچون تبهکار مادر عمل می‌کنند و مجعولات خود را به سایر تبهکاران می‌فروشند و به این موضوع که بعدها از اوراق بهادار قلابی چه استفاده‌ای خواهد شد؛ اعتنایی ندارند. دسته دوم جاعلانی هستند که خود از کاغذهای باطله‌شان به عنوان اوراق با ارزش بهره می‌گیرند. گروه دوم افرادی را که قرار است مورد سوءاستفاده قرار بدهند از پیش شناسایی می‌کنند. آنان غالبا در نقش مشتری سراغ بازاری‌ها، بویژه فروشندگان اجناس گرانبها می‌روند که ردیابی کالاهای آنها بسیار دشوار است.» قانون مجازات اسلامی، کیفرهایی همچون حبس یا جزای نقدی و رد مال را برای جاعلان کلاهبردار در نظر گرفته است، پیشگیری از وقوع جرم بسیار پرمنفعت‌تر از مجازات مجرمان است؛ اما علاوه بر هوشیاری شهروندان، توانمندی پلیس و وضع و اعمال مجازات، از عواملی که می‌تواند در پیشگیری از جرم جعل اسکناس و انواع چک‌ها موثر باشد، بالا بردن ضریب ایمنی این نوع اسناد است. استفاده از کاغذهای مخصوص و اتخاذ تدابیر ویژه از سوی بانک مرکزی در این رابطه بسیار حائز اهمیت است. نخ امنیتی از نوع هولوگرام، نخ امنیتی پنهان که درون کاغذ قرار گرفته، فیبرهای مرئی که در سطح چک پراکنده است و بدون هیچ ابزاری قابل مشاهده است، طرح مخفی، چاپ برجسته، مرکب ضدکپی و... از خصوصیات این نوع تراول‌چک‌هاست. از سویی اسکناس‌ها نیز به خاطر دارا بودن نخ امنیتی و تصویر محو در صورت جعل قابل تشخیص است. در نهایت آن طور که مسئولان پلیس توصیه می‌کنند؛ دقت هنگام دریافت اسکناس یا انواع چک‌ها می‌تواند احتمال وقوع کلاهبرداری را تا حد بسیار زیادی کاهش دهد. با این همه، باز هم امکان جعل اسکناس و انواع چک وجود دارد؛ اما در این میان، بهترین راهکار برای پیشگیری از کلاهبرداری از این طریق، انجام معاملات به وسیله کارت‌های بانکی است. اقدامی که کمترین امکان کلاهبرداری در آن متصور است.

سه شنبه 10 مهر 1397
04:52:06
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT